Δίγλωσσα πάνω από τα μισά γερμανικά σπίτια

Το 77% του πληθυσμού στη Γερμανία μιλά μόνο γερμανικά στο σπίτι. Μερικά στοιχεία με αφορμή την Παγκόσμία Ημέρα Μητρικής Γλώσσας στις 21 Φεβρουαρίου.Το 2000 η UNESCO καθιέρωσε τη Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας – από τότε η 21η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε ως η ημέρα για την προώθηση της γλωσσικής και πολιτιστικής πολυμορφίας και της πολυγλωσσίας.

Ας δούμε μερικά πρόσφατα στοιχεία για τη Γερμανία: Περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους με μεταναστευτικό υπόβαθρο (23%) δεν μιλά γερμανικά στο σπίτι του, ενώ σχεδόν το ίδιο ποσοστό (22%) επικοινωνεί αποκλειστικά στα γερμανικά. Αυτό ανακοίνωσε η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας στο Βισμπάντεν, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, στις 21 Φεβρουαρίου.

Λίγο περισσότεροι από τους μισούς (55%) από τα 21,4 εκατομμύρια άτομα με μεταναστευτικό υπόβαθρο χρησιμοποιούσαν το 2024, εκτός από τα γερμανικά, τουλάχιστον μία ακόμη γλώσσα στο σπίτι. Άτομο με μεταναστευτικό υπόβαθρο θεωρείται όποιος είτε ο ίδιος είτε και οι δύο γονείς του μετανάστευσαν στη Γερμανία μετά το 1950. Τα στοιχεία βασίζονται στα αποτελέσματα μιας ετήσιας έρευνας που διεξάγεται δειγματολειπτικά και στην οποία συμμετέχει περίπου το 1% του πληθυσμού. Αφορά άτομα που κατοικούν σε ιδιωτικά νοικοκυριά με κύρια κατοικία στη Γερμανία, δίχως όμως να συμπεριλαμβάνει ανθρώπους που κατοικούν σε δομές – όπως για παράδειγμα πρόσφυγες.

15,5 εκατ. κάτοικοι Γερμανίας δεν μιλούν γερμανικά στο σπίτι

Συνολικά, το 77% του πληθυσμού σε ιδιωτικά νοικοκυριά δήλωσε ότι μιλά στο σπίτι αποκλειστικά γερμανικά, ενώ το 17% χρησιμοποιεί τουλάχιστον μία ακόμη γλώσσα. Από όλους αυτούς τους πολύγλωσσους, το 26% χρησιμοποιεί κυρίως τα γερμανικά για να επικοινωνήσει καθημερινά, ενώ το 74% επικοινωνεί κυρίως σε άλλη γλώσσα. Μόλις ένα 6% του συνολικού πληθυσμού δεν μιλά καθόλου γερμανικά στο σπίτι.

Συνολικά 15,5 εκ. κατοίκων στη χώρα επικοινωνούν στο σπίτι κυρίως ή αποκλειστικά σε γλώσσα που δεν είναι η γερμανική. Η τουρκική γλώσσα είναι εκείνη που μιλά η πλειοψηφία εξ αυτών, με ποσοστό 14% – ακολουθεί η ρωσική γλώσσα (12%) και τα αραβικά (9%).

Μητρικές γλώσσες και… αστείες διάλεκτοι

Παράλληλα, η συζήτηση για τη γλώσσα αφορά και το ζήτημα της διαλέκτου: Η Ομοσπονδία Βαυαρικής Γλώσσας επισημαίνει ότι η ομιλία μίας διαλέκτου συνδέεται ακόμη με αρνητικά στερεότυπα. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Νίκλας Χίλμπερ, τονίζει για να αλλάξει αυτό, πρέπει να ληφθούν διάφορα μέτρα και σε διάφορα επίπεδα. Ένα από αυτά θα μπορούσε να είναι η ενίσχυση του κοινωνικού κύρους μίας διαλέκτου – η χρήση της στην πολιτική, στην εκπαίδευση και την τέχνη.

Με αφορμή επίσης την Ημέρα Μητρικής Γλώσσας, ο Χίλμπερ παραπέμπει σε μελέτη που δημοσιοποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025 από το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου, σύμφωνα με την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη αποδίδει συχνά αρνητικά χαρακτηριστικά σε εκείνους που μιλούν με διάλεκτο. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη συγκεντρώνει όλα εκείνα τα αρνητικά κλισέ, που εδώ και δεκαετίες έχουν εδραιωθεί στην κοινωνία. Επικρίνει επίσης το γεγονός ότι η διάλεκτος γίνεται συχνά ένα μέσο για να εκφραστούν στερεότυπα από κωμικούς και ηθοποιούς, θεωρώντας ότι και αυτό λειτουργεί αρνητικά, κάνοντας το έδαφος λίγο πιο εύφορο για ρατσιστικά στερεότυπα.

Πηγές: ΚΝΑ, AFP, DPA

Πηγή: Deutsche Welle