Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γιόχαν Βάντεφουλ, βλέπει την ικανότητα δράσης της ΕΕ να απειλείται εξαιτίας της κωλυσιεργίας μεμονωμένων κρατών και ξαναβάζει στο τραπέζι την ανάγκη για μια διαφορετική προσέγγιση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ένωσης στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας, εγκαταλείποντας σε μεγάλο βαθμό την αρχή της ομοφωνίας.
«Για να είμαστε ένας διεθνώς ικανός παράγοντας, για να ενηλικιωθούμε πραγματικά, θα πρέπει να καταργήσουμε την αρχή της ομοφωνίας στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας στην ΕΕ πριν από το τέλος αυτής της νομοθετικής περιόδου», δήλωσε ο Χριστιανοδημοκράτης πολιτικός σε συνέντευξή του σε δίκτυο γερμανικών εφημερίδων.
«Είμαι υπέρ της συνεργασίας με ένα σύστημα ειδικής πλειοψηφίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλη η εμπειρία που έχουμε αποκτήσει τις τελευταίες εβδομάδες με τη βοήθεια προς την Ουκρανία και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας ενισχύει αυτή τη θέση», δήλωσε ο Βάντεφουλ.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ένα αίτημα που επανέρχεται στο προσκήνιο
Τη θέση αυτή έχει υποστηρίξει και στο παρελθόν η γερμανική εξωτερική πολιτική. Υπέρμαχός της ήταν και η προκάτοχος του Βάντεφουλ, Αναλένα Μπέρμποκ, από το Κόμμα των Πρασίνων. Προς το παρόν, υπάρχουν κυρίως δύο διαφορετικές μέθοδοι ψηφοφορίας στο Συμβούλιο της ΕΕ. Σε ευαίσθητους τομείς, όπως η κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας ή η διεύρυνση της ΕΕ, ισχύει η αρχή της ομοφωνίας, που σημαίνει ότι το βέτο ενός κράτους μέλους εμποδίζει τη λήψη απόφασης.
Η αρχή της ειδικής πλειοψηφίας που ανέφερε ο Βάντεφουλ, και ισχύει σε άλλες όχι τόσο μείζονος σημασίας αποφάσεις, βασίζεται στην αρχή της «διπλής πλειοψηφίας». Σύμφωνα με αυτήν την αρχή, τουλάχιστον το 55% των κρατών μελών (δηλαδή 15) πρέπει να ψηφίσει υπέρ μιας απόφασης, και αυτές οι χώρες θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ των 450 εκατομμυρίων.
Αρκετοί υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ έχουν υποστηρίξει τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων με βάση μια τέτοια ειδική πλειοψηφία. Από την άλλη, είναι κυρίως οι μικρότερες σε μέγεθος χώρες που δεν θέλουν να παραδώσουν το εργαλείο του βέτο.
Η βοήθεια για την Ουκρανία ως παράδειγμα
Το θέμα έχει έρθει στο προσκήνιο πολλές φορές το τελευταίο διάστημα, κυρίως εξαιτίας της βοήθειας προς την Ουκρανία και του βέτο της Ουγγαρίας του Βίκτορ Όρμπαν σε ένα δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο. Ο Όρμπαν κατηγορεί την Ουκρανία ότι εμποδίζει την επανέναρξη των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου στη χώρα του μέσω του αγωγού Ντρούζμπα και αρνείται να συμφωνήσει. Η αντιπαράθεση έχει οξυνθεί εξαιτίας και της εκμετάλλευσης του θέματος για προεκλογικούς λόγους ενόψει των εκλογών στην Ουγγαρία στις 12 Απριλίου.
Υπέρ και ο Βέμπερ
Σε υποστήριξη της πρότασης Βάντεφουλ έσπευσε το Σαββατοκύριακο με ανάλογη συνέντευξή του και ο Βαυαρός Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής της ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα-ΕΛΚ). «Σε αυτούς τους γεωπολιτικά ταραγμένους καιρούς, χρειαζόμαστε επειγόντως μια Ευρώπη ικανή να αναλάβει δράση», δήλωσε. «Μια Ευρώπη στην οποία οι πιο αργοί ρυθμοί ή τα μεμονωμένα κράτη μπορούν να μπλοκάρουν τα πάντα με το βέτο τους θα γίνει πιόνι του Τραμπ, του Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ».
Ο Βέμπερ επαίνεσε μάλιστα την πρωτοβουλία του Βάντεφουλ. «Είναι σωστό και απαραίτητο η Γερμανία να αναλάβει ηγετικό ρόλο εδώ και να αναλάβει την ευθύνη», δήλωσε ο ηγέτης του ΕΛΚ. «Μόνο μαζί ως Ευρωπαίοι μπορούμε να επικρατήσουμε». Και ανέφερε ως παράδειγμα κοινής, ταχείας και αποφασιστικής στάσης των Ευρωπαίων την «κρίση της Γροιλανδίας».
Είναι σαφές ότι για τη γερμανική εξωτερική πολιτική το θέμα αποκτά πλέον προτεραιότητα σε μια περίοδο που και ο καγκελάριος Μερτς έχει δηλώσει ότι η χώρα του θέλει να αναλάβει ηγετικές πρωτοβουλίες σε συνεργασία με τους εταίρους, αλλά χωρίς ηγεμονικές διαθέσεις. Αν τελικά το Βερολίνο επιμείνει να αφαιρέσει αυτό το αγκάθι από το σώμα της ευρωπαϊκής διπλωματίας, θα έχει ενδιαφέρον η στάση χωρών όπως η Ελλάδα, που μέχρι τώρα θεωρούσαν το δικαίωμα του βέτο ως ένα ισχυρό όπλο μέσα στην ΕΕ για την προάσπιση εθνικών συμφερόντων. Η εγκατάλειψη της αρχής της ομοφωνίας θα ήταν, εκτός των άλλων, και μια αλλαγή στον χαρακτήρα και τη λογική της ίδιας της ύπαρξης της ΕΕ.
Πηγές: ARD, Die Zeit, Funke Mediengruppe
Πηγή: Deutsche Welle
