DW: Ένα στούντιο γεμάτο… «καθαρές κουβέντες»

«Klartext» σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει «καθαρές κουβέντες» και αυτός ήταν ο τίτλος της τηλεοπτικής «ανάκρισης», στην οποία υποβλήθηκαν χθες το βράδυ από το δεύτερο κανάλι της γερμανικής τηλεόρασης (ZDF) τέσσερεις υποψήφιοι καγκελάριοι των μεγάλων κομμάτων της Βουλής, σε ένα αρκετά πρωτότυπο φορμάτ εκπομπής, όπου πάντως ο «ξύλινος λόγος» κατάφερε να τρυπώσει συχνά στο στούντιο. Όρθιοι χωρίς χαρτιά και αναλόγιο εμφανίστηκαν κατά σειρά ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς (SPD), ο Πράσινος Ρόμπερτ Χάμπεκ, η Αλίς Βάιντελ από την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και ο Χριστιανοδημοκράτης Φρίντριχ Μερτς (CDU).

Ο κάθε υποψήφιος είχε στη διάθεσή του 30 λεπτά για να απαντήσει σε ερωτήσεις πολιτών και το ζητούμενο ήταν ακριβώς η αμεσότητα και η σαφήνεια στις απαντήσεις. Δεν υπήρχε δηλαδή απευθείας αντιπαράθεση μεταξύ των τεσσάρων, παρά μόνο ολιγόλεπτες «κοινωνικού χαρακτήρα συναντήσεις», όταν τελείωνε ο ένας και ερχόταν ο/η επόμενος/η.

Τα θέματα ήταν πολλά, με την έμφαση κυρίως στις πτυχές της οικονομίας (ακρίβεια, ανεργία, στεγαστικό, ενέργεια) και τους πολιτικούς να επιδιώκουν να φανούν όσο μπορούν άνετοι και ειλικρινείς. Το πόσο «καθαρά» βρήκαν οι παρόντες στο στούντιο και τα εκατομμύρια των τηλεθεατών τα λεγόμενά τους, αλλά και το ποιος μπορεί να κέρδισε τελικά τις εντυπώσεις σε μια διαδικασία που κράτησε πάνω από δύο ώρες, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί, τουλάχιστον πριν την Κυριακή 23 Φεβρουαρίου.

Ο Σολτς δεν το βάζει κάτω

Όπως ήταν αναμενόμενο, η συζήτηση επισκιάστηκε από το περιστατικό της επίθεσης ενός 24χρονου Αφγανού με αυτοκίνητο εναντίον ειρηνικής πορείας διαδηλωτών λίγες ώρες νωρίτερα στο Μόναχο. Ο καγκελάριος Σολτς για μια ακόμα φορά υποσχέθηκε ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διαδικασία απελάσεων για όσους δεν μπορούν να κατοχυρώσουν το δικαίωμα στο άσυλο. Υπεραμύνθηκε του πολιτικού συστήματος συνολικά, απαντώντας σε ερώτηση για τη διαφθορά και για μια ακόμα φορά τόνισε ότι είναι αποφασισμένος να συνεχίσει το έργο που πέτυχε τα τρία τελευταία χρόνια, παρά τις σταθερά αρνητικές δημοσκοπήσεις.

Ανάμεσα στις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις για όσα δεν έκανε ήταν και εκείνη για κατασκευή εκατοντάδων χιλιάδων «προσιτών» κατοικιών, κάτι που ο Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός απέδωσε εκ νέου στην εκτόξευση του κόστους των οικοδομών λόγω πολέμου. Με μια υπόσχεση για φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες, που δεν θα απειλούν όμως την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, απάντησε στο ερώτημα μιας νεαρής για τα πισωγυρίσματα σε θέματα κλιματικής πολιτικής, αλλά και στον συνδικαλιστή από τον χώρο της αυτοκινητοβιομηχανίας, που εξέφρασε αγωνία για τη δουλειά του.

«Δεν παίζω απλά για τη νίκη. Θέλω να νικήσω, αλλιώς δεν θα ήμουν απόψε εδώ και ξέρω ότι υπάρχουν πολλοί ακόμη αναποφάσιστοι, και γι’ αυτό η μάχη θα κριθεί στις 23 Φεβρουαρίου», είπε κλείνοντας ο Όλαφ Σολτς.

Ο Χάμπεκ ως θιασώτης των συμβιβασμών

Ο υποψήφιος των Πρασίνων βρήκε πρώτα απέναντί του έναν πολίτη που αναρωτιόταν αν αξίζει τον κόπο να ψηφίσει. «Η Δημοκρατία δεν είναι ένα άθλημα για θεατές, οι άνθρωποι πρέπει να συμμετέχουν στις εκλογές. Η απογοήτευση που αναφέρετε είναι το τελευταίο που χρειαζόμαστε ως χώρα», του απάντησε ο Ρόμπερτ Χάμπεκ. Εξέφρασε την ανησυχία του για την πόλωση, που επηρεάζει την ποιότητα της δημοκρατίας, κάνοντας ολοένα δυσκολότερη την εύρεση συμβιβασμών που είναι αναγκαίοι σε ένα πολυκομματικό σύστημα.

