Αυστρία: Κυβέρνηση «ψαλιδοχέρηδων»

H ευκολία, με την οποία φαίνεται να συμφωνούν οι ακροδεξιοί Ελεύθεροι της Αυστρίας (FPÖ) με τους Χριστιανοδημοκράτες του Λαϊκού Κόμματος (ÖVP) για τα ζητήματα του προϋπολογισμού, κάνει πολλούς στη Βιέννη να αναρωτιούνται για ποιον λόγο οι τελευταίοι σπατάλησαν τελικά περίπου δυόμισι μήνες για άσκοπες διαπραγματεύσεις με κόμματα, με τα οποία διαφωνούσαν σε ζητήματα αιχμής, και δεν συναντήθηκαν εξαρχής με το κόμμα εκείνο, με το οποίο δείχνουν να βρίσκουν πολύ πιο εύκολα σημεία ταύτισης.

Οι συνομιλίες Ακροδεξιάς και Κεντροδεξιάς προχωρούν πλέον με ρυθμούς υπερταχείας και τελικό στόχο την εξοικονόμηση για τον πρώτο μόλις χρόνο της διακυβέρνησής τους συνολικά 6,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Έτσι οι συγκυβερνώντες θα αποφύγουν και τον κίνδυνο να κινηθεί από την Κομισιόν η διαδικασία επί παραβάσει για υπερβολικό δημόσιο έλλειμμα. Η επεξεργασία νέου κρατικού προϋπολογισμού θεωρείτο ως ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα για την επίτευξη μιας κυβερνητικής συμφωνίας, μαζί με θέματα που αφορούν την εξωτερική πολιτική και τη στάση της Αυστρίας απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αναίρεση παλιών αποφάσεων

Ωστόσο, οι περικοπές αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσεις, αφού επικεντρώνονται κυρίως στον τομέα των κοινωνικών παροχών και των μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος.

Οι αρμόδιοι των δύο κομμάτων, Χούμπερτ Φουκς (FPÖ) και Άουγκουστ Βέγκινγκερ (ÖVP), δικαιολόγησαν το πακέτο στο οποίο κατέληξαν, λέγοντας ότι τα τελευταία χρόνια τα δημοσιονομικά είχαν εξοκείλει και έπρεπε με κάθε τρόπο να συμμαζευτούν. Για το Λαϊκό Κόμμα, που κυβερνά με τον ένα ή τον άλλο σύμμαχο ουσιαστικά ανελλιπώς από το 2017, αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ιδιόμορφη μορφή αυτοκριτικής.

Οι περικοπές ξεκινούν από τα υπουργεία, που θα έχουν στη διάθεσή τους περίπου 1,1 δισ. λιγότερο. Άλλα περίπου 920 εκατομμύρια αναμένεται να συγκεντρωθούν από τη φορολογία. Εδώ συμπεριλαμβάνονται διάφορα μέτρα από τον φόρο στα προϊόντα καπνού, στα τυχερά παιχνίδια, στις online διαφημίσεις, αλλά και στο Airbnb. Τα μέτρα αυτά πάντως αμφισβητούνται ήδη ως προς την αποτελεσματικότητά τους.

Στοπ σε «πράσινα» πρότζεκτ

Σημαντικές περικοπές προβλέπονται όμως σε διάφορα μέτρα που είχαν ληφθεί στο πλαίσιο μιας πιο «πράσινης πολιτικής» για την προστασία του περιβάλλοντος, όπως για παράδειγμα επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές για τα φωτοβολταϊκά πάρκα ή για την ηλεκτροκίνηση, που γίνεται τώρα σημαντικά ακριβότερη, αλλά και σε πρόνοιες που αφορούσαν τη βιομηχανία ή το δωρεάν εισιτήριο στα τρένα για νέους 18 ετών.

Μειώσεις θα υπάρξουν από την πρώτη στην ιστορία κυβέρνηση με ακροδεξιό καγκελάριο και σε παροχές προς τους ανέργους και τους συνταξιούχους. Για παράδειγμα, θα καταργηθεί ή θα μειωθεί δραστικά το όριο των 551 ευρώ, που είχε δικαίωμα να έχει ως συμπληρωματικό έξτρα έσοδο όποιος λάμβανε επίδομα ανεργίας. Θα αυξηθεί η φορολόγηση των συντάξεων, έτσι ώστε να μη μειωθεί ονομαστικά το ύψος τους. Θα σταματήσουν να προσαρμόζονται στον πληθωρισμό διαφόρων ειδών επιδόματα (παιδιών, εγκυμοσύνης, εκπαιδευτικών αδειών κ.λπ.), ενώ άλλα θα καταργηθούν με νομοθετικές πράξεις.

Με βήμα ταχύ

Η ταχύτητα, με την οποία προχωρούν οι διαπραγματεύσεις, επιβεβαιώνει την πρόβλεψη για σύντομο τέλος τους και σχηματισμό κυβέρνησης μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Προφανώς η θέληση υπάρχει και από τα δύο μέρη, όπως και η εκτίμηση ότι με την ολοκλήρωση της συμφωνίας και την παρουσίαση του προγράμματος του συνασπισμού και την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης θα κοπάσουν και οι όποιες διαμαρτυρίες.

Είναι σαφές πάντως και από τις δημόσιες δηλώσεις τους ότι το πάνω χέρι έχουν οι Ελεύθεροι του Χέρμπερτ Κικλ, που ήταν και το πρώτο κόμμα στις εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου του 2024. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν με όλα τα παραπάνω θα μπορεί να συνεχίσει να αποκαλεί τον εαυτό του «καγκελάριο του λαού» ή θα προσπαθήσει να στρέψει αλλού το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, για να μετριάσει τις αντιδράσεις

«Το βουνό του χρέους που συσσωρεύτηκε τα τελευταία χρόνια μάς ανάγκασε να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο», δήλωσε ο εκπρόσωπος του FPÖ για τον προϋπολογισμό. Τα μέτρα θα αποτρέψουν τη διαδικασία παρέμβασης της ΕΕ και, συνεπώς, τον «εξωτερικό έλεγχο από τις Βρυξέλλες». Επιπλέον, ένα υπερχρεωμένο κράτος είναι συχνά εξαρτημένο από τους πιστωτές του, κάτι που θέλουμε να αλλάξουμε. «Εμείς οι Φιλελεύθεροι δεν προκαλέσαμε το χάος, θα πρέπει να το καθαρίσουμε εμείς», τόνισε χαρακτηριστικά, αφήνοντας προφανώς αιχμές εναντίον του μελλοντικού του κυβερνητικού εταίρου.