
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε εχθές τα πρώτα μέλη του «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Παρότι όμως η λίστα περιλαμβάνει εξέχοντα ονόματα, δύσκολα θα κατευνάσει τις επικρίσεις που ακούγονται από ορισμένους ότι το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ μοιάζει, στον πυρήνα του, με μια αποικιοκρατική λύση που επιβάλλεται στους Παλαιστινίους.
Υπάρχουν ακόμη αρκετά πράγματα που δεν ξέρουμε για το συγκεκριμένο συμβούλιο – κυρίως ποιοι άλλοι μπορεί να προστεθούν και ποια θα είναι η ακριβής δομή του, αρκετά περίπλουκου, προς το παρόν σχήματος.
Μέχρι στιγμής πάντως, η σύνθεση των δύο ξεχωριστών ανώτερων συμβουλίου που έχουν επίσημα παρουσιαστεί δεν περιλαμβάνουν Παλαιστινίους.
Το ένα είναι το «ιδρυτικό Εκτελεστικό Συμβούλιο», το οποίο θα επικεντρωθεί αποκλειστικά στις επενδύσεις και τη διπλωματία. Το δεύτερο, το «Εκτελεστικό Συμβούλιο της Γάζας», θα είναι υπεύθυνο για την επίβλεψη ενός ακόμη διοικητικού σχήματος, της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας.
Η επιτροπή αυτή αποτελείται -υποτίθεται- από τεχνοκράτες, απολιτικούς Παλαιστίνιους, με επικεφαλής τον δρ Άλι Σάαθ, πολιτικό μηχανικό, που έχει υπηρετήσει σε υπουργικές θέσεις στην Παλαιστινιακή Αρχή.
Ωστόσο, από τα επτά μέλη του ιδρυτικού Εκτελεστικού Συμβουλίου, τα έξι είναι Αμερικανοί – ανάμεσά τους ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και άλλα πρόσωπα από τον στενό κύκλο του Τραμπ, όπως ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή αλλά και φίλος του προέδρου, και «συνάδελφος» στον χώρο των ακινήτων.
Ο Ατζάι Μπάνγκα, πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, αποτελεί κατά κάποιον τρόπο εξαίρεση καθώς διαθέτει διπλή υπηκοότητα, είναι γεννημένος στην Ινδία και πλέον Αμερικανός πολίτης. Ο σερ Τόνι Μπλερ, από την άλλη, είναι πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου και η συμμετοχή του πιθανότατα θα εντείνει περαιτέρω τις ανησυχίες για το πώς θα λειτουργήσει το «Συμβούλιο Ειρήνης».
Ήδη, τις τελευταίες εβδομάδες, αρκετά πρόσωπα είχαν επικρίνει το ενδεχόμενο συμμετοχής του Μπλερ, όπως ο γενικός γραμματέας της Παλαιστινιακής Εθνικής Πρωτοβουλίας, Μουσταφά Μπαργούτι, ενώ δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ενστάσεις εκφράστηκαν και από αξιωματούχους αραβικών κρατών της περιοχής.
Ο κεντρικός ρόλος του Μπλερ στον πόλεμο του Ιράκ, σε συνδυασμό με το αποικιοκρατικό παρελθόν της Βρετανίας στη Μέση Ανατολή, κατά τους επικριτές του τον καθιστούν πλήρως ακατάλληλο.
Η Φραντσέσκα Αλμπανέζε, ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πέρυσι: «Τόνι Μπλερ; Με τίποτα. Κάτω τα χέρια από την Παλαιστίνη».
Ακόμα και ο ίδιος ο Τραμπ φάνηκε να αναγνωρίζει ότι υπάρχει ζήτημα. «Πάντα συμπαθούσα τον Τόνι, αλλά θέλω να διαπιστώσω αν η επιλογή του είναι αποδεκτή απ’ όλους», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος τον περασμένο Οκτώβριο.
Υπάρχει δε σημαντική επικάλυψη ανάμεσα στα δύο ανώτερα συμβούλια, με τους Κούσνερ, Γουίτκοφ και Μπλερ να συμμετέχουν και στα δύο.
Ωστόσο, το Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα περιλαμβάνει και ονόματα ανώτερων πολιτικών και διπλωματών από την Τουρκία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Επικεφαλής του θα είναι ο πρώην Βούλγαρος πολιτικός Νικολάι Μλαντένοφ, ο οποίος έλαβε τον τίτλο του Ύπατου Εκπροσώπου για τη Γάζα.
Ο Γιακίρ Γκαμπάι, επιχειρηματίας γεννημένος στο Ισραήλ και πλέον εγκατεστημένος στην Κύπρο, είναι το μόνο ισραηλινό μέλος.