Ερωτώμενος για τις δυσκολίες της Commerzbank που αντιμετωπίζει τον κίνδυνο επιθετικής εξαγοράς από την Ιταλία, εξέφρασε την ελπίδα να παραμείνει σε γερμανικά χέρια. Ανοικτά τάχθηκε κατά της εμμονής στο φρένο χρέους, το οποίο μπορεί να μην αφήνει χρέη στα χαρτιά, αλλά αφήνει πολλές άλλες εκκρεμότητες για τις επόμενες γενιές. Παραδέχτηκε, τέλος, ότι η ξαφνική κατάργηση της επιδότησης της ηλεκτροκίνησης ήταν λανθασμένη και είχε καταστροφικές συνέπειες για τον τομέα.

Η πιο δύσκολη στιγμή για τον Χάμπεκ ήταν, όταν ένα μεγαλύτερο σε ηλικία μέλος του κόμματός του αναρωτήθηκε «πού βρίσκονται πια οι ειρηνευτικές αρχές;» των Πρασίνων σε σχέση με τη στάση τους στην Ουκρανία. Απάντησε ότι στόχος παραμένει μια διεθνής τάξη ειρήνης, που όμως μπορεί να προκύψει μόνο με πολεμικά μέσα, χωρίς να φαίνεται να πείθει απαραιτήτως τον «σύντροφό» του.

Η Βάιντελ και η Γεωργιανή νοσοκόμα

«Με μια δική μας κυβέρνηση δεν θα συνέβαιναν περιστατικά σαν αυτό του Μονάχου», τόνισε η Αλίς Βάιντελ από την AfD ξεκινώντας την τοποθέτησή της. Δήλωσε ότι δεν έχει τίποτα απέναντι σε έξυπνους και ικανούς ξένους, που πληρώνουν τους φόρους και ζουν νόμιμα στη χώρα, ενώ εξέφρασε τον… θαυμασμό της για μια Γεωργιανή νοσοκόμα, που μιλά «τόσο καλά γερμανικά» μετά από δύο χρόνια στη Γερμανία, η οποία βρίσκεται υπό καθεστώς «ανοχής» πριν από την απέλαση, αφού η αίτηση ασύλου της έχει απορριφθεί.

Στριμώχτηκε πάντως από έναν εργαζόμενο στον τομέα της περίθαλψης ηλικιωμένων, ο οποίος της επεσήμανε ότι το σύστημα πρόνοιας θα κατέρρεε χωρίς τους μετανάστες. Θέμα συζήτησης ήταν και η αντίθεση του κόμματός της στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Η παρουσία της υποψήφιας της AfD πάντως ήταν αυτή που προκάλεσε και τις πιο «ζωντανές» αντιδράσεις από τους παρευρισκόμενους στο στούντιο. Αποχωρώντας συνάντησε τον Φρίντριχ Μερτς και επανέλαβε ότι απλώνει το χέρι στους Χριστιανοδημοκράτες για συνεργασία.

Ο Μερτς βλέπει έναν κόσμο αντιπαράθεσης

Τελευταίος, λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεών του, ο υποψήφιος της CDU, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος δήλωσε άγνοια για την πρόταση συνεργασίας με την AfD, την οποία θα απέρριπτε έτσι κι αλλιώς. «Ακούω συνεχώς από την AfD ότι θέλει να μας καταστρέψει και φυσικά αυτό είναι κάτι στο οποίο θα αντισταθούμε». Ήταν ωστόσο μια μάλλον αμήχανη στιγμή για τον συντηρητικό πολιτικό, ο οποίος απέφυγε να απαντήσει στη Βάιντελ για το αν θα προτιμούσε για εταίρους τους Πράσινους. Ο Μερτς επανέλαβε το επιχείρημα ότι η προηγούμενη κυβέρνηση ήταν που με την πολιτική της οδήγησε σε διπλασιασμό τα ποσοστά της Ακροδεξιάς. Σε ερώτηση ενός πολίτη με ιταλικές ρίζες μίλησε θετικά για την Τζόρτζια Μελόνι, τονίζοντας τον φιλοευρωπαϊσμό της και τη στάση της στο Ουκρανικό, για να δείξει τη διαφορά με τη Βάιντελ.

Ο επικεφαλής της Χριστιανοδημοκρατίας αναφερόμενος σε προβλήματα υποδομής στη χώρα, όπως για παράδειγμα του σιδηροδρομικού δικτύου, τάχθηκε υπέρ ενός μοντέλου μερικής ιδιωτικοποίησης με τον διαχωρισμό δικτύου και υπηρεσιών του τρένου, μοντέλου που θα συνδεθεί και με τη συρρίκνωση, αναγκαστικά, του δικτύου. Απέφυγε να διευκρινίσει αν ως καγκελάριος θα προχωρήσει σε αναθεώρηση του φρένου χρέους για να χρηματοδοτήσει συνολικά έργα υποδομών που βαλτώνουν στη χώρα εδώ και δεκαετίες.

Τέλος, προειδοποίησε για τις κοσμοϊστορικές συνέπειες από τη βάναυση αλλαγή πλεύσης των ΗΠΑ στο Ουκρανικό, η οποία, όπως είπε, θα εκφραστεί και από τον Τζέι Ντι Βανς στη Διάσκεψη του Μονάχου, ζητώντας από τον καγκελάριο Σολτς να φροντίσει για μια σθεναρή και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση. Ήταν μια δραματική προειδοποίηση που σίγουρα έχει βάση, αλλά με την ευκολία που του δίνει το γεγονός ότι ακόμη δεν έχει κυβερνητική ευθύνη και υπό την αίρεση ότι σε μια προεκλογική περίοδο πάντα υπάρχουν «πράγματα που λέγονται, αλλά δεν γίνονται».