Ανάλυση CNN: Η κρίσιμη συνθήκη για τα πυρηνικά λήγει – Πλήγμα στον μύθο της Ρωσίας ως «υπερδύναμης»

Από την κατάρρευση της παλιάς Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία έχει εμφανιστεί με αισθητά μειωμένο ρόλο στη διεθνή σκηνή.

Η διάλυση, το 1991, αυτού που ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρόναλντ Ρίγκαν, είχε αποκαλέσει «αυτοκρατορία του κακού», άφησε το Κρεμλίνο με λιγότερα εδάφη, μικρότερη οικονομική ισχύ και μειωμένη επιρροή παγκοσμίως.Ωστόσο, η Ρωσία διατήρησε τη βαρύτητά της σε έναν καθοριστικό τομέα. Η συνέχιση της ιδιότητάς της ως πυρηνικής υπερδύναμης, σε περίπου ισότιμη βάση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εγγυήθηκε ότι ακόμη και μια αποδυναμωμένη Μόσχα θα είχε θέση στο ανώτατο τραπέζι της διεθνούς διπλωματίας.

Στις συνόδους για τα πυρηνικά, ο ηγέτης του Κρεμλίνου μπορούσε να κάθεται απέναντι από τον ένοικο του Λευκού Οίκου, όπως ακριβώς στις ένδοξες ημέρες του Ψυχρού Πολέμου, και να αποφασίζει για ζητήματα διεθνούς ασφάλειας.

Το 2010, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και ο Ρώσος ομόλογός του, ο προσωρινά ενισχυμένος πολιτικά Ντμίτρι Μεντβέντεφ, έκαναν ακριβώς αυτό, συμφωνώντας στη συνθήκη New START (Συνθήκη για τη Μείωση των Στρατηγικών Όπλων), η οποία χαρακτηρίστηκε τότε από τον Λευκό Οίκο ως «ιστορική». Η συνθήκη New START περιορίζει και τις δύο χώρες σε ανώτατο όριο 1.550 αναπτυγμένων πυρηνικών κεφαλών μεγάλου βεληνεκούς σε φορείς όπως διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι, βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξευόμενοι από υποβρύχια και βομβαρδιστικά.

Όμως εκείνες οι ημέρες – όπως και η ίδια η συνθήκη New START, που λήγει στις 5 Φεβρουαρίου – φαίνεται πλέον να ανήκουν στο παρελθόν.

Η κατάρρευση της τελευταίας συμφωνίας ελέγχου εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, την οποία η Ουάσινγκτον κατηγορούσε επανειλημμένα ότι παραβίαζε, αρνούμενη επιθεωρήσεις σε ρωσικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, αντιμετωπίστηκε με αδιαφορία από την κυβέρνηση Τραμπ, με τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο να υποβαθμίζει την τρομακτική προοπτική ενός κόσμου χωρίς πυρηνικούς περιορισμούς.

«Αν λήξει, ας λήξει», είπε σκωπτικά ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) τον Ιανουάριο, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ίσως επιτευχθεί κάποια στιγμή μια «καλύτερη» συμφωνία.

Αυτή η εμφανής έλλειψη επείγοντος από την Ουάσινγκτον έρχεται σε έντονη αντίθεση με την ανησυχία στη Μόσχα, όπου επικρατεί έντονη αγωνία και δραματική ρητορική γύρω από το ζήτημα της μείωσης των εξοπλισμών.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Μόσχα, καθώς πλησίαζε η λήξη της συνθήκης New START, ο Μεντβέντεφ (πλέον όχι πρόεδρος, αλλά ένας ηχηρός αξιωματούχος ασφάλειας στο περιθώριο της εξουσίας) προειδοποίησε για τον κίνδυνο να αφεθεί η συμφωνία να εκπνεύσει. Υποστήριξε ότι κάτι τέτοιο θα επιτάχυνε το «Ρολόι της Αποκάλυψης», τη συμβολική απεικόνιση του πόσο κοντά βρίσκεται η ανθρωπότητα στην αυτοκαταστροφή.

«Δεν θέλω να πω ότι αυτό σημαίνει άμεσα καταστροφή και ότι θα ξεκινήσει πυρηνικός πόλεμος, αλλά θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να ανησυχήσει τους πάντες», πρόσθεσε ο Μεντβέντεφ.

Το Κρεμλίνο σίγουρα δείχνει ανήσυχο.

Η πρότασή του να παραταθούν οι όροι της New START έχει, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, μέχρι στιγμής αντιμετωπιστεί με σιωπή από την αμερικανική πλευρά, γεγονός που απειλεί να πυροδοτήσει μια νέα εποχή ανασφάλειας.

«Για πρώτη φορά, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία, οι δύο χώρες που διαθέτουν τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο, θα μείνουν χωρίς ένα θεμελιώδες έγγραφο που να περιορίζει και να καθορίζει ελέγχους πάνω σε αυτά τα οπλοστάσια», δήλωσε ο Πεσκόφ σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με δημοσιογράφους αφιερωμένη στο πυρηνικό ζήτημα.

«Πιστεύουμε ότι αυτό είναι εξαιρετικά κακό για την παγκόσμια και στρατηγική ασφάλεια», πρόσθεσε, εκφράζοντας φόβους που πιθανότατα συμμερίζονται πολλοί ανά τον κόσμο.

Ωστόσο, οι εκφράσεις ανησυχίας του Κρεμλίνου ενδέχεται να είναι περισσότερο ιδιοτελείς και στρατηγικές απ’ ό,τι είναι διατεθειμένο να παραδεχτεί. Πέρα από την απώλεια μιας πλατφόρμας ελέγχου εξοπλισμών που αναδείκνυε ένα από τα τελευταία εναπομείναντα σύμβολα σοβιετικής ισχύος, η Μόσχα αντιμετωπίζει πλέον το ενδεχόμενο μιας ανεξέλεγκτης αμερικανικής πυρηνικής επέκτασης.

Η κυβέρνηση Τραμπ, για παράδειγμα, έχει ήδη επαναφέρει την ιδέα θωρηκτών εξοπλισμένων με πυρηνικά όπλα, των λεγόμενων «κλάσης Τραμπ», μια πολιτική της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που είχε εγκαταλειφθεί εδώ και δεκαετίες.

Η παλιά Σοβιετική Ένωση θα μπορούσε να ανταποκριθεί σε μια τέτοια κίνηση. Όμως με μια οικονομία και έναν αμυντικό προϋπολογισμό που αποτελούν κλάσμα εκείνων της Ουάσινγκτον, η Μόσχα δεν έχει ουσιαστικά καμία ελπίδα να συμβαδίσει, γεγονός που διευρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη τεράστιο χάσμα ισχύος και επιρροής μεταξύ των δύο πρώην αντιπάλων.

Φυσικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν και τους δικούς τους λόγους να αφήνουν τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων με τη Ρωσία να εκπνεύσει, κυρίως την επιθυμία τους να συμπεριλάβουν την Κίνα, μια ανερχόμενη πυρηνική δύναμη, σε μελλοντικές συμφωνίες.

Όμως, η λήξη της New START σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής, όχι μόνο των συνθηκών ελέγχου εξοπλισμών μεταξύ «υπερδυνάμεων» που επικεντρώνονταν αποκλειστικά στη Μόσχα και την Ουάσινγκτον, αλλά και μιας περιόδου κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν διατεθειμένες να αποδεχθούν περιορισμούς στα πυρηνικά τους όπλα.

Πηγή: skai.gr