Όταν το Ιράν συμφώνησε σε εκεχειρία δύο εβδομάδων, μόλις λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) προειδοποίησε πως θα εξαπολύσει νέες καταστροφικές επιθέσεις, για πολλούς αυτή ήταν μια στιγμή θριάμβου για το ταλαιπωρημένο θεοκρατικό καθεστώς.
Η Τεχεράνη άντεξε 38 ημέρες πολέμου και κατάφερε να επιβιώσει, ενώ απέκτησε και δύο στρατηγικά οφέλη: τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ και μια νεοσύστατη αποτρεπτική δύναμη που είναι ικανή να αντέξει σφοδρές επιθέσεις των μακροχρόνιων αντιπάλων της.
Παρά τις τεράστιες στρατιωτικές απώλειές του, ο έλεγχος που ασκεί το Ιράν στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου δεν πρόκειται να χαλαρώσει σύντομα. Οι ασύμμετρες τακτικές της Τεχεράνης σχεδιάστηκαν προσεκτικά για να αντισταθμίσουν τα στρατιωτικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αυξάνοντας την πίεση στον Τραμπ ώστε να αναγκαστεί να σταματήσει τη σύγκρουση.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ χωρίς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να έχουν επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους τους, που είναι η ανατροπή του καθεστώτος, η εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και ο τερματισμός της ικανότητάς του να απειλεί τους γείτονές του.
«Αυτό που έκανε το Ιράν, συστηματικά και σκόπιμα, ήταν να πλήξει την οικονομία των ΗΠΑ», κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ και προκαλώντας ραγδαία άνοδο της τιμής του πετρελαίου σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτίμησε ο Άλεξ Βατάνκα, ανώτερος ερευνητής και ειδικός για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής. Σε απάντηση στην προσπάθεια του Τραμπ να ανατρέψει το καθεστώς, «φρόντισαν να γίνει αισθητός ο πόλεμος στις ΗΠΑ», τόνισε στη Wall Street Journal.
Για τον λόγο αυτό, πρόσθεσε, «δεν νομίζω ότι ο Τραμπ θα το ξαναδοκιμάσει».
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι είχε διακόψει τις επιχειρήσεις, αλλά οι επιθέσεις του Ιράν εναντίον γειτονικών αραβικών κρατών στον Περσικό Κόλπο δεν είχαν σταματήσει μέχρι την Τετάρτη. Αυτό υποδηλώνει ότι η εκεχειρία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εμπόδια και ότι ενδέχεται να καταρρεύσει.
Οι ιρανικές αρχές έσπευσαν να κηρύξουν τη νίκη, επιμένοντας σε δήλωση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της χώρας ότι οι μακροχρόνιοι αντίπαλοί τους υπέστησαν «μια αναμφισβήτητη, ιστορική και συντριπτική ήττα». Φιλοκυβερνητικοί διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, κυματίζοντας σημαίες και φωνάζοντας συνθήματα.
Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η επιμονή της Τεχεράνης να συνεχίσει να ασκεί τον έλεγχο του Ορμούζ. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποσχέθηκε «ασφαλή διέλευση» των πλοίων από το Στενό για δύο εβδομάδες κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι τα πλοία θα μπορούσαν να κινούνται μόνο «σε συντονισμό» με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και «λαμβάνοντας υπόψη τους τεχνικούς περιορισμούς».
Αν ξαναρχίσουν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν, η χώρα θα ξαναρχίσει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις, προειδοποίησε ο Αραγτσί. Την Τετάρτη, κάποια πλοία που είχαν αγκυροβολήσει έλαβαν ραδιοφωνικά μηνύματα από τις ιρανικές δυνάμεις, που ανέφεραν πως χρειάζονται την άδεια της Τεχεράνης για να διέλθουν από το Ορμούζ.
Το Ορμούζ ως μέσω πίεσης στον Τραμπ – Τι έχει χάσει και τι έχει κερδίσει το Ιράν
Όπως φαίνεται, το Ιράν είναι αποφασισμένο να χρησιμοποιήσει τον έλεγχο της ροής πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο ως μέσο πίεσης έναντι του Τραμπ, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις του.
Μετά τη δολοφονία του μακροχρόνιου θεοκρατικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, την πρώτη ημέρα του πολέμου, η νέα ηγεσία του Ιράν έχει υιοθετήσει μια ακόμη πιο αντιδυτική στάση, με το σκληροπυρηνικό Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης να διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο στη λήψη αποφάσεων, σύμφωνα με αναλυτές.
Ο πόλεμος αναμφισβήτητα αποδείχθηκε καταστροφικός για την Τεχεράνη από πολλές απόψεις. Οι επιθέσεις της εναντίον αραβικών χωρών και οι περιορισμοί στις εισαγωγές πετρελαίου τους έχουν προκαλέσει σοβαρές ρωγμές στις σχέσεις της με τις χώρες του Κόλπου, που έχουν στραφεί περισσότερο προς τις ΗΠΑ αλλά και το Ισραήλ.
Οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που διήρκεσαν πάνω από πέντε εβδομάδες, προκάλεσαν ζημιές στις υποδομές του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης μονάδας επεξεργασίας πετροχημικών της χώρας. Πολλά από τα πολεμικά πλοία του ναυτικού του βυθίστηκαν, ενώ το μεγάλο οπλοστάσιό του από πυραύλους και drones υπέστη ζημιές, αν και δεν καταστράφηκε πλήρως.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ διαμήνυσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν μια «αποφασιστική στρατιωτική νίκη».
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, ο Τραμπ είναι αυτός που έχει δείξει μεγαλύτερη προθυμία για συμβιβασμό. Η κατάπαυση του πυρός δίνει στους διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν χρόνο να καταλήξουν σε συμφωνία, ανέφερε.
Η ιρανική πρόταση 10 σημείων, που απαιτεί εκτεταμένες παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της υπόσχεσης να μην επιτεθούν ξανά στο Ιράν, της άρσης όλων των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης και της απομάκρυνσης των αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή, ήταν «μια λειτουργική βάση για διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μία από τις 10 απαιτήσεις του ειρηνευτικού σχεδίου είναι η διατήρηση του ελέγχου του Ιράν επί του Στενού.
«Το ίδιο το γεγονός ότι το πλαίσιο του Ιράν θα αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων ισοδυναμεί με μια σημαντική διπλωματική νίκη για την Τεχεράνη», παρατήρησε ο Τρίτα Πάρσι, εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Quincy Institute for Responsible Statecraft και υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων με το Ιράν. «Οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον σε θέση να επιβάλλουν όρους», επισήμανε.
Την Τετάρτη, ο Τραμπ χαρακτήρισε την κατάπαυση του πυρός ως νίκη και επέμεινε ότι οι ΗΠΑ θα ανακτήσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, που βρίσκεται θαμμένο κάτω από τα ερείπια.
«Το Ιράν δεν θα εμπλουτίζει ουράνιο στο μέλλον», τόνισε, ωστόσο η Τεχεράνη δεν φαίνεται πως έχει σκοπό να σταματήσει τα πυρηνικά του σχέδια.
Κατά τον Τραμπ, η άρση των κυρώσεων που ζητά η Τεχεράνη βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ υποστήριξε ότι πολλές από τις απαιτήσεις του αμερικανικού σχεδίου 15 σημείων «έχουν ήδη συμφωνηθεί» από την Τεχεράνη.
Επιπλέον, επέμεινε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα μπορούσαν να συνεργαστούν για την εποπτεία της ναυτιλιακής κίνησης στο Στενό του Ορμούζ. Ο Λευκός Οίκος υποβάθμισε τη δήλωση του Τραμπ ότι το 10 σημείων σχέδιο του Ιράν θα αποτελούσε τη βάση των συνομιλιών, αναφέροντας ότι ο ίδιος αναφερόταν σε ένα σχέδιο με διαφορετικά στοιχεία από αυτά που έχει παρουσιάσει δημοσίως το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να ξαναρχίσει τις αεροπορικές επιθέσεις αν οι συνομιλίες αποτύχουν. Ή μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο τώρα, αλλά να ξαναρχίσει τις επιθέσεις στο μέλλον, ή να δώσει το πράσινο φως στο Ισραήλ να το κάνει.
Προς το παρόν, όμως, είναι απίθανο το Ιράν να παραδώσει τον έλεγχο του Ορμούζ ή να κάνει άλλες σημαντικές παραχωρήσεις στις επερχόμενες συνομιλίες, σύμφωνα με αναλυτές.
«Οποιαδήποτε συμφωνία επιτύχει τώρα ο Τραμπ θα είναι χειρότερη από εκείνη που βρισκόταν στο τραπέζι όταν αποφάσισε να τα χαλάσει όλα», δήλωσε ο Άλαν Έιρ, πρώην ανώτερος εμπειρογνώμονας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το Ιράν και μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της κυβέρνησης Ομπάμα με την Τεχεράνη.
«Το μόνο ερώτημα είναι τι είδους συμφωνία μπορεί να επιτύχει το Ιράν όσον αφορά την οικονομική αξιοποίηση και τη θεσμοθέτηση του ελέγχου του επί του Στενού», σημείωσε.
Εσωτερική αναταραχή
Οι ηγέτες του Ιράν φαίνεται επίσης πως από τον πόλεμο έχουν βγει πιο αποφασισμένοι να καταστείλουν την εσωτερική αντιπολίτευση στο καθεστώς. Το καθεστώς υιοθετεί μια ακόμη πιο σκληρή στάση απέναντι στους αντιπάλους του, κατηγορώντας τους πως είναι πιθανοί κατάσκοποι και καλώντας τους υπόλοιπους Ιρανούς να τους καταγγέλλουν.
Πολλοί Ιρανοί υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό τον πόλεμο όταν ξεκίνησε, ενθαρρυμένοι από την υπόσχεση του Τραμπ ότι θα έρθει βοήθεια για την ανατροπή του καθεστώτος. Ωστόσο, η επιβίωση του καθεστώτος, παρά τις 20.000 και πλέον επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχει πείσει πολλούς Ιρανούς ότι η αλλαγή της κυβέρνησης είναι ακόμη πιο απίθανη τώρα.
Ωστόσο, η εσωτερική αναταραχή παραμένει. Η ιρανική οικονομία έχει πληγεί από τις κυρώσεις και τον πληθωρισμό και η θεοκρατική κυβέρνηση είναι αντιδημοφιλή. Και αυτά τα προβλήματα φαίνεται πως θα επιμείνουν και χωρίς την εμπλοκή των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Διαβάστε εδώ όλες τις εξελίξεις για τη Μέση Ανατολή.
Πηγή: skai.gr
