Εκτεινόμενη σε μήκος περίπου 1.800 χιλιομέτρων (1.120 μίλια), η νότια ακτογραμμή του Ιράν σχηματίζει έναν τεράστιο θαλάσσιο διάδρομο από το βαλτώδες δέλτα του Ιράκ στα δυτικά μέχρι το τραχύ έδαφος του Πακιστάν στα ανατολικά.
Στο κέντρο του βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, ένα στενό σημείο διέλευσης από το οποίο διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Διάσπαρτα κατά μήκος αυτής της ακτογραμμής είναι πολλά νησιά, τα οποία φιλοξενούν στρατιωτικά φυλάκια, ενεργειακούς κόμβους και σημεία γεωπολιτικής επιρροής, μέσα σε αυτό που οι αναλυτές περιγράφουν ως «στρατηγική αρχιτεκτονική» ελέγχου του Ιράν.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Δείτε τα -μεγάλης «στρατηγικής σημασίας»- νησιά, λιμάνια και ενεργειακές υποδομές που διαμορφώνουν την ισχύ και το εμπόριο στον Κόλπο, αλλά και παγκοσμίως.
Οι ακτές του Ιράν
Το Ιράν έχει δύο ξεχωριστές ακτογραμμές. Στα βόρεια, συνορεύει με την Κασπία Θάλασσα και στα νότια, «βλέπει» στον Κόλπο.
Το 17ο σε έκταση και πληθυσμό κράτος στον κόσμο, το Ιράν, έχει περίπου 92 εκατομμύρια κατοίκους και έχει περίπου το ίδιο μέγεθος με την πολιτεία της Αλάσκας των ΗΠΑ. Τα νότια ύδατά του περιλαμβάνουν περισσότερα από 30 νησιά, πολλά από τα οποία βρίσκονται κατά μήκος του Πορθμού του Ορμούζ και σχηματίζουν ένα αμυντικό τόξο.
Το Στενό του Ορμούζ
Το Στενό του Ορμούζ είναι ένα από τα πιο σημαντικά σημεία πετρελαϊκής διέλευσης στον κόσμο και χρησιμεύει ως η μοναδική θαλάσσια έξοδος για το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Αν και το στενότερο σημείο έχει μήκος μόνο 39 χλμ. (21 μίλια), οι πραγματικές λωρίδες βαθέων υδάτων που απαιτούνται για τα τεράστια δεξαμενόπλοια και τα φορτηγά πλοία συγκεντρώνονται σε μια πολύ μικρή περιοχή.
Για τη διαχείριση αυτών των πλοίων, το στενό χωρίζεται σε δύο κύριες λωρίδες ναυτιλίας, πλάτους περίπου 3,7 χλμ. (2 μίλια) η καθεμία, που χωρίζονται από μια ζώνη ασφαλείας.
Νησί Λαράκ
Το πρώτο στρατηγικό νησί κατά μήκος του Πορθμού του Ορμούζ είναι το νησί Λαράκ.
Ενώ έχει έκταση μόνο περίπου 49 τετραγωνικά χιλιόμετρα (19 τετραγωνικά μίλια), η θέση του το καθιστά κεντρικό στοιχείο της θαλάσσιας στρατηγικής του Ιράν και του επιτρέπει να λειτουργεί ως φυσικό παρατηρητήριο και φύλακας της θαλάσσιας κίνησης.
Από την έναρξη του τρέχοντος πολέμου, το Ιράν έχει ανακατευθύνει επιλεγμένα πλοία μέσω ενός στενού διαδρόμου βόρεια του νησιού, εντός των χωρικών του υδάτων.
Αυτό το πέρασμα, που παρακολουθείται και ελέγχεται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, λειτουργεί ως «ασφαλής διάδρομος» για εγκεκριμένα πλοία, επιτρέποντας τη διέλευση υπό ιρανική επίβλεψη.
Νησί Ορμούζ
Σε απόσταση περίπου 18 χιλιομέτρων (11 μίλια) βόρεια του Λαράκ βρίσκεται το παρόμοιου μεγέθους νησί Ορμούζ. Λειτουργεί επίσης ως πύλη εισόδου για το Στενό του Ορμούζ.
Σε απόσταση μικρότερη των 10 χιλιομέτρων (6 μίλια) από το ηπειρωτική Ιράν, το νησί είναι γνωστό για τα εντυπωσιακά κόκκινα τοπία του και τον αναπτυσσόμενο τουριστικό τομέα.
