Γιατί Ουκρανία και Ρωσία δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το μέλλον του Ντονέτσκ

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε την Παρασκευή, μετά από συνομιλίες μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και Αμερικανών απεσταλμένων – Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ – ότι δεν υπάρχει ελπίδα να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, εκτός αν επιλυθούν οι διαφωνίες σχετικά με τα εδάφη.

Στο μεταξύ, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι το ζήτημα – το οποίο επικεντρώνεται στην τύχη της περιοχής του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία – θα συζητηθεί στις τριμερείς συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ στο Αμπού Ντάμπι την Παρασκευή και το Σάββατο.

Ποιο είναι επομένως το κύριο σημείο διαφωνίας;

Όπως σημειώνει το πρακτορείο Reuters, οι δύο πλευρές δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το μέλλον της περιοχής του Ντονέτσκ, μιας από τις δύο περιοχές που αποτελούν το Ντονμπάς. Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν ήδη σχεδόν ολόκληρο το Λουγκάνσκ, την άλλη περιοχή του Ντονμπάς.

Ο Πούτιν θέλει η Ουκρανία να αποσυρθεί από το περίπου 20%, ή 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα του Ντονέτσκ, το οποίο οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να καταλάβουν στο πεδίο της μάχης, λόγω της σφοδρής αντίστασης των Ουκρανών.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι δεν βλέπει κανένα λόγο να χαρίσει τα εδάφη αυτά στον Πούτιν.

Το Ντονέτσκ είναι μία από τις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες για τις οποίες η Μόσχα δήλωσε το 2022 ότι τις προσαρτά, μετά από «δημοψηφίσματα» που το Κίεβο και οι δυτικές χώρες απέρριψαν ως προσχηματικά.

Οι περισσότερες χώρες αναγνωρίζουν το Ντονέτσκ ως ουκρανικό έδαφος. Ο Πούτιν από τη μεριά του υποστηρίζει ότι το Ντονέτσκ είναι μέρος των «ιστορικών εδαφών» της Ρωσίας.

Ποια είναι η στρατιωτική σημασία του Ντονέτσκ;

Το τμήμα του Ντονέτσκ που ακόμη ελέγχεται από το Κίεβο περιλαμβάνει τις πόλεις Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ, «πόλεις-φρούρια» που αποτελούν μέρος μιας βαριά οχυρωμένης αμυντικής γραμμής, με χαρακώματα, αντιαρματικά εμπόδια, καταφύγια και ναρκοπέδια γύρω τους.

Το Κίεβο θεωρεί τις πόλεις αυτές κομβικής σημασίας για την άμυνα της υπόλοιπης Ουκρανίας, καθώς η περιοχή δυτικά του Ντονέτσκ είναι πολύ πιο επίπεδη, γεγονός που θα διευκόλυνε τη Ρωσία να προελάσει και να καταλάβει εδάφη στην ανατολική όχθη του ποταμού Δνείπερου.

Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η παράδοση του πλήρους ελέγχου του Ντονέτσκ θα έδινε στη Ρωσία ένα ορμητήριο για να εξαπολύσει επιθέσεις βαθύτερα στην Ουκρανία. Ο Ουκρανός πρόεδρος έχιε εκφράσει τον φόβο ότι, μετά από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, η Ρωσία θα επανεξοπλιστεί και σε κάποια στιγμή θα χρησιμοποιήσει το Ντονέτσκ για να κινηθεί προς τα δυτικά.

Πώς βλέπουν οι Ρώσοι και οι Ουκρανοί το Ντονέτσκ;

Και οι δύο πλευρές έχουν υποστεί βαριές απώλειες και έχουν δαπανήσει τεράστια χρηματικά ποσά και εξοπλισμό για τις μάχες γύρω από το Ντονέτσκ, συμπεριλαμβανομένης της πόλης Μπαχμούτ, όπου η Ρωσία έστειλε δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες στη λεγόμενη «κρεατομηχανή».

Αυτές οι απώλειες έχουν καταστήσει πιο δύσκολη την επίτευξη συμβιβασμού για τις δύο πλευρές.

Δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Ρωσία θα χρειαστεί τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο μαχών για να καταλάβει το υπόλοιπο του Ντονέτσκ, εφόσον διατηρηθεί ο ίδιος ρυθμός προέλασης.

