
Τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαίωσαν την Παρασκευή ότι μια ευρεία πλειοψηφία στηρίζει τη σχεδιαζόμενη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur, δήλωσε η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είχαν προθεσμία έως τις 17:00 ώρα Βρυξελλών για να επιβεβαιώσουν εγγράφως τις θέσεις τους, αφού οι πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών είχαν δώσει νωρίτερα την κατ’ αρχήν έγκρισή τους στη συμφωνία.
Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, ωστόσο για να τεθεί σε ισχύ απαιτείται ακόμη η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η Mercosur θα υπογράψει την εμπορική συμφωνία με την ΕΕ στις 17 Ιανουαρίου
Η Mercosur θα υπογράψει την εμπορική συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 17 Ιανουαρίου, ανακοίνωσε εν τω μεταξύ την Παρασκευή το υπουργείο Εξωτερικών της Αργεντινής, σηματοδοτώντας μια σημαντική εξέλιξη μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων.
«Μετά από περισσότερα από 30 χρόνια διαπραγματεύσεων, θα υπογράψουμε στις 17 Ιανουαρίου στην Παραγουάη μια ιστορική και ιδιαίτερα φιλόδοξη συμφωνία μεταξύ των δύο μπλοκ», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Αργεντινής Pablo Quirno σε ανακοίνωση του υπουργείου.
Οι χαμένοι και οι κερδισμένοι από τη συμφωνία
Η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η Ευρωπαϊκή Ένωση πήρε τελικά το πράσινο φως την Παρασκευή, έπειτα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Μετά από επίπονες και συχνά σκληρές συζητήσεις, τα κράτη-μέλη της ΕΕ ενέκριναν τη συμφωνία με το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει περισσότερους από 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική.
Η συμφωνία, η οποία αναμένει πλέον την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προβλέπει την κατάργηση άνω του 90% των δασμών στις εξαγωγές της ΕΕ.
Σε πρακτικό επίπεδο, Ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούν να αγοράζουν βοδινό κρέας ελευθέρας βοσκής από τις πεδιάδες της Αργεντινής, ενώ οι οδηγοί στη Βραζιλία θα δουν τους εισαγωγικούς δασμούς για γερμανικά αυτοκίνητα να μειώνονται αισθητά.
Όσον αφορά τον οικονομικό αντίκτυπο της συμφωνίας, αυτός ωχριά σε σύγκριση με τις επικές πολιτικές μάχες που προκάλεσε: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι έως το 2040 θα προσθέσει 77,6 δισ. ευρώ, περίπου 0,05%, στο ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως σε κάθε συμφωνία, αναδεικνύονται κερδισμένοι και χαμένοι, όπως επισημαίνει ανάλυση του Politico.
Κερδισμένοι
Τζόρτζια Μελόνι
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας το έκανε ξανά. Διαβάζοντας έγκαιρα τις πολιτικές ισορροπίες, η Μελόνι κατάφερε να αποσπάσει την τελευταία στιγμή παραχωρήσεις υπέρ των Ιταλών αγροτών, αφού πρώτα απείλησε να ευθυγραμμιστεί με την αντίθεση της Γαλλίας στη συμφωνία.
Το αποτέλεσμα ήταν να κερδίσει ανταλλάγματα γα τη στήριξή της. Η Ιταλία εξασφάλισε δικλείδες προστασίας για τις αγροτικές αγορές και δεσμεύσεις για νέα χρηματοδότηση της γεωργίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κέρδη που η κυβέρνηση μπορεί να προβάλει στους ψηφοφόρους.
Παράλληλα, η Μελόνι εμφανίζεται για ακόμη μία φορά στη «σωστή πλευρά» των εξελίξεων, ως παίκτης ομάδας, παρά την καθυστέρηση της τελευταίας στιγμής.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία δεν είχε πολλούς λόγους να πανηγυρίζει το τελευταίο διάστημα, όμως η συμφωνία με τη Mercosur της δίνει επιτέλους αφορμή να χαμογελάσει. Ο εμβληματικός κλάδος της Γερμανίας αποκτά ευκολότερη πρόσβαση στους καταναλωτές της Λατινικής Αμερικής, καθώς η μείωση των δασμών αναμένεται να οδηγήσει σε περισσότερες πωλήσεις και σε ενίσχυση της κερδοφορίας για εταιρείες όπως η Volkswagen και η BMW.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες επιφυλάξεις. Οι δασμοί, που σήμερα φθάνουν το 35%, δεν θα μειωθούν άμεσα. Κατόπιν αιτήματος της Βραζιλίας, η οποία διαθέτει δική της ισχυρή αυτοκινητοβιομηχανία, η άρση των εμπορικών φραγμών θα γίνει σταδιακά. Τα ηλεκτρικά οχήματα θα τύχουν προνομιακής μεταχείρισης, σε έναν τομέα όπου η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με άλλους ανταγωνιστές.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η συμφωνία με τη Mercosur αποτελεί μια νίκη με γλυκόπικρη γεύση. Από τότε που έδωσε τα χέρια με τους ηγέτες της Mercosur, περισσότερο από έναν χρόνο πριν, η ομάδα της εργάστηκε εντατικά για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των κρατών-μελών, που εμφανίζονταν επιφυλακτικά, και να συγκροτήσει την κρίσιμη ειδική πλειοψηφία που επιτεύχθηκε τελικά την Παρασκευή.