Στην ανακοίνωσή του για τη σύνθεση του Συμβουλίου, ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι όσοι επιλέχθηκαν θα εργαστούν ώστε να διασφαλιστεί «η αποτελεσματική διακυβέρνηση και η παροχή υπηρεσιών κορυφαίου επιπέδου που προωθούν την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ευημερία για τον λαό της Γάζας».
Αλλά, παρά τις όποιες ανησυχίες και πολυπλοκότητες, το σχέδιο παραμένει η μοναδική «επιλογή», με πολλούς ηγέτες ανά τον κόσμο να δεσμεύονται ότι θα βοηθήσουν ώστε να επιτύχει.
Η αρχιτεκτονική του γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη επειδή πάνω από όλες τις δομές που έχουν ανακοινωθεί έως τώρα θα βρίσκεται το ίδιο το Συμβούλιο Ειρήνης, του οποίου προεδρεύει ο ίδιος ο Τραμπ.
Τα ονόματα αυτού του υπέρτατου οργάνου δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, όμως φέρεται ότι έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν ο νυν πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου σερ Κιρ Στάρμερ, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Άμπντελ Φατάχ ελ-Σίσι και ο Καναδός ηγέτης Μαρκ Κάρνεϊ.
Εν τέλει πάντως, το αν όλοι οι παραπάνω θα καταφέρουν να κατευνάσουν τους επικριτές του σχεδίου θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να προωθήσουν αλλαγές που θα αλλάξουν ουσιαστικά την καθημερινή ζωή των Παλαιστινίων αλλά κυρίως θα οδηγήσουν σε περαιτέρω συγκεκριμένα βήματα προς μια διαρκή ειρήνη.
Και οι δύο αυτοί στόχοι ενέχουν μεγάλες προκλήσεις.
Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι περίπου το 80% των κτιρίων στη Γάζα έχει καταστραφεί ή υποστεί ζημιές και οι οικογένειες που επιβίωσαν από τον πόλεμο τώρα παλεύουν με τον βαρύ χειμώνα και την έλλειψη τροφίμων και στέγης.
Ενώ οργανώσεις αρωγής λένε ότι υπήρξαν ορισμένες βελτιώσεις, κατηγορούν το Ισραήλ ότι συνεχίζει να επιβάλλει περιορισμούς στο έργο τους.
Το Ισραήλ, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι διευκολύνει την ανθρωπιστική βοήθεια και κατηγορεί τον ΟΗΕ ότι αδυνατεί να διανείμει προμήθειες που ήδη βρίσκονται στη Γάζα. Υποστηρίζει ότι οποιοιδήποτε περιορισμοί έχουν στόχο να αποτρέψουν τη Χαμάς από το να διεισδύει και να εκμεταλλεύεται τις προσπάθειες που προορίζονται για την ανακούφιση των Παλαιστινίων.
Η επίδειξη ουσιαστικής προόδου στην ανοικοδόμηση θα είναι επίσης ένα «Ηράκλειο» έργο, καθώς περιλαμβάνει όχι μόνο την απομάκρυνση περίπου 60 εκατομμυρίων τόνων ερειπίων, αλλά πρωτίστως την εύρεση και διαχείριση των σορών και των μη εκραγέντων πυρομαχικών που είναι θαμμένα από κάτω τους.
Ίσως όμως η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η διατήρηση της ήδη εύθραυστης εκεχειρίας.
Τιτάνιο έργο μπροστά του έχει ακόμη ένα πρόσωπο που ανακοινώθηκε από τον Λευκό Οίκο: ο υποστράτηγος Τζάσπερ Τζέφερς ως διοικητής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF).
Υπό την εντολή του ΟΗΕ, θα αναλάβει το δύσκολο έργο να διασφαλίσει την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας.
Προς το παρόν δεν υπάρχει σαφής οδικός χάρτης για το πώς θα πειστεί η Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της, ούτε ξεκάθαρη εικόνα για το ποια χώρα θα διαθέσει στρατεύματα για αυτή τη δύναμη ή ποια θα είναι η εντολή της και οι κανόνες εμπλοκής της.
Η Χαμάς έχει δηλώσει ότι θα αφοπλιστεί μόνο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας που θα εγκαθιδρύει παλαιστινιακό κράτος.
Το Ισραήλ, του οποίου οι χερσαίες δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν πάνω από το μισό της Λωρίδας της Γάζας, διακηρρύσει από την πλευρά του ότι θα αποσυρθεί μόνο αν αφοπλιστεί η Χαμάς.
Το πώς θα επιλυθεί αυτό το αδιέξοδο είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση απ’ όλες.
Πηγή: skai.gr













