
Η άφιξη της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου «USS Abraham Lincoln» στην περιοχή ευθύνης της κεντρικής διοίκησης των ΗΠΑ, κοντά στα ύδατα του Ιράν, έχει εντείνει την αίσθηση ότι διαμορφώνεται μια ευρύτερη αντιπαράθεση, σύμφωνα με το BBC.
Η ανάπτυξη αυτή, που πραγματοποιείται εν μέσω της πιο εκτεταμένης και βίαιης καταστολής διαδηλώσεων στο Ιράν τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζει πόσο κοντά βρίσκονται πλέον η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη σε μια άμεση αναμέτρηση – εγγύτερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή πρόσφατα.
Οι Ιρανοί ηγέτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε ένα κίνημα διαμαρτυρίας που απαιτεί ολοένα και περισσότερο την ανατροπή του καθεστώτος και έναν Αμερικανό πρόεδρο που διατηρεί τις προθέσεις του σκόπιμα ασαφείς, τροφοδοτώντας την ανησυχία όχι μόνο στην Τεχεράνη αλλά και σε ολόκληρη την ήδη ασταθή περιοχή.
Η απάντηση του Ιράν σε ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα των ΗΠΑ ενδέχεται να μην ακολουθήσει το γνώριμο, προσεκτικά υπολογισμένο πρότυπο προηγούμενων αναμετρήσεων. Οι πρόσφατες απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο της βίαιης καταστολής των εγχώριων αναταραχών από το Ιράν, έρχονται σε μια στιγμή εξαιρετικής εσωτερικής πίεσης για την Ισλαμική Δημοκρατία. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση ενέχει πλέον σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο ταχείας κλιμάκωσης, τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και στο εσωτερικό του Ιράν.
Το προηγούμενο της συγκρατημένης αντίδρασης
Τα τελευταία χρόνια, η Τεχεράνη έδειχνε προτίμηση σε καθυστερημένα και περιορισμένα αντίποινα.
Μετά από αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις στις 21-22 Ιουνίου, το Ιράν απάντησε με πυραυλική επίθεση στην αεροπορική βάση Al Udeid στο Κατάρ. Σύμφωνα με τον Τραμπ, υπήρξε προειδοποίηση, επιτρέποντας την αναχαίτιση των περισσότερων πυραύλων χωρίς θύματα.
Μετά τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί τον Ιανουάριο του 2020, το Ιράν έπληξε τη βάση Ain al-Asad στο Ιράκ μετά από πέντε ημέρες, αφού είχε δώσει προειδοποίηση.
Ωστόσο, η παρούσα στιγμή είναι αισθητά διαφορετική. Το Ιράν εξέρχεται από ένα από τα σοβαρότερα κύματα εσωτερικών ταραχών από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979.
Εσωτερική κρίση και καταστολή
Οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου και τις αρχές Ιανουαρίου αντιμετωπίστηκαν με σφοδρή βία. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν χιλιάδες νεκρούς, αν και οι ακριβείς αριθμοί δεν μπορούν να επαληθευτούν λόγω του συνεχιζόμενου “μπλακ άουτ” στο διαδίκτυο. Οι αρχές αρνούνται την ευθύνη, κατηγορώντας “τρομοκρατικές ομάδες” και το Ισραήλ.
Αν και η ένταση στους δρόμους έχει υποχωρήσει, τα αίτια παραμένουν και το χάσμα μεταξύ κοινωνίας και καθεστώτος είναι βαθύτερο από ποτέ. Η προσωρινή απώλεια ελέγχου σε ορισμένες πόλεις στις 8-9 Ιανουαρίου φαίνεται πως έχει θορυβήσει βαθιά την ηγεσία, καθιστώντας την κατάσταση «εύφλεκτη».
Τα επικίνδυνα σενάρια
Θα μπορούσε να δώσει στην Ουάσιγκτον μια στρατιωτική νίκη, αλλά ταυτόχρονα να προσφέρει στην Τεχεράνη το πρόσχημα για έναν νέο γύρο εσωτερικής καταστολής και εκτελέσεων.
Μια επιχείρηση που θα αποδυνάμωνε πλήρως το ιρανικό κράτος θα μπορούσε να οδηγήσει σε χάος, παρατεταμένη αστάθεια και βία μεταξύ φατριών σε μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων.
Αυτοί οι κίνδυνοι εξηγούν την ασυμβίβαστη ρητορική της Τεχεράνης. Ανώτατοι διοικητές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε επίθεση, ανεξαρτήτως κλίμακας, θα θεωρηθεί αιτία πολέμου, γεγονός που ανησυχεί τους γείτονες στον Κόλπο και το Ισραήλ.
Το στρατηγικό αδιέξοδο
Ο Τραμπ γνωρίζει ότι το Ιράν είναι στρατιωτικά πιο αδύναμο μετά τον πόλεμο 12 ημερών με το Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι, ενώ η Τεχεράνη γνωρίζει ότι ο ίδιος δεν επιθυμεί έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Αυτή η αμοιβαία επίγνωση μπορεί να παρέχει κάποια καθησύχαση, αλλά ενέχει και τον κίνδυνο παρερμηνείας των προθέσεων του αντιπάλου.
Για τον Τραμπ, η πρόκληση είναι να βρει μια ισορροπία που θα παρουσιαστεί ως νίκη χωρίς να προκαλέσει χάος. Για το Ιράν, το παλιό μοντέλο των συμβολικών αντιποίνων ίσως δεν αρκεί πλέον για να αποκαταστήσει την αποτροπή.
Καθώς και οι δύο πλευρές βρίσκονται υπό έντονη πίεση, το μακροχρόνιο παιχνίδι “στα πρόθυρα του πολέμου” πλησιάζει στην πιο επικίνδυνη στιγμή του.
Πηγή: skai.gr