Μπαντάρ Αμπάς
Το Μπαντάρ Αμπάς βρίσκεται κατά μήκος της νότιας ακτής του Ιράν, ακριβώς απέναντι από το Στενό του Ορμούζ. Είναι το κύριο εμπορικό λιμάνι της χώρας και κεντρικός κόμβος για ναυτικές επιχειρήσεις. Το κοντινό λιμάνι Σαχίντ Ρατζάι χειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας εμπορευματοκιβωτίων του Ιράν, συνδέοντάς το με τις παγκόσμιες εμπορικές οδούς.
Η πόλη χρησιμεύει επίσης ως υλικοτεχνική πύλη που συνδέει το εσωτερικό του Ιράν με τον Κόλπο. Η εγγύτητά της σε βασικά νησιά όπως το Κεσμ και το Ορμούζ την τοποθετεί στο επίκεντρο της ναυτιλιακής στρατηγικής του Ιράν. Οι στρατιωτικές βάσεις και οι ναυτικές δυνάμεις που εδρεύουν εδώ διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην παρακολούθηση και την ασφάλεια του στενού.
Νησί Κεσμ
Το νησί Κεσμ βρίσκεται ακριβώς έξω από τις νότιες ακτές του Ιράν, κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς. Με έκταση περίπου 1.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα (580 τετραγωνικά μίλια), είναι το μεγαλύτερο νησί στον Κόλπο και σχεδόν διπλάσιο σε μέγεθος από το Μπαχρέιν.
Χαρακτηρισμένο ως ζώνη ελεύθερου εμπορίου, συνδυάζει εμπορική δραστηριότητα με αναπτυσσόμενες βιομηχανικές και λιμενικές υποδομές. Πιστεύεται επίσης ότι το νησί φιλοξενεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ναυτικές μονάδες ταχείας επίθεσης.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη στοχεύσει το νησί. Στις 7 Μαρτίου, μία εβδομάδα από την έναρξη του πολέμου, οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ έπληξαν ένα εργοστάσιο αφαλάτωσης στο νησί, διακόπτοντας την παροχή γλυκού νερού σε 30 γύρω χωριά. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την επίθεση «κατάφωρο έγκλημα».
Αμφισβητούμενα νησιά
Νοτιότερα βρίσκονται τρία αμφισβητούμενα νησιά, γνωστά ως Greater Tunb, Lesser Tunb και Abu Musa. Τα νησιά διοικούνται από το Ιράν από το 1971 και διεκδικούνται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ως μέρος της επικράτειάς τους.
Αν και μικρά σε μέγεθος, αυτά τα νησιά βρίσκονται σε μια τοποθεσία που επιτρέπει στο Ιράν να παρακολουθεί βασικές ναυτιλιακές οδούς και να διατηρεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις, καθώς και να επεκτείνει τα χωρικά του ύδατα.
Το Abu Musa φιλοξενεί έναν μικρό άμαχο πληθυσμό, ενώ τα Tunb είναι κυρίως στρατιωτικά φυλάκια.
Ασαλούγιεχ
Η Ασαλούγιεχ βρίσκεται κατά μήκος των νότιων ακτών του Ιράν και αποτελεί τη βάση των πετροχημικών και βιομηχανιών φυσικού αερίου της χώρας. Αποτελεί την πύλη εισόδου στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο, έκτασης 9.700 τετραγωνικών χιλιομέτρων (3.745 τετραγωνικά μίλια), το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ.
Το South Pars παρέχει περίπου το 80% του εγχώριου εφοδιασμού του Ιράν με φυσικό αέριο για την υποστήριξη των αναγκών θέρμανσης, ηλεκτρικής ενέργειας και της βιομηχανίας.
Η περιοχή φιλοξενεί τεράστια βιομηχανικά συγκροτήματα, αγωγούς και τερματικούς σταθμούς εξαγωγών, συνδυάζοντας οικονομική και στρατηγική σημασία.
