Ελβετία: Ο ΟΗΕ καταγγέλλει τις ποινικές κυρώσεις σε φοιτητές για διαμαρτυρίες για τη Γάζα

Σε έντονη αντίδραση προχώρησαν δέκα εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, καταγγέλλοντας τις ποινικές κυρώσεις που επέβαλαν οι ελβετικές αρχές σε φοιτητές του Ομοσπονδιακού Πολυτεχνείου της Ζυρίχης (EPFZ). Οι φοιτητές οργάνωσαν καθιστικές διαμαρτυρίες το 2024, αντιδρώντας στον πόλεμο στη Γάζα και τις συνεργασίες του πανεπιστημίου με ισραηλινά ιδρύματα.

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, ο ειρηνικός ακτιβισμός εντός και εκτός της πανεπιστημιούπολης αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα των φοιτητών. «Ο ακτιβισμός αυτός εντάσσεται στην ελευθερία της έκφρασης και της ειρηνικής συνάθροισης και δεν θα έπρεπε να ποινικοποιείται», υπογραμμίζουν στην κοινή τους ανακοίνωση. Οι ίδιοι διαθέτουν εντολή από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, αν και, όπως διευκρινίζουν, δεν εκπροσωπούν επίσημα τον διεθνή οργανισμό.

Αντιδράσεις και ποινικές επιλογές

Τον Μάιο του 2024, περίπου 70 φοιτητές συμμετείχαν στις καθιστικές διαμαρτυρίες, διαμαρτυρόμενοι για τη συνεργασία του EPFZ με ισραηλινά πανεπιστήμια. Σύμφωνα με την ανακοίνωση των ειδικών του ΟΗΕ, η αστυνομία έσπευσε στα σημεία των κινητοποιήσεων μέσα σε λίγα λεπτά. Οι διαμαρτυρίες διαλύθηκαν με χρήση βίας, *”αν και δεν είχε διακοπεί καμία ακαδημαϊκή δραστηριότητα και δεν υπήρξαν επεισόδια βίας”,* επισημαίνουν οι εμπειρογνώμονες.

Μετά τα γεγονότα, 38 φοιτητές βρέθηκαν αντιμέτωποι με ποινικές κυρώσεις, ενώ 17 εξ αυτών αποφάσισαν να ασκήσουν έφεση κατά των αποφάσεων. Οι πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις επικύρωσαν τις καταδίκες πέντε φοιτητών για παραβίαση ιδιοκτησίας. Σε κάθε περίπτωση, επιβλήθηκαν πρόστιμα με αναστολή δύο ετών, κυμαινόμενα από 1.400 έως 2.700 ελβετικά φράγκα (περισσότερα από 1.500 έως πάνω από 2.900 ευρώ).

Συνέπειες για τους φοιτητές και έκκληση των εμπειρογνωμόνων

Τα πρόστιμα αυτά συνοδεύονται από εγγραφή στο ποινικό μητρώο, εξέλιξη που, σύμφωνα με την ανακοίνωση των ειδικών, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη στέγαση, την απασχόληση, τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες και τις μελλοντικές επαγγελματικές προοπτικές των φοιτητών για αρκετά χρόνια. Δύο φοιτητές αθωώθηκαν για καθαρά διαδικαστικούς λόγους, ωστόσο, όπως επισημαίνει η εκπρόσωπος των εμπειρογνωμόνων, «όλοι όσοι εμπλέκονται, ακόμη και εκείνοι που αθωώθηκαν, υποχρεούνται να καλύψουν τα δικαστικά και διοικητικά έξοδα, ποσό που ανέρχεται σε τουλάχιστον 2.400 ελβετικά φράγκα ανά άτομο».

Οι εμπειρογνώμονες καλούν επιτακτικά τις ελβετικές αρχές και το δικαστικό σύστημα να σεβαστούν και να εφαρμόσουν πλήρως τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας σε θέματα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Τα πανεπιστήμια και οι κρατικές αρχές οφείλουν να διασφαλίσουν ότι η έκφραση αλληλεγγύης σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η κριτική απέναντι σε δημόσιους θεσμούς, ειδικά όταν σχετίζονται με καλά τεκμηριωμένες περιπτώσεις διεθνών εγκλημάτων, δεν μετατρέπονται σε αφορμή για εκφοβισμούς, διώξεις, νομικές διαδικασίες ή και μακροπρόθεσμες βλάβες στην προοπτική ζωής των φοιτητών», καταλήγουν.