Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκε και φέτος η εκδήλωση τιμής και μνήμης, στον ιστορικό ναό της Παναγίας Θυμιανής, στα Σφακιά, τον αποκαλούμενο και «Αγία Λαύρα της Κρήτης», καθώς εκεί κηρύχθηκε η επανάσταση στην Κρήτη, το 1821.
Στην εκδήλωση, που διοργάνωσαν η Περιφέρεια Κρήτης και ο Δήμος Σφακίων και η οποία περιελάμβανε Δοξολογία, επιμνημόσυνη δέηση και άλλα δρώμενα παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, εκπρόσωποι φορέων και πλήθος κόσμου.
Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο κ. Γιάννης Κουράκης π. υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού και π. δήμαρχος Ηρακλείου, με θέμα :« Παναγιά Θυμιανή : Ο Ιερός Τόπος που άναψε η Φλόγα της Επανάστασης στο Νησί μας! »
Aναλυτικά η ομιλία του κ. Κουράκη:
«Τιμούμε σήμερα με την παρουσία μας αυτό τον σεπτό χώρο. Τον Ιερό Τόπο απ΄ όπου άναψε η Φλόγα της Επανάστασης του 1821 στο νησί μας. Σ’ αυτή εδώ την εκκλησία ευλογήθηκαν, όπως και στην Αγία Λαύρα, τα όπλα των επαναστατών.
Από εδώ άρχισε ένας δεκαετής σχεδόν πόλεμος με ποταμούς αίματος και ατέλειωτες θυσίες που πρόσθεσαν νέες σελίδες, δόξας στην μακραίωνη Ιστορία του νησιού μας.
Ο Πατριωτισμός των Κρητών και η δίψα τους για ελευθερία, ειδικότερα των κατοίκων αυτού του τόπου, τους έκανε να αγνοήσουν κάθε σκέψη για τις δυσκολίες του εγχειρήματος και οδήγησαν τους Γέροντες των Σφακίων να εγκρίνουν και να ψηφίσουν ομόθυμα και κατηγορηματικά το «ΝΑΙ στην Επανάσταση» για λογαριασμό όλου του νησιού.
Μια απόφαση που σύμφωνα με τις μαρτυρίες του ιστορικού Βασίλειου Ψιλλάκη ήταν ιστορικής σημασίας.
«Καγκελαρία Σφακίων»
Στις 15 Απριλίου συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε ευρύτερη συνάθροιση Αρχηγών στο Λουτρό Σφακίων, με συμμετοχή εκπροσώπων απ’ όλη τη Κρήτη. Εκεί επισημοποιήθηκε η απόφαση για Επανάσταση και ορίστηκε και η Διοίκηση του Αγώνα με την επωνυμία «Καγκελαρία Σφακίων». Ταυτόχρονα έγιναν και άλλες σημαντικές ενέργειες, όπως η καταμέτρηση όπλων, η επιλογή της σφραγίδας της Κεντρικής Επιτροπής, ενώ ΤΟ ΛΟΥΤΡΟ ονομάστηκε «Πρωτεύουσα της Κρήτης».
Την τελευταία Κυριακή του Μαϊου του 1821, έγινε η ευρύτερη και πολυάριθμότερη Γενική Συνέλευση όλων των Κρητικών, Αρχηγών και Πολεμιστών, σ΄αυτόν εδώ τον Τόπο, όπου ο Λαός με άκρατο ενθουσιασμό επικύρωσε ¨δια βοής¨ την απόφαση των Καπεταναίων για την Κήρυξή της Επανάστασης.
Ακολούθησε η εκλογή των Στρατηγών και ευλογήθηκε ο οπλισμός. Προσφέρθηκαν επίσης χρυσαφικά και άλλα πολύτιμα αντικείμενα, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι αναγκαίοι πόροι για να αγοραστεί οπλισμός και πυρομαχικά.
Παράλληλα καταστρώθηκε το βασικό Σχέδιο Δράσης και εκδόθηκε διαταγή για την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Η παλλαϊκή συγκέντρωση στη Παναγιά την Θυμιανή, είναι η Επίσημη Έναρξη του Αγώνα του 1821 για την Κρήτη ολόκληρη.
Αυτή την Επέτειο με ευλαβικό τρόπο γιορτάζουμε σήμερα.
Ο δεκαετής πόλεμος που ακολούθησε, ήταν επανάληψη της βιβλικής σύγκρουσης ανάμεσα στον Δαβίδ και τον Γολιάθ. Ενός μικρού μα γενναίου Λαού με μια πανίσχυρη αυτοκρατορία.
-Ασύγκριτα τα κατορθώματα ηρωισμού που ακολούθησαν.
-Η παλληκαριά σ’ όλη της την μεγαλοπρέπεια.
-Ο Πατριωτισμός στην προσωποποίησή του.
-Η Αυτοθυσία στη λεβέντικη υπερβολή της .
Αυτά είναι ταυτοτικά στοιχεία στον χαρακτήρα κάθε Κρητικού.
Να αγαπά, Να σέβεται, Να τιμά και Να υπερασπίζεται τις αξίες με τις οποίες έχει γαλουχηθεί και τα Ιερά Χώματα του Νησιού μας.
Στο Ηράκλειο ο αγώνας ξεκίνησε από τη Μεσαρά
Στις Ανατολικές Επαρχίες η Επανάσταση εκδηλώθηκε λίγες μέρες αργότερα.
Στην περιοχή του Ηρακλείου η Έναρξη του Αγώνα ξεκίνησε από την Μεσαρά. Ψυχή της Επανάστασης εδώ ήταν ο Μιχάλης Κουρμούλης από την μεγάλη οικογένεια των Κρυπτοχριστιανών της Μεσαράς.
Με τις πρώτες κιόλας κινητοποιήσεις της Επανάστασης, οι Τούρκοι κατέφυγαν στα μεