Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 3 Ιανουαρίου τον έχει ενθαρρύνει να προχωρήσει στην προσάρτηση της Γροιλανδίας, μιας δανικής, αυτοδιοικούμενης περιοχής, σηματοδοτώντας το ουσιαστικό τέλος του ΝΑΤΟ και προωθώντας τους πολεμικούς στόχους της Ρωσίας στην Ουκρανία, τόνισαν αναλυτές στο Al Jazeera.
Την επόμενη μέρα από την απαγωγή του Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις, ο Τραμπ ανησύχησε την Ευρώπη – ένα παιχνίδι με το οποίο δεν φαίνεται να κουράζεται ποτέ – όταν δήλωσε στο The Atlantic: «Χρειαζόμαστε απολύτως τη Γροιλανδία. Την χρειαζόμαστε για άμυνα».
Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, δήλωσε: «Είναι η επίσημη θέση της κυβέρνησης των ΗΠΑ από την αρχή αυτής της κυβέρνησης… ότι η Γροιλανδία θα πρέπει να είναι μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Η κίνηση για τη Βενεζουέλα καταδεικνύει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Τραμπ να κυριαρχήσει στο Δυτικό Ημισφαίριο – του οποίου η Γροιλανδία γεωγραφικά αποτελεί μέρος», δήλωσε η Άννα Βίσλαντερ, διευθύντρια Βόρειας Ευρώπης του Ατλαντικού Συμβουλίου, μιας δεξαμενής σκέψης.
«Δεδομένου ότι η επιτυχημένη επέμβαση στη Βενεζουέλα ακολουθήθηκε αμέσως από απειλές χρήσης βίας κατά της Γροιλανδίας, μεταξύ άλλων στο δυτικό ημισφαίριο, βραχυπρόθεσμα έκανε πιο πιθανό αυτό το ενδεχόμενο», δήλωσε στο Al Jazeera.
«Δυστυχώς, νομίζω ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όταν λέει ότι θέλει τη Γροιλανδία», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα της Δανίας στις 4 Ιανουαρίου.
Αλλά προέβλεψε ότι αυτό θα σήμαινε θάνατο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ.
«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να επιτεθούν σε μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τότε όλα θα σταματήσουν – αυτό περιλαμβάνει το ΝΑΤΟ και επομένως την ασφάλεια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», δήλωσε χαρακτηριστικά η Φρέντρικσεν.
Ο Βίσλαντερ συμφώνησε.
«Εάν έρθει η πιο σκοτεινή ώρα και οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη για να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, η ουσία του Άρθρου 5 και η συλλογική άμυνα εντός του ΝΑΤΟ θα χάσουν το νόημά τους», ξεκαθάρισε.
Το Άρθρο 5 είναι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ, που δεσμεύει τους συμμάχους να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον.
«Το ΝΑΤΟ θα ήταν μια σκιά του εαυτού του»
«Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι αν συνδυάσει αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία με μια πιθανή εισβολή στη Γροιλανδία, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι θα μπορούσε να είναι ένας θανατηφόρος συνδυασμός που ουσιαστικά θα κατέστρεφε τη συμμαχία», σημείωσε ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου του Σικάγο, Τζον Μίρσχαϊμερ. «Το ΝΑΤΟ θα ήταν μια σκιά του εαυτού του. Ουσιαστικά θα καταστρεφόταν».
Ωστόσο, όταν οι ηγέτες της Ευρώπης συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου στο Παρίσι για να σχεδιάσουν εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, δεν είπαν τίποτα δημόσια για τη Βενεζουέλα ή τη Γροιλανδία.
«Η προτεραιότητα είναι η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή άμυνα και η ευρωπαϊκή ασφάλεια, και η διατήρηση των Αμερικανών στο ΝΑΤΟ», δήλωσε στο Al Jazeera ο καθηγητής διεθνών υποθέσεων Κωνσταντίνος Φίλης στο Αμερικανικό Κολλέγιο.
Αλλά οι Ευρωπαίοι βλέπουν τα πάντα και απλώς κερδίζουν χρόνο, πιστεύει ο Κιρ Τζάιλς, ειδικός σε θέματα Ευρασίας για τη δεξαμενή σκέψης Chatham House.
«Η κολακεία του Τραμπ ήταν ένα στοιχείο της στρατηγικής μας τον τελευταίο χρόνο, αφήνοντας τους παρατηρητές να ελπίζουν, αλλά όχι να είναι απολύτως βέβαιοι, ότι ένα άλλο στοιχείο της στρατηγικής προετοιμάζει άμεσα την τελική ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Τζάιλς.
Ο ηθικός κίνδυνος για την Ευρώπη
Ο Τζάιλς δήλωσε στο Al Jazeera ότι η καλύτερη επιλογή της Ευρώπης ήταν να εφαρμόσει στρατιωτικό αποτρεπτικό μέτρο στη Γροιλανδία τώρα, πιστεύοντας ότι η αποστολή συμμαχικών στρατευμάτων στις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία μετά το 2017 απέτρεψε μια ρωσική επίθεση στις χώρες αυτές.
«Η αρχή για την αποτροπή των Ηνωμένων Πολιτειών από στρατιωτικούς λανθασμένους υπολογισμούς θα πρέπει να είναι ακριβώς η ίδια με αυτήν που ήταν διαθέσιμη, αλλά δεν εφαρμόστηκε για την αποτροπή του Πούτιν από την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022», είπε.
Μια ένοπλη εισβολή των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα ήταν διπλά κακή για την Ευρώπη, καθώς θα έπαιζε ρόλο στα χέρια του Πούτιν στην Ουκρανία, πρόσθεσε.
«Η ιδέα ότι οι μεγαλύτερες δυνάμεις μπορούν να έχουν ελευθερία κινήσεων σε αυτό που θεωρούν ως την αυλή τους είναι πολύ του γούστου της Ρωσίας», είπε. Η εισβολή στη Γροιλανδία, εκτιμά, θα ισοδυναμούσε «ενδεχομένως με το μεγαλύτερο δώρο που έχει προσφέρει μέχρι τώρα στη Μόσχα η κυβέρνηση Τραμπ».
Ο Γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ προειδοποίησε σε συμπόσιο αυτή την εβδομάδα ότι η απώλεια κοινών αξιών του ΝΑΤΟ αποδυνάμωσε την παγκόσμια τάξη.
«Έχει να κάνει με το να αποτρέψουμε τον κόσμο από το να μετατραπεί σε μια φωλιά ληστών, όπου οι πιο αδίστακτοι παίρνουν ό,τι θέλουν, όπου περιοχές ή ολόκληρες χώρες αντιμετωπίζονται ως ιδιοκτησία λίγων μεγάλων δυνάμεων», δήλωσε ο Σταϊνμάιερ.
Βλέποντας αυτές τις πιθανότητες, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συζητούν διάφορες στρατιωτικές επιλογές.
Όταν ο Τραμπ ανέφερε πέρυσι τις βλέψεις του για τη Γροιλανδία η Γαλλία έστειλε ένα πυρηνικό υποβρύχιο στα ανοιχτά των ακτών του Καναδά για να τον ενημερώσει ότι τα νησιά Σεν Πιερ και Μικελόν στα ανοιχτά της Νέας Γης είναι κυρίαρχα γαλλικά εδάφη.
Αυτή την εβδομάδα, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε: «Θέλουμε να αναλάβουμε δράση, αλλά θέλουμε να το κάνουμε μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας» και επρόκειτο να συζητήσει σχέδια με τη Γερμανία και την Πολωνία.
Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Εφόσον η Δανία ανήκει στο ΝΑΤΟ, τη Γροιλανδία θα υπερασπίζεται κατ’ αρχήν και το ΝΑΤΟ».
Θα υπάρξει στρατιωτική επέμβαση;
Οι εμπειρογνώμονες διχάζονται ως προς τη μέθοδο που θα χρησιμοποιούσε ο Τραμπ για να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη ότι θα συναντηθεί με τη δανική κυβέρνηση την επόμενη εβδομάδα, αλλά αρνήθηκε να θέσει εκτός συζήτησης τις στρατιωτικές επιλογές κατά της Γροιλανδίας.
«Εάν ο πρόεδρος εντοπίσει μια απειλή για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, κάθε πρόεδρος διατηρεί την επιλογή να την αντιμετωπίσει με στρατιωτικά μέσα… πάντα προτιμούσαμε να το διευθετήσουμε με διαφορετικούς τρόπους, συμπεριλαμβανομένης αυτής της Βενεζουέλας», είπε.
Ο Μίρσχαϊμερ πιστεύει ότι το ιστορικό του Τραμπ στην επίθεση στο Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, στη Νιγηρία τον Δεκέμβριο και στη Βενεζουέλα τώρα αύξησε τις πιθανότητες.