Οι Ρώσοι διοικητές εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι: Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Βαλέρι Γκεράσιμοφ, δήλωσε στον Πούτιν τον Δεκέμβριο ότι οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν σε όλο το μήκος του μετώπου και πραγαμτοποιούν επιχειρήσεις για την πλήρη κατάληψη της ευρύτερης περιοχής.

Η βιομηχανικός ρόλος του Ντονέτσκ και η σημασία του για τους Ζελένσκι και Πούτιν

Το Ντονέτσκ παλιότερα παρήγαγε πάνω από το μισό της ουκρανικής παραγωγής άνθρακα, τελικού χάλυβα, κοκ, χυτοσίδηρου και χάλυβα, αν και πολλά ορυχεία και βιομηχανικές εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το Ντονέτσκ διαθέτει επίσης σπάνιες γαίες, τιτάνιο και ζιρκόνιο, αποτελώντας πηγή εσόδων για όποιον ελέγχει την περιοχή.

Η τύχη του Ντόνετσκ θα συμβάλει στη διαμόρφωση της ιστορικής κληρονομιάς του Πούτιν και του Ζελένσκι.

Ο Πούτιν παρουσιάζεται ως υπερασπιστής των ρωσικών πληθυσμών παντού. Η κατοχή ολόκληρου του Ντονέτσκ είναι καίρια για το αφήγημά του.

Ο Ζελένσκι από τη μεριά του έχει αποκτήσει φήμη από το 2022 ως ο ανυπότακτος υπερασπιστής της χώρας του ενάντια σε έναν πολύ μεγαλύτερο και ισχυρότερο γείτονα.

Η παράδοση του Ντονέτσκ – όπου εξακολουθούν να βρίσκονται τουλάχιστον 250.00 Ουκρανοί – θα μπορούσε να εκληφθεί ως προδοσία από τους Ουκρανούς, πολλοί από τους οποίους έχουν χάσει συγγενείς στον πόλεμο.

Μια δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε αυτό το μήνα έδειξε ότι η πλειοψηφία των Ουκρανών αντιτίθεται έντονα στην απόσυρση των στρατευμάτων από το Ντονέτσκ σε αντάλλαγμα για εγγυήσεις ασφαλείας από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Τι συμβιβασμός θα μπορούσε να έιναι εφικτός για το Ντονέτσκ;

Ο Ζελένσκι έχιε δηλώσει ότι η Ουάσινγκτον πρότεινε να μην αναπτυχθούν ρωσικές ή ουκρανικές δυνάμεις στο Ντονμπάς και η περιοχή να μετατραπεί σε αποστρατιωτικοποιημένη, ελεύθερη οικονομική ζώνη.

Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει τις λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε την Πέμπτη, μετά τις συνομιλίες του με τον Ζελένσκι στο Νταβός της Ελβετίας, ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί, χωρίς ωστόσο να φαίνεται να έχει σημειωθεί οποιαδήποτε πρόοδος.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ δήλωσε ότι η Μόσχα δεν αποκλείει, σύμφωνα με τους όρους οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, την αποστολή της εθνικής φρουράς και της αστυνομίας της στο Ντονμπάς αντί του τακτικού στρατού, κάτι που είναι απίθανο να αποδεχτεί το Κίεβο.

Ακόμη, ο Ουσάκοφ δήλωσε τον περασμένο μήνα στη ρωσική εφημερίδα Kommersant ότι η περιοχή ανήκει στη Ρωσία και θα πρέπει να διοικείται από τη Μόσχα.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη αποφασίσει ποιος θα πρέπει να διοικεί το έδαφος, δήλωσε ο Ζελένσκι τον Δεκέμβριο.

Το νομικό πλαίσιο στην Ουκρανία για πιθανή παραχώρηση εδαφών

Ο Ζελένσκιέχει τονίσει ότι δεν έχει την εξουσία να παραχωρήσει εδάφη.

Σύμφωνα με το σύνταγμα της Ουκρανίας, οι εδαφικές αλλαγές πρέπει να αποφασίζονται μέσω δημοψηφίσματος, το οποίο μπορεί να διεξαχθεί εάν συγκεντρωθούν οι υπογραφές 3 εκατ. εγγεγραμμένων ψηφοφόρων σε τουλάχιστον τα 2/3 των περιοχών της Ουκρανίας.

Ο Τραμπ έχει επικρίνει την άποψη ότι η πρόταση για «ανταλλαγή εδαφών», όπως την αποκαλεί, απαιτεί δημοψήφισμα, δηλώνοντας ότι «κάποιες ανταλλαγές εδαφών θα γίνουν».

Πηγή: skai.gr