«Απόρθητο Φρούριο στη Νατάνζ»: Η Τεχεράνη «θωρακίζει» -για κάθε ενδεχόμενο- τη βαθύτερη πυρηνική εγκατάσταση

Με το ενδεχόμενο αεροπορικής επιχείρησης από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ να βρίσκεται στο τραπέζι, η Τεχεράνη επιταχύνει τις εργασίες θωράκισης της βαθύτερης υπόγειας εγκατάστασής της κοντά στη Νατάνζ, ενός στόχου που ήδη θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να πληγεί.

Δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης της μεγαλύτερης και πιο κρίσιμης πυρηνικής εγκατάστασης του Ιράν δείχνουν ότι η Τεχεράνη λαμβάνει μέτρα για την προστασία της από ενδεχόμενη αμερικανική ή ισραηλινή αεροπορική επίθεση, σύμφωνα με το Ινστιτούτο για την Επιστήμη και τη Διεθνή Ασφάλεια (ISIS).

Δορυφορικές εικόνες της 10ης Φεβρουαρίου φαίνεται να δείχνουν ότι η Τεχεράνη αξιοποίησε την καθυστέρηση, μετά την έναρξη των διαδηλώσεων της 28ης Δεκεμβρίου, προκειμένου να ενισχύσει την άμυνα της εγκατάστασης.

Η εγκατάσταση στην οποία αναφέρεται η έκθεση είναι ένα μεγάλο συγκρότημα σηράγγων στο όρος Kolang-Gaz La, γνωστό και ως «Pickaxe Mountain», ένα βουνό κοντά στο σύμπλεγμα των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Νατάνζ, που αποτελούσαν το επίκεντρο του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας μέχρι τον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν τον Ιούνιο του 2025.

Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις στη Νατάνζ, συμπεριλαμβανομένων των φυγοκεντρητών, καταστράφηκαν τον Ιούνιο του 2025, ωστόσο για λόγους που μέχρι σήμερα δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, η συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν αποτέλεσε στόχο επίθεσης.

Η κατασκευή στο συγκεκριμένο σημείο είχε ξεκινήσει το 2021, ενώ η ύπαρξή της αποκαλύφθηκε το 2022.

Σύμφωνα με το think tank, η σχετικά νέα και τεράστια υπόγεια εγκατάσταση δεν θεωρείται ακόμη επιχειρησιακή, γεγονός που ενδεχομένως να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους δεν στοχοποιήθηκε στο παρελθόν. Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εμπλουτισμό ουρανίου ή ακόμη και για μια κρυφή προσπάθεια ανάπτυξης μικρού πυρηνικού όπλου στο μέλλον, αν δεν υπάρξει έγκαιρη αντίδραση.

Η Τεχεράνη συνεχίζει να επενδύει στη συγκεκριμένη εγκατάσταση

Από τον Ιούνιο του 2025 και μετά, η εγκατάσταση αυτή έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για το Ιράν, καθώς είναι η μόνη βασική πυρηνική υποδομή που δεν έχει υποστεί ζημιές.

Από την αρχή, το Ιράν ξεκίνησε εκσκαφές για την κατασκευή της εγκατάστασης κοντά στη Νατάνζ, επιδιώκοντας να τη θωρακίσει σε πολύ μεγαλύτερο βάθος μέσα στο βουνό. Η νέα εγκατάσταση έχει κατασκευαστεί σε μεγαλύτερο βάθος μέσα στο βουνό σε σύγκριση με το Φορντό, το οποίο οι ΗΠΑ βομβάρδισαν με διατρητικές βόμβες τον Ιούνιο του 2025, ώστε να είναι ακόμη πιο δύσκολο να πληγεί.

Το βουνό που φιλοξενεί το νέο συγκρότημα σηράγγων της Νατάνζ βρίσκεται σε υψόμετρο 1.608 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Συγκριτικά, το βουνό που φιλοξενούσε τη μονάδα εμπλουτισμού φυγοκεντρητών στο Φορντό, γνωστό ως Kūh-e Dāgh Ghū’ī, είχε ύψος περίπου 960 μέτρα.

Σύμφωνα με το think tank, το βουνό της Νατάνζ είναι περίπου 650 μέτρα ψηλότερο,  πάνω από 50% πιο ψηλό, και έτσι προσφέρει μεγαλύτερη προστασία σε ό,τι βρίσκεται κάτω από αυτό. Όλα αυτά ίσχυαν ήδη πριν από τον Ιούνιο του 2025.

