Γιατί ο καρκίνος του παχέος εντέρου χτυπά νέους

Αύξηση παρατηρείται στα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου στους ανθρώπους κάτω των 50 ετών. Τα καλά νέα πάντως είναι πως οι νέοι διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο.Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα νέας μελέτης σχετικά με τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών.

Η συγκεκριμένη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, διαπίστωσε πως τέτοιου είδους περιστατικά καρκίνου αυξάνονται δραματικά σε 27 από τις 50 υπό εξέταση χώρες και περιοχές.

Παρ’ όλα αυτά η συνολική εικόνα περιπλέκεται, όταν ληφθούν υπόψη και στοιχεία που αφορούν ορισμένες άλλες χώρες, στις οποίες οι θάνατοι από καρκίνο στο παχύ έντερο μειώνονται. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, μειώθηκαν κατά 17% μέσα στα τελευταία 20 χρόνια, ενώ αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Κάτι που οφείλεται «στη μείωση των καπνιστών, αλλά και στις καλύτερες διαγνώσεις και θεραπείες για τον καρκίνο», όπως επισημαίνει στην DW ο ερευνητής Κάρλο Λα Βέκια από το Πανεπιστήμιο του Μιλάνου. Τα ποσοστά θνησιμότητας μειώνονται αισθητά και στους ασθενείς άνω των 70 ετών, αλλά και γενικώς, γεγονός που αποτελεί «λόγο αισιοδοξίας», σύμφωνα με τον Λα Βέκια.

Ο Μίκαελ Μπρετχάουερ, καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, δηλώνει επίσης στην DW πως «τα ποσοστά θνησιμότητας βρίσκονταν περίπου στο 50-60%, όμως πλέον έχουν μειωθεί στο 20-30%. Και αυτό είναι μια πολύ μεγάλη επιτυχία».

Αύξηση θνησιμότητας στους νέους;

Η θνησιμότητα πάντως έχει αύξουσα τάση στους ασθενείς κάτω των 50 ετών. Στην Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία η θνησιμότητα ανάμεσα στους νεαρούς άνδρες αυξήθηκε κατά 5-7%, ενώ αντίστοιχη αύξηση παρατηρείται και στις γυναίκες ασθενείς στη Γερμανία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο μάλιστα η θνησιμότητα έχει αυξηθεί κατά 26%.

«Υπάρχει μία αντίστροφη τάση στους ασθενείς κάτω των 50 ετών, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες», παρατηρεί ο Λα Βέκια, προσθέτοντας πως αυτό οφείλεται και στα αυξανόμενα ποσοστά παχυσαρκίας.

Κατά τον Μπρετχάουερ πάντως οι απόλυτοι αριθμοί των ατόμων κάτω των 50 που πάσχουν από καρκίνο του παχέος εντέρου είναι εξαιρετικά χαμηλοί και ως εκ τούτου δεν αποτελούν λόγο ιδιαίτερης ανησυχίας: «Αν εξετάσουμε τον κίνδυνο σε απόλυτο βαθμό και όχι κατ’ αναλογία, τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλά», τονίζει ο ειδικός.

Η θνησιμότητα στη Γερμανία, για παράδειγμα, για άτομα κάτω των 50 ετών είναι 2,53 ανά 100.000 ανθρώπους – ενώ για τους άνω των 70 η αναλογία είναι 164 ανά 100.000.

«Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πρωτίστως ασθένεια που σχετίζεται με τη γήρανση. Γι’ αυτό και παρατηρούμε λιγότερα περιστατικά στις αναπτυσσόμενες χώρες με πιο νεαρό πληθυσμό», τονίζει ο Μπρετχάουερ. «Εάν είσαι 30 ή 40 ετών, […] ο κίνδυνος είναι πολύ χαμηλός».

Τι προκαλεί καρκίνο του παχέος εντέρου;

Σύμφωνα με τον ειδικό, οι επιστήμονες είναι σε θέση να κατανοήσουν τους «παράγοντες κινδύνου» που ενδεχομένως επηρεάζουν την εξέλιξη της ασθένειας, αλλά δεν έχουν διαπιστώσει ακόμη ακριβώς το πώς προκαλείται ο καρκίνος.

Το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η διατροφή είναι παράγοντες κινδύνου, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία για το πώς ακριβώς επηρεάζουν άμεσα την ασθένεια.

«Η παχυσαρκία αποτελεί σοβαρό παράγοντα, αλλά το κάπνισμα είναι ακόμα πιο επικίνδυνο. Η διατροφή είναι επίσης σημαντική, όμως υπάρχουν ανάμεικτα στοιχεία. Για παράδειγμα, πιθανώς να μην υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ του κόκκινου κρέατος και του καρκίνου στο παχύ έντερο. Ωστόσο δεν γνωρίζουμε πραγματικά πώς αυτοί οι παράγοντες προκαλούν καρκίνο στο παχύ έντερο», επισημαίνει ο Μπρετχάουερ.

Ο παράγοντας αλκοόλ

Την ίδια στιγμή, για την πρόληψη του καρκίνου στο παχύ έντερο φαίνεται να είναι ωφέλιμη και η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, όπως αναφέρει και πρόσφατη έκθεση του ΠΟΥ.

Η Μπέατρις Λόμπι-Σέκρεταν, επικεφαλής της έρευνας και του προγράμματος του ΠΟΥ για την πρόληψη του καρκίνου, εξηγεί ότι υπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ του αλκοόλ και της συγκεκριμένης ασθένειας.

«Η αιθανόλη – η κύρια αλκοόλη στα αλκοολούχα ποτά – μετατρέπεται σε ακεταλδεΰδη. Η ακεταλδεΰδη είναι γονιδιοτοξική και προκαλεί βλάβες στο DNA, προκαλώντας έτσι καρκινογόνες μεταλλάξεις. Έπειτα η ακεταλδεϋδη μεταβάλλει τη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου, το οποίο οδηγεί σε εντερική διαπερατότητα. Με αυτόν τον τρόπο προκαλείται φλεγμονή, η οποία είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου», δηλώνει η Λόμπι-Σέκρεταν στην DW.

Η μείωση ή διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ μπορεί επομένως να αντιστρέψει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του αλκοόλ στο σώμα μας, ιδίως περιορίζοντας τις βλάβες στο DNA – και αυτό μέσα σε λίγους μήνες από την έναρξη της αποχής από τα αλκοολούχα ποτά.

Σε μία περίοδο που η γήρανση των πληθυσμών αυξάνεται, μαζί της μεγαλώνει και η ανησυχία για τους καρκίνους. Γι’ αυτό και πρέπει να αλλάξουμε τις συνήθειές μας, όπως λέει η Λόμπι-Σέκρεταν – «να μην καπνίζουμε, να μειώσουμε την κατανάλωση αλκοόλ και να διατηρούμε το βάρος μας σε υγιή επίπεδα».

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς