Της Συντακτικής Ομάδας
Η διακομματική στήριξη της πυρηνικής ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία οφείλεται κυρίως στην απότομη αύξηση της ζήτησης για αξιόπιστη και καθαρή ενέργεια, είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Ωστόσο, η αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας δεν αποτελεί μόνο αμερικανικό φαινόμενο: συντελείται σε ολόκληρο τον κόσμο, ακόμη και σε χώρες που είχαν της της είχαν γυρίσει την πλάτη πριν από χρόνια.
Στις 26 Αυγούστου, συμβούλιο υπό την προεδρία της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι υιοθέτησε δέσμη μέτρων με στόχο τη «μέγιστη αξιοποίηση» της πυρηνικής ενέργειας. Το σχέδιο αποτελεί την κορύφωση μιας αλλαγής πολιτικής που ξεκίνησε το 2022, όταν οι ιαπωνικές αρχές αναγνώρισαν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της χώρας όσον αφορά τις εκπομπές άνθρακα. Πιο πρόσφατα, υπό το φως της αύξησης των τιμών του πετρελαίου που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, η Τακαΐτσι υπογράμμισε τη σημασία της πυρηνικής ενέργειας ως εναλλακτικής ενεργειακής πηγής.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία δεδομένου του πυρηνικού δυστυχήματος στη Φουκουσίμα το 2011. Η καταστροφή προκλήθηκε όταν το τσουνάμι ξεπέρασε το θαλάσσιο προστατευτικό τείχος και έθεσε εκτός λειτουργίας την ηλεκτροδότηση του πυρηνικού σταθμού, στρέφοντας πολύ γρήγορα την κοινή γνώμη εναντίον της πυρηνικής ενέργειας.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Μετά τη Φουκουσίμα, η κυβέρνηση έκλεισε προσωρινά και τους 54 πυρηνικούς αντιδραστήρες της Ιαπωνίας, μειώνοντας κατά ένα τρίτο τη συνολική παραγωγή ενέργειας. Τον Σεπτέμβριο του 2012, η Ιαπωνία υιοθέτησε στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησής της τόσο από την πυρηνική ενέργεια όσο και από τα ορυκτά καύσιμα.
Η ενεργειακή στενότητα που ακολούθησε και ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη ανάγκασε τη χώρα να αρχίσει σταδιακά να αντιστρέφει αυτή την πολιτική. Ως πρωθυπουργός, ο Σίνζο Άμπε δημιούργησε έναν ρυθμιστικό φορέα με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και, τον Αύγουστο του 2015, η Ιαπωνία έθεσε εκ νέου σε λειτουργία τον πρώτο αντιδραστήρα της βάσει των νέων κανόνων. Παράλληλα, οι αντιδράσεις στην πυρηνική ενέργεια έχουν σταδιακά υποχωρήσει. Πέρυσι, το 42% των Ιαπώνων δήλωσε ότι υποστηρίζει τη συνέχιση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας, έναντι 35% που τάχθηκε κατά.
Η Ιαπωνία απέχει πολύ από το να αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Η Νότια Κορέα, η οποία το 2017 είχε ανακοινώσει σχέδια σταδιακής εγκατάλειψης της πυρηνικής ενέργειας, άλλαξε πορεία το 2022 και πλέον σχεδιάζει την κατασκευή δύο νέων μεγάλων αντιδραστήρων μέσα στην επόμενη δεκαετία, ενώ παράλληλα επενδύει στην τεχνολογία μικρότερων αντιδραστήρων.
Στην Ευρώπη, η κάτω Βουλή του ιταλικού Κοινοβουλίου ενέκρινε τον Ιούνιο νομοσχέδιο για την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας. Η Ιταλία είχε αρχίσει να την εγκαταλείπει μετά το δυστύχημα του Τσερνόμπιλ το 1986, ενώ δημοσκοπήσεις μετά την καταστροφή της Φουκουσίμα έδειχναν ότι το 94% των Ιταλών ψηφοφόρων αντιτασσόταν στην κατασκευή νέων αντιδραστήρων. Ωστόσο, αυτή η αντίθεση έχει υποχωρήσει ραγδαία.
Ανάλογη στροφή καταγράφεται στην Ελβετία, όπου οι ψηφοφόροι πρόκειται σύντομα να κληθούν να αποφασίσουν για το σχέδιο της κυβέρνησης να άρει την απαγόρευση κατασκευής νέων πυρηνικών σταθμών, αλλά και στη Σουηδία, η οποία άλλαξε την ενεργειακή στρατηγική της το 2023 ανοίγοντας ξανά τον δρόμο στην πυρηνική ενέργεια. Ακόμη και στη Γερμανία, όπου η αντίθεση στην πυρηνική ενέργεια υπήρξε ιδιαίτερα έντονη, η στάση αρχίζει να αλλάζει. Πέρυσι, το Βερολίνο εγκατέλειψε την αντίθεσή του στην αναγνώριση της πυρηνικής ενέργειας ως ισότιμης με τις ανανεώσιμες πηγές στο πλαίσιο της κλιματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεταστροφή αυτή οφείλεται εν μέρει στην ελκυστικότητα των νέων, προηγμένων σχεδίων πυρηνικών αντιδραστήρων, τα οποία υπόσχονται λιγότερα απόβλητα και αξιοποιούν φυσικές δυνάμεις, όπως η βαρύτητα και η μεταφορά θερμότητας μέσω ρευμάτων, ώστε οι αντιδραστήρες να μπορούν να τίθενται αυτόματα εκτός λειτουργίας σε περίπτωση προβλήματος. Η τάση, όμως, υπαγορεύεται και από την ανάγκη: καθώς οι ενεργειακές ανάγκες αυξάνονται με ταχύτατους ρυθμούς, οι χώρες αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να απορρίπτουν οποιαδήποτε πηγή ενέργειας για ιδεολογικούς λόγους.
Πηγή: The Washington Post
