Σχεδόν το 80% της κοινοτικής χρηματοδότησης για τα «πολυκέντρα» ανακύκλωσης μετατράπηκε σε δημόσια χρηματοδότηση. Στα τέλη Ιουλίου το υπουργείο Οικονομικών ζήτησε από τρεις συλλογικούς φορείς δήμων –της Αττικής, της Πελοποννήσου και της Κρήτης– για τα σκουπίδια να επιστρέψουν 25 εκατ. ευρώ ακόμη από τη χρηματοδότηση που έλαβαν από το προηγούμενο ΕΣΠΑ, πλέον των 39,6 εκατ. ευρώ που κλήθηκαν να επιστρέψουν το 2025. Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα «πολυκέντρα» που απέκτησαν Περιφέρειες αλλά και δήμοι.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις, που υπογράφονται από τον γενικό γραμματέα ΕΣΠΑ Βασίλη Σιαδήμα, οι τρεις φορείς καλούνται να επιστρέψουν το 55% της κοινοτικής χρηματοδότησης. Αιτία, το αποτέλεσμα των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν κατ’ εντολήν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οπως αναφέρεται, στις αρχές Ιανουαρίου 2026 ζητήθηκαν στοιχεία από 30 πολυκέντρα ανακύκλωσης –το δείγμα επιλέχθηκε από τους ελεγκτές της Ε.Ε.– και συγκεκριμένα από το πληροφοριακό σύστημα του αναδόχου, δηλαδή της εταιρείας ΤΕΧΑΝ.
«Από την αξιολόγηση των προσκομισθέντων στοιχείων προέκυψε ότι ποσοστό 55% των συλλεχθέντων υλικών για το έτος 2025 αφορούσε σε υλικά συσκευασίας που εμπίπτουν στη διευρυμένη ευθύνη παραγωγού (σ.σ. υπάρχει άλλο σύστημα ανακύκλωσης, όπως ο μπλε κάδος), ενώ ποσοστό 45% αφορούσε σε λοιπά ανακυκλώσιμα υλικά».
Τι υποστήριξαν
Τα επιχειρήματα που αντέταξαν οι τρεις φορείς (ο ΕΔΣΝΑ που αντιπροσωπεύει 66 δήμους της Αττικής, ο ΕΣΔΑΚ που αντιπροσωπεύει 17 δήμους Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Λασιθίου και ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, που αντιπροσωπεύει τους 26 δήμους Αργολίδας, Αρκαδίας, Κορινθίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας) δεν έγιναν αποδεκτά. Ο ΕΔΣΝΑ υποστήριξε ότι η σύνθεση των συλλεγόμενων υλικών οφείλεται στη συμπεριφορά των πολιτών και όχι σε πράξεις ή παραλείψεις του φορέα. «Η διαδικασία δεν αποσκοπεί στην απόδοση υπαιτιότητας, ούτε στη διερεύνηση των αιτίων που οδήγησαν στη συλλογή των συγκεκριμένων ρευμάτων αποβλήτων.
Αντικείμενο της αξιολόγησης αποτελεί αποκλειστικά η πραγματική λειτουργία του έργου και η συμβατότητά της με τον εγκεκριμένο χρηματοδοτικό σχεδιασμό», απάντησε το υπουργείο (με άλλα λόγια, όταν ένα μηχάνημα υποτίθεται ότι αγοράζεται ώστε να δέχεται ανακυκλώσιμα πλην συσκευασιών και καταλήγει να δέχεται κυρίως συσκευασίες, σημαίνει ότι δεν λειτουργεί για τον σκοπό για τον οποίο έλαβε κοινοτικά χρήματα). Ως αποτέλεσμα, ο ΕΔΣΝΑ καλείται να επιστρέψει στο Δημόσιο 13,2 εκατ. ευρώ, ο ΕΣΔΑΚ 6 εκατ. ευρώ και ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου 5,8 εκατ. ευρώ.
Είναι η δεύτερη φορά που το δημόσιο ζητάει επιστροφή χρηματοδότησης για τα πολυκέντρα ανακύκλωσης. Το 2025, κατόπιν ελέγχου της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) ζητήθηκε η επιστροφή του 50% της αρχικής κοινοτικής χρημαδότησης, ήτοι 18,1 εκατ. ευρώ από τον ΕΔΣΝΑ, 10,9 εκατ. ευρώ από τον ΕΣΔΑΚ και 10,5 εκατ. ευρώ από τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου. Με αυτά τα δεδομένα, από την αρχική κοινοτική χρηματοδότηση των 79,3 εκατ. ευρώ για την απόκτηση των πολυκέντρων για τους τρεις φορείς, έχει ζητηθεί συνολικά η επιστροφή του 77,5% (50% επί του αρχικού το 2025 και επιπλέον 55% επί του υπολοίπου 50%).
Μετά την εξέλιξη αυτή και οι τρεις φορείς προσέφυγαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο, πετυχαίνοντας την αναστολή της καταβολής των ποσών μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Το ίδιο συνέβη και με την απόφαση του 2025. «Η υπόθεση εκδικάστηκε στις 5 Φεβρουαρίου, δόθηκε αναβολή για τις 18 Ιουνίου, αλλά το Δημόσιο ζήτησε εκ νέου αναβολή», λέει ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου Γιάννης Σμυρνιώτης. «Υπάρχει ένα πολύ σοβαρό νομικό ζήτημα που θα πρέπει να κρίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Μπορεί ο ίδιος φορέας που ενέκρινε την κοινοτική χρηματοδότηση, βρίσκοντας τα πάντα νόμιμα, τώρα να επιβάλει δημοσιονομική διόρθωση;».
Υπενθυμίζεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία επεκτείνεται και στους δήμους που αγόρασαν απευθείας πολυκέντρα με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», καθώς και αυτό χρηματοδοτήθηκε με δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Πηγή: kathimerini.gr