«Δεν είναι ακόμη έτοιμη για λειτουργία»

Σε προηγούμενη έκθεση, ο πρόεδρος του think tank, Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, ανέφερε ότι «η εγκατάσταση Φορντό βρίσκεται τόσο βαθιά θαμμένη που θα ήταν δύσκολο να καταστραφεί μέσω αεροπορικής επίθεσης. Η νέα εγκατάσταση στη Νατάνζ ενδέχεται να είναι ακόμη δυσκολότερο να καταστραφεί».

Η τελευταία έκθεση του think tank αναφέρει ότι συνεχίζονται οι εργασίες ενίσχυσης και θωράκισης δύο από τις εισόδους των σηράγγων της εγκατάστασης. Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν έντονη δραστηριότητα σε όλο το συγκρότημα, με πολλά οχήματα να κινούνται στον χώρο, όπως φορτηγά, μπετονιέρες και άλλα βαριά μηχανήματα, μεταξύ των οποίων εκσκαφείς και γερανοί.

«Μέχρι τις 10 Φεβρουαρίου, γινόταν έγχυση σκυροδέματος πάνω από τη δυτική επέκταση της εισόδου της σήραγγας. Σε μία από τις ανατολικές εισόδους, διακρίνονται βράχοι και χώματα που έχουν μετακινηθεί πάνω από το στόμιο της σήραγγας. Επιπλέον, τον τελευταίο μήνα προστέθηκε στην είσοδο μια κατασκευή ενισχυμένη με σκυρόδεμα. Αυτό επιτρέπει να καλυφθεί με επιπλέον στρώματα βράχου, χώματος ή σκυροδέματος», αναφέρει η έκθεση.

Παράλληλα, στην ίδια έκθεση σημειώνεται ότι «οι ενέργειες αυτές ενισχύουν τα στόμια των σηράγγων και παρέχουν πρόσθετη προστασία έναντι αεροπορικής επίθεσης. Κοντά στις ανατολικές εισόδους διακρίνονται στο έδαφος σωροί οικοδομικών υλικών».

Τέλος, η έκθεση εξηγεί ότι «η συνεχιζόμενη παρουσία βαρέος κατασκευαστικού εξοπλισμού και υλικών γύρω από το σημείο υποδηλώνει ότι η εγκατάσταση πιθανότατα δεν είναι ακόμη έτοιμη για λειτουργία. Ωστόσο, τους τελευταίους δύο μήνες έχουν επίσης παρατηρηθεί μικρότερα οχήματα, αλλά και κάποια με κλειστή οροφή κοντά στις εισόδους, γεγονός που δείχνει ότι το Ιράν ίσως προχωρά στον εξοπλισμό του εσωτερικού των σηράγγων».

Επιπλέον, η έκθεση σημειώνει: «Στο παρελθόν, το Ιράν είχε συνδέσει την κατασκευή της εγκατάστασης με την ανακατασκευή ενός προηγμένου εργοστασίου συναρμολόγησης φυγοκεντρητών. Ωστόσο, το μέγεθος της εγκατάστασης, καθώς και η προστασία που προσφέρει το ψηλό βουνό, προκάλεσαν άμεσα ανησυχίες σχετικά με το εάν σχεδιάζονται και άλλες ευαίσθητες δραστηριότητες, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου. Το κατά πόσο τα σημερινά, ορατά επίπεδα υποστηρικτικών υποδομών, με τη μορφή ενός πιθανού φρέατος αερισμού και εναέριων και υπόγειων γραμμών ηλεκτροδότησης, επαρκούν για τη στήριξη τέτοιων επιχειρήσεων στο εσωτερικό της σήραγγας φαίνεται αμφίβολο».

Κατά συνέπεια, το Ισραήλ μπορεί να ελπίζει ότι η εγκατάσταση δεν είναι σε θέση να αναπληρώσει πλήρως όλες τις πυρηνικές δραστηριότητες που το Ιράν απώλεσε όταν οι βασικές του εγκαταστάσεις στη Νατάνζ, στο Φορντό και στο Ισφαχάν υπέστησαν σοβαρές ζημιές τον Ιούνιο του 2025.

Ωστόσο, εάν η Τεχεράνη σχεδιάζει να επεκτείνει τις δυνατότητες της εγκατάστασης, τότε οι εργασίες των τελευταίων δύο μηνών για την ενίσχυση των πιθανών ευάλωτων σημείων της έχουν καταστήσει έναν ήδη δύσκολο στόχο ακόμη δυσκολότερο.
 

Πηγή: skai.gr