Παρ’ ότι το 2025 σημειώθηκαν κατάφωρες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο, η χρονιά έφερε και αρκετές θετικές εξελίξεις ανά την υφήλιο.Το 2025 πόλεμοι και ένοπλες συγκρούσεις απείλησαν αμάχους σε πολλές περιοχές του πλανήτη, ενώ τα ανθρώπινα δικαιώματα τέθηκαν υπό πίεση ακόμα και σε κατά τα άλλα «ειρηνικές» χώρες.
Στη Σερβία, την Τανζανία, το Νεπάλ και αλλού οι αρχές καταδίωξαν αντικυβερνητικούς διαδηλωτές και προσπάθησαν να περιορίσουν τις πηγές ενημέρωσης. Στις δε ΗΠΑ καταργήθηκαν μέτρα υπέρ της διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπερίληψης, στην Τουρκία συνελήφθησαν δημοκρατικά εκλεγμένοι πολιτικοί, στην Ουγγαρία και το Καζακστάν περιορίστηκαν τα δικαιώματα των σεξουαλικών μειονοτήτων.
Ωστόσο το 2025 καταγράφηκαν και ορισμένες σημαντικές κατακτήσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ταϊλάνδη: Νομιμοποίηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών
Τον Ιανουάριο του 2025 η Ταϊλάνδη έγινε η πρώτη χώρα στη Νοτιοανατολική Ασία που νομιμοποίησε τον γάμο μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου, κερδίζοντας τα εύσημα του Αναπτυξιακού Προγράμματος του ΟΗΕ (UNDP). Την ημέρα που τέθηκε σε ισχύ ο νόμος, στις 23 Ιανουαρίου, παντρεύτηκαν περισσότερα από 1.800 ζευγάρια.
Σχεδόν 40 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν πλέον θεσμοθετήσει τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, με το Λιχτενστάιν να προστίθεται επίσης στη λίστα το 2025.
Ιταλία: Αυτοτελές ποινικό αδίκημα η γυναικοκτονία
Το 2025 έλαβαν χώρα στην Ιταλία 106 γυναικοκτονίες βάσει των επίσημων στοιχείων της Istat. Οι περισσότερες σκοτώθηκαν από νυν ή πρώην συντρόφους ή συγγενείς.
Πολλοί Ιταλοί έχουν αγανακτήσει με αυτή τη ζοφερή πραγματικότητα. Γι’ αυτό η χώρα αύξησε τη χρηματοδότηση για δομές υποστήριξης και προστασίας των γυναικών, προώθησε μία γραμμή βοήθειας για περιστατικά κακοποίησης και ξεκίνησε εκστρατείες ευαισθητοποίησης.
Στις 25 Νοεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, το ιταλικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο που καθιστά τη γυναικοκτονία αυτοτελές ποινικό αδίκημα, τιμωρούμενο με ισόβια κάθειρξη. Παράλληλα, αυστηροποιήθηκαν οι ποινές για εγκλήματα έμφυλης βίας, όπως το stalking και η εκδικητική πορνογραφία.
Απαγόρευση του παιδικού γάμου
Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Girls Not Brides περίπου 12 εκατομμύρια κορίτσια παντρεύονται κάθε χρόνο προτού ενηλικιωθούν, γεγονός που συχνά οδηγεί σε πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και πρώιμη μητρότητα.
Σύμφωνα με στοιχεία της UNESCO περίπου οι μισές χώρες του πλανήτη εξακολουθούν να επιτρέπουν γάμους κάτω των 18 ετών υπό προϋποθέσεις, όπως η γονική συναίνεση ή δικαστική έγκριση.
Το περασμένο έτος ωστόσο η Κολομβία αποφάσισε να κλείσει όλα τα νομικά «παραθυράκια» για τον παιδικό γάμο, ενώ η Βολιβία, όπου σύμφωνα με τη Save the Children περίπου το 22% των ανήλικων κοριτσιών εξαναγκάζονται σε γάμο, επέβαλε επίσης καθολική απαγόρευση του γάμου ανηλίκων. Ο νόμος προβλέπει ποινές φυλάκισης για όσους τελούν τέτοιους γάμους.
Η Πορτογαλία, το Κουβέιτ και η Γρενάδα έκλεισαν επίσης τα σχετικά νομικά κενά το 2025, ενώ η Μπουρκίνα Φάσο αύξησε το κατώτατο όριο ηλικίας γάμου στα 18.
Μαλάουι, Βιετνάμ και Ιαπωνία καταργούν τα σχολικά δίδακτρα
Το Μαλάουι, στη νοτιοανατολική Αφρική, είναι από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Οι οικονομικοί περιορισμοί καθορίζουν συχνά τη διάρκεια της σχολικής φοίτησης των παιδιών. Μόνο οκτώ χρόνια πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι υποχρεωτικά και δωρεάν.
Τον περασμένο Δεκέμβριο όμως η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι από το 2026 θα καταργηθούν τα δίδακτρα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ τα έξοδα των τελικών εξετάσεων θα καλύπτονται από το κράτος. Αν και οι οικογένειες θα συνεχίσουν να πληρώνουν για σχολικά υλικά και στολές, η απόφαση χαιρετίστηκε ευρέως.
Το ίδιο αποφάσισαν κατά το περασμένο έτος να πράξουν επίσης το Βιετνάμ αλλά και η Ιαπωνία.
Πακιστάν: Ενίσχυση της προστασίας θρησκευτικών μειονοτήτων
Το Ισλάμ είναι η κύρια θρησκεία του Πακιστάν. Χριστιανοί, Ινδουιστές, Σιχ και άλλες θρησκευτικές κοινότητες αποτελούν μικρό ποσοστό του πληθυσμού. Το 2014 το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας είχε επικρίνει την ανεπαρκή προστασία των μειονοτήτων και είχε ζητήσει τη σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής – όμως αυτό δεν συνέβη για πολλά χρόνια.
Στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 όμως το πακιστανικό κοινοβούλιο ενέκρινε νόμο για τη σύσταση Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων Μειονοτήτων. Όπως δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης Αζάμ Ναζίρ Ταράρ, «πρόκειται για μία επιτροπή για τους μη μουσουλμάνους. Οι Ινδουιστές, Χριστιανοί και Πάρσι αδελφοί μας είναι εξίσου καλοί Πακιστανοί με εμάς».
Η Επιτροπή θα έχει ως αποστολή την εκπροσώπηση των μειονοτήτων σε νομοθετικές διαδικασίες και άλλες πολιτικές διεργασίες. Ο βαθμός επιρροής της στην πολιτική ζωή του Πακιστάν θα φανεί πιθανότατα ήδη μέσα στον επόμενο χρόνο.
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
Πηγή: Deutsche Welle