Αναμένεται, πλέον, ένας «γύρος νίκης» την επόμενη εβδομάδα, όταν η επικεφαλής του Berlaymont θα μεταβεί στην Παραγουάη για να υπογράψει επίσημα τη συμφωνία.
Σε διεθνές επίπεδο, η συμφωνία συμβάλλει και στην ενίσχυση του κύρους των Βρυξελλών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται συχνά ως «δυσκίνητη», καθώς συστηματικά την ξεπερνούν σε ελιγμούς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα. Μια εμπορική συμφωνία τέτοιας κλίμακας δείχνει ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες, την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί θεμελιώδη, παραμένει ζωντανή, ακόμη κι αν οι ΗΠΑ έφτασαν στο σημείο να απομακρύνουν έναν ηγέτη χώρας της Νότιας Αμερικής με χειροπέδες.
Ωστόσο, το τίμημα υπήρξε ιδιαίτερα υψηλό. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναγκάστηκε να υποσχεθεί 45 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις προς τους αγρότες της ΕΕ προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξή τους, κάνοντας πίσω στις προσπάθειες περιορισμού των αγροτικών ενισχύσεων στον κοινοτικό προϋπολογισμό και στη στροφή περισσότερων πόρων προς την καινοτομία και την ανάπτυξη.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες
Μιλώντας για τους αγρότες, αν κρίνει κανείς από τους τίτλους, θα μπορούσε εύκολα να πιστέψει ότι η συμφωνία με τη Mercosur αποτελεί μια απόλυτη καταστροφή. Ότι αμέτρητοι τόνοι νοτιοαμερικανικών αγροτικών προϊόντων, σε εξευτελιστικές τιμές, πρόκειται να εκτοπίσουν τον Γάλλο ή τον Πολωνό γεωργό από τη γη του.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη. Η συμφωνία προβλέπει αυστηρές ποσοστώσεις για βασικές κατηγορίες προϊόντων, από το βοδινό κρέας έως τα πουλερικά. Στην πράξη, οι αγρότες της Λατινικής Αμερικής θα μπορούν να εξάγουν στην Ευρώπη ποσότητες που αντιστοιχούν περίπου σε δύο φιλέτα κοτόπουλου ανά Ευρωπαίο καταναλωτή τον χρόνο.
Παράλληλα, η συμφωνία αναγνωρίζει ειδικές προστασίες για ευρωπαϊκά προϊόντα ονομασίας προέλευσης, όπως η ιταλική παρμεζάνα ή το γαλλικό κρασί, τα οποία αναμένεται να ωφεληθούν από τη διεύρυνση της αγοράς.
Παράλληλα, υπάρχει και το ζήτημα των 45 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις που θα κατευθυνθούν στις τσέπες των αγροτών, γεγονός που καθιστά δύσκολο να μην καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι, παρά τα μπλόκα με τα τρακτέρ και τις μάχες στο κέντρο των Βρυξελλών, η συμφωνία τελικά δεν είναι τόσο άσχημη.
Χαμένοι
Εμανουέλ Μακρόν
Δεν υπήρξε άλλος πολιτικός υψηλού επιπέδου που να αντιτάχθηκε με μεγαλύτερη συνέπεια στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου από τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν. Υπό έντονη εσωτερική πολιτική πίεση, ο Μακρόν διατήρησε σταθερά αρνητική στάση απέναντι στη συμφωνία.
Δεν προκαλεί, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι η Γαλλία συντάχθηκε με την Πολωνία, την Αυστρία, την Ιρλανδία και την Ουγγαρία στην ανεπιτυχή προσπάθεια να μπλοκάρουν τη συμφωνία με τη Mercosur.
Ο πρώην τραπεζίτης επενδύσεων μπορεί, κατά βάθος, να είναι υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου, γνωρίζει όμως πολύ καλά ότι στο εσωτερικό της χώρας του η συμφωνία εκλαμβάνεται ως «πισώπλατο χτύπημα» στους πολύπαθους Γάλλους αγρότες.
Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει καταγράψει ελάχιστες πολιτικές επιτυχίες το τελευταίο διάστημα. Η ανατροπή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου ή έστω η καθυστέρησή της, θα αποτελούσε απόδειξη ότι ο Γάλλος πρόεδρος διατηρούσε ακόμη κάποια επιρροή στο ευρωπαϊκό πολιτικό σκηνικό.
Ο Εμανουέλ Μακρόν κατέβαλε μια γενναία προσπάθεια να συσπειρώσει δυνάμεις για την ανατροπή της την τελευταία στιγμή και, σε κάποια φάση, φάνηκε πως είχε πραγματικές πιθανότητες αφού είχε προσεγγίσει την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Τελικά, όμως, όλα αυτά κατέληξαν στο κενό.
Μετά την τελευταία αυτή ήττα, αναμένεται νέο κύμα επικρίσεων κατά του Γάλλου προέδρου στα εθνικά μέσα ενημέρωσης, καθώς ο Μακρόν συνεχίζει τη σταδιακή πολιτική του υποχώρηση από την κορυφή της εξουσίας.
Ντόναλντ Τραμπ
Η συμφωνία με τη Mercosur, η οποία έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά την αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψη του ισχυρού άνδρα της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί, δείχνει ότι η Ευρώπη διαθέτει «ήπια ισχύ» για να συνεργαστεί εποικοδομητικά με ομοϊδεάτες εταίρους, εφόσον, βέβαια, έχει την πολιτική οξυδέρκεια να τη χρησιμοποιήσει σωστά.
Κάθε εμπορική συμφωνία θα έπρεπε να θεωρείται μια διαδικασία αμοιβαίου οφέλους. Ωστόσο, αυτό δεν συνάδει με τον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αντιλαμβάνεται τη διεθνή πολιτική, μέσα από το πρίσμα της γεωπολιτικής πίεσης και των «εκβιασμών».
Παράλληλα, η συμφωνία έχει και μια παράπλευρη συνέπεια: Ενισχύει τους πολιτικούς του αντιπάλους, μεταξύ αυτών και τον πρόεδρο της Βραζιλίας και ηγετική φυσιογνωμία της Mercosur, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος επέδειξε αξιοσημείωτη υπομονή, περιμένοντας την ΕΕ να αποφασίσει και καλλιεργώντας παράλληλα μια δημόσια πολιτική «χημεία» με τον Μακρόν, ακόμη και όταν οι εμπορικές συνομιλίες βρίσκονταν σε πλήρες αδιέξοδο.
Κίνα
Η Κίνα έχει επεκτείνει σημαντικά τις εξαγωγές της προς τη Λατινική Αμερική, ιδίως προς τη Βραζιλία, κατά τις δεκαετίες που η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματευόταν τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προσφέρει στην Ευρώπη την ευκαιρία να ανακτήσει μέρος του χαμένου μεριδίου αγοράς, ιδίως σε ανταγωνιστικούς κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα μηχανήματα και η αεροναυπηγική.
Παράλληλα, ενισχύει τη θέση της ΕΕ και στον τομέα των άμεσων ξένων επενδύσεων, όπου οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να υπερέχουν έναντι των Κινέζων ανταγωνιστών τους.
Σε πολιτικό επίπεδο, η Κίνα έχει εν μέρει καταφέρει να απομακρύνει χώρες όπως η Βραζιλία από την οπτική της Δύσης, για παράδειγμα μέσω της ομάδας BRICS, στην οποία συμμετέχουν η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα και η Νότια Αφρική, καθώς και άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Επειδή όμως η συμφωνία δεν αφορά μόνο το εμπόριο αλλά δημιουργεί και βαθύτερη πολιτική συνεργασία, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα και οι ομόλογοί του στη Mercosur συνδέονται πλέον πιο στενά με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου
Δυστυχώς, για το παγκόσμιο οικοσύστημα, η Mercosur συνδέεται με έναν σοβαρό περιβαλλοντικό φόβο: Περισσότερες πυρκαγιές και αποψίλωση.
Τα βοσκοτόπια που τροφοδοτούν τα κοπάδια της Βραζιλίας δημιουργούνται εις βάρος του άλλοτε εκτεταμένου και πλέον διαρκώς συρρικνούμενου τροπικού δάσους της χώρας. Με απλά λόγια, περισσότερο βοδινό για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον πλανήτη.
Ωστόσο, δεν πρόκειται αποκλειστικά για αρνητική εξέλιξη στο πεδίο του κλίματος. Η εμπορική συμφωνία περιλαμβάνει τόσο δεσμευτικές δικλείδες κατά της παράνομης αποψίλωσης, όσο και ρητή δέσμευση των συμβαλλόμενων μερών στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα.
Πηγή: skai.gr