«Αν κοιτάξετε το μοτίβο συμπεριφοράς του Τραμπ, πόσο πρόθυμος είναι να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία όταν μπορείς να το κάνεις φθηνά και να τη γλιτώσεις… το γεγονός ότι… θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως μια ακόμη ‘’χειρουργική’’ επιχείρηση, σου λέει ότι υπάρχει μια πολύ καλή πιθανότητα να καταλάβει τη Γροιλανδία», είπε στον πολιτικό επιστήμονα Γκλεν Ντίσεν.
Άλλοι διαφωνούν. «Ο Τραμπ μπορεί να θέλει να ενισχύσει το κίνημα αυτονομίας εντός της Γροιλανδίας και να τους κάνει να ζητήσουν βοήθεια από τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Φίλης.
Ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας δήλωσε την Πέμπτη ότι η Κοπεγχάγη πρέπει να αποσυρθεί από το ζήτημα και να επιτρέψει στη Γροιλανδία να καταλήξει σε μια συμφωνία απευθείας με τις ΗΠΑ.
«Ενθαρρύνουμε την τρέχουσα [Γροιλανδική] κυβέρνησή μας να κάνει διάλογο με την κυβέρνηση των ΗΠΑ χωρίς τη Δανία», δήλωσε ο Πέλε Μπρόμπεργκ, ηγέτης του Ναλεράκ. «Επειδή η Δανία ανταγωνίζεται τόσο τη Γροιλανδία όσο και τις ΗΠΑ με τη μεσολάβησή της». Το Ναλεράκ κέρδισε το 25% των εθνικών ψήφων πέρυσι, διπλασιάζοντας την προηγούμενη επίδοσή του.
Ο Τζάιλς συμφώνησε ότι «εξαναγκασμός, πίεση, εκβιασμός, άμεσες ή έμμεσες ανατρεπτικές δραστηριότητες ή εκβιασμός» θα ήταν οι πρώτες κινήσεις του Τραμπ.
Ο Τραμπ εξετάζει και το ενδεχόμενο να δωροδοκήσει τους Γροιλανδούς με ένα κατά κεφαλήν ποσό μεταξύ 10.000 και 100.000 δολαρίων για να ενταχθούν στις ΗΠΑ, ανέφερε το Reuters την Παρασκευή.
Γιατί θέλει ο Τραμπ τη Γροιλανδία;
Στο τέλος της ημέρας, όμως, η πολιτική του Τραμπ εξακολουθεί να ισοδυναμεί με την απομάκρυνση της Ευρώπης από αυτό που θεωρεί ως ημισφαίριό του. Γιατί;
Ο Τραμπ, ο Ρούμπιο και ο Στίβενς επικαλέστηκαν όλοι την ασφάλεια, αλλά η Δανία έδωσε στις ΗΠΑ πλήρη άδεια να εγκαταστήσουν στρατιωτικές βάσεις, να φέρουν εξοπλισμό και προσωπικό, να πετούν αεροσκάφη και να πλέουν πλοία εντός και εκτός της Γροιλανδίας με μια συνθήκη του 1953. Οι ΗΠΑ λειτουργούν έναν σταθμό ραντάρ στο Πιτούφικ, παρέχοντας έγκαιρη προειδοποίηση για βαλλιστικούς πυραύλους που πετούν πάνω από τον Βόρειο Πόλο από τη Ρωσία.
Πριν από ένα χρόνο, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να απορροφήσουν τη Γροιλανδία και να ανακτήσουν τον έλεγχο του Παναμά, επειδή «τους χρειαζόμαστε για οικονομική ασφάλεια».
«Έχει να κάνει με νέες θαλάσσιες διαδρομές καθώς ανοίγει η Αρκτική, και φυσικά, με την ασφάλεια», δήλωσε ο Φίλης. «Ο Αρκτικός Κύκλος θα γίνει μια περιοχή ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων».
Οι πάγοι της Αρκτικής θάλασσας λιώνουν, επιτρέποντας στον όγκο της εμπορικής ναυτιλίας στον Βόρειο Πόλο να αυξηθεί σε εννιαπλάσιο βαθμό την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η παρουσία στρατιωτικής ναυτιλίας να ενταθεί επίσης, ειδικά με τη Ρωσία και την Κίνα να διεξάγουν περισσότερες κοινές ασκήσεις στη θάλασσα.
Ο Παναμάς, επίσης, αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ του Ατλαντικού και του Ειρηνικού.
Μαζί με τη Σουηδία και την Ελλάδα, η Γροιλανδία θεωρείται επίσης μία από τις πιο υποσχόμενες πηγές σπάνιων ορυκτών πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πηγή: skai.gr