Για δεύτερη φορά, το Ισραήλ επιτέθηκε στο πετροχημικό συγκρότημα – μια ενεργειακή γραμμή ζωής για το Ιράν που βοηθά στη διατήρηση της ασφάλειας για τους πολίτες και παρέχει μια βασική πηγή εσόδων από εξαγωγές.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Ισραήλ επιτέθηκε σε ένα βασικό πετροχημικό εργοστάσιο στην Ασαλούγιεχ, το χερσαίο βιομηχανικό τμήμα του κοιτάσματος φυσικού αερίου. Έκανε λόγο για «ισχυρό χτύπημα» που έπληξε αυτό που αποκάλεσε «τη μεγαλύτερη πετροχημική εγκατάσταση στο Ιράν, υπεύθυνη για περίπου το 50% της πετροχημικής παραγωγής της χώρας». Σε συνδυασμό με μια προηγούμενη επίθεση, δύο εγκαταστάσεις που ευθύνονται για το 85% των πετροχημικών εξαγωγών του Ιράν έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας, είπε.
Οι επιθέσεις στο South Pars είναι αρκετά προκλητικές για το Ιράν, ώστε μια προηγούμενη ισραηλινή επίθεση στις 18 Μαρτίου ώθησε το Ιράν να στοχεύσει ενεργειακές υποδομές σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής ως απάντηση, μια κλιμάκωση του πολέμου που προκάλεσε νέα κύματα σοκ σε όλη την περιοχή και πέρα από αυτήν.
Μετά την επίθεση του Μαρτίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν θα επιτεθεί ξανά στο South Pars, αλλά προειδοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι εάν το Ιράν συνεχίσει να επιτίθεται σε βασικές ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιδράσουν και θα «ανατινάξουν μαζικά ολόκληρο» το κοίτασμα.
Μπουσέρ
Βορειότερα βρίσκεται η πόλη Μπουσέρ, με πληθυσμό άνω των 250.000 κατοίκων.
Η Μπουσέρ είναι ένας από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς και στρατιωτικούς κόμβους του Ιράν και φιλοξενεί τον μοναδικό εν λειτουργία πυρηνικό σταθμό της χώρας.
Η παράκτια θέση της επιτρέπει την εποπτεία των ναυτιλιακών οδών του βόρειου Κόλπου, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Νησί Χαργκ
Το νησί Χαργκ (Kharg) βρίσκεται περίπου 30 χιλιόμετρα (19 μίλια) από τις ακτές του Ιράν και διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν.
Με έκταση μόλις περίπου 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα (8 τετραγωνικά μίλια), το νησί Χαργκ έχει περίπου το ένα τρίτο του μεγέθους του Μανχάταν ή μιάμιση φορά το μέγεθος του Διεθνούς Αεροδρομίου του Λος Άντζελες.
Σε αντίθεση με το μεγαλύτερο μέρος της ρηχής ιρανικής ακτογραμμής, τα νερά γύρω από το Χαργκ είναι φυσικά βαθιά, επιτρέποντας την αγκυροβολία και τη φόρτωση μεγάλων δεξαμενόπλοιων. Το νησί συνδέει ένα τεράστιο δίκτυο υποθαλάσσιων αγωγών που τροφοδοτούν μεγάλες δεξαμενές αποθήκευσης και εγκαταστάσεις εξαγωγής από πετρελαιοπηγές της ενδοχώρας.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, έγινε επανειλημμένα στόχος, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική του σημασία. Σήμερα, το Χαργκ παραμένει ένας κρίσιμος κόμβος που συνδέει την παραγωγή ενέργειας του Ιράν με τις παγκόσμιες αγορές.
Διαβάστε επίσης: Πώς το «μικροσκοπικό» νησί Χαργκ του Ιράν «κρατάει» την παγκόσμια οικονομία
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social στις 14 Μαρτίου ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ διεξήγαγαν αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον «κάθε στρατιωτικού στόχου» στο νησί Χαργκ του Ιράν, καίριας σημασίας εξαγωγικό κόμβο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Για λόγους αξιοπρέπειας, επέλεξα να μην εξαλειφθούν οι πετρελαϊκές υποδομές στη νήσο», σημείωσε και κατέληξε: «Όμως αν το Ιράν, ή οποιοσδήποτε άλλος, κάνει οτιδήποτε για να παρεμποδίσει την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση των πλοίων από το στενό του Oρμούζ, θα επανεξετάσω αυτή την απόφαση».
Έκτοτε, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κάνει αρκετές αναφορές για νέο πλήγμα ή κατάληψη του στρατηγικής σημασίας νησιού στον Κόλπο.
Δείτε όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ΕΔΩ.
Πηγή: skai.gr
