ΆλλαΣχετικά άρθρα
Αξίζει να αναφέρουμε, ότι υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ σφυριγμάτων στα ελληνικά και τα αρβανίτικα. Κάθε σφύριγμα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα της αλφαβήτου
Στις βόρειες πλαγιές του Όρους Αηδόνι στη Νότια Εύβοια, δίπλα σε μια ρεματιά με πλατάνια και τρεχούμενα νερά, βρίσκεται κρυμμένο το χωριό Αντιάς. Ανήκει στα λεγόμενα χωριά του Κάβο Ντόρο και οι κάτοικοί του έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό… Εκεί, λοιπόν, συναντούμε τη σφυριχτή γλώσσα της Αντιάς, που είναι γνωστή και ως «σφυριά». Πρόκειται για μια σφυριχτή γλώσσα, που ομιλείται από τους κατοίκους του ορεινού χωριού εδώ και χιλιάδες χρόνια. Εκτός από τον Αντιά, διάλογοι μέσω σφυριγμάτων έχουν καταγραφεί και στα χωριά Σιμικούκι και Ευαγγελισμός. Αξίζει να αναφέρουμε, ότι υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ σφυριγμάτων στα ελληνικά και τα αρβανίτικα. Κάθε σφύριγμα αντιστοιχεί σε ένα γράμμα της αλφαβήτου, και η σύνθεσή τους οδηγεί στη δημιουργία των σφυριχτών λέξεων.
[embedded content]
Σύμφωνα με μία θεωρία, οι κάτοικοι του Αντιά ήταν απόγονοι Περσών στρατιωτών, οι οποίοι φρουρούσαν Έλληνες αιχμαλώτους στην περιοχή της Καρύστου. Μετά από την ήττα τους στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, ο Περσικός στρατός εγκατέλειψε τους φρουρούς της Καρύστου, οι οποίοι κατέφυγαν στις ορεινές περιοχές γύρω από τον Αντιά. Αναμείχθηκαν τότε με τους τοπικούς πληθυσμούς, και στη συνέχεια αφομοιώθηκαν από αυτούς. Μια άλλη θεωρία θέλει τους κάτοικους του Αντιά να είναι δωρικής καταγωγής, αφού σε αντίθεση με τα γύρω χωριά, είναι οι μόνοι που δεν μιλούν αρβανίτικα, ενώ μια λιγότερο γνωστή εκδοχή παρουσιάζει ως «πατέρες» της σφυριάς μια ομάδα κατοίκων της Αίνου στη Θράκη, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην περιοχή το 1469 ως αιχμάλωτοι των Βενετών.
Η πλειοψηφία των παιδιών μαθαίνει τη γλώσσα σε ηλικία 8 με 9 ετών. Κατά την εκμάθηση της γλώσσας δεν παρατηρούνται φυλετικοί περιορισμοί ή περιορισμοί που σχετίζονται με το επάγγελμα. Οι βοσκοί του Αντιά σφυρίζουν, προκειμένου να καλέσουν τα ζώα τους, όμως η επικοινωνία αυτή δεν έχει σχέση με τη σφυριά. Η σφυριχτή γλώσσα του χωριού Αντιά χρησιμοποιείται με τον ίδιο τρόπο και στο Kuşköy στην Τουρκία, στο χωριό Aas των Πυρηναίων της Γαλλίας, στα Κανάρια νησιά της Ισπανίας, καθώς και από τους Βερβερίνους κατοίκους του Άτλαντα στο Μαρόκο. Οι κάτοικοι αυτών των πέντε περιοχών παρουσιάζουν τρία κοινά σημεία: Τη σφυριχτή γλώσσα, την ορεινή και απόκρημνη μορφολογία του εδάφους και τις ασχολίες των κατοίκων, που ασχολούνται ως επί το πλείστον με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Οι γλώσσες εμφανίστηκαν ανεξαρτήτως η μία από την άλλη, και με μεγάλη χρονική διαφορά.
Η «ανακάλυψή» της σφυριχτής γλώσσας από τα μέσα ενημέρωσης έγινε σχετικά πρόσφατα, τον Μάρτιο του 1969, όταν σωστικά συνεργεία αναζητούσαν τη σορό ενός πιλότου, το αεροπλάνο του οποίου προσέκρουσε στην περιοχή του Όρους Όχη. Η ιδιαίτερη αυτή γλώσσα έγινε και θέμα δύο ντοκιμαντέρ μικρού μήκους: στο «Αντιά» του Σταύρου Ιωάννου (1980), και «Το χωριό που σφυρίζει» της Κατερίνας Ζουλά (2010). Το 2005 έγινε σχετική παρουσίαση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από τον Παναγιώτη Κεφάλα, τον ικανότερο από τους σφυριχτές του χωριού, ενώ έκτοτε το χωριό έχουν επισκεφτεί αρκετοί ερευνητές από τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση “Le Monde Siffle” («Ο Κόσμος Σφυρίζει»). Η σφυριά μοιάζει με κελάηδισμα πουλιών και οι κάτοικοι τη χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν εξ αποστάσεως. Η μοναδική αυτή γλώσσα απειλείται σήμερα από εξαφάνιση, καθώς τη μιλούν γύρω στα είκοσι άτομα, γι’ αυτό και χρήζει προστασίας και ανάδειξης.
Πηγή: skai.gr
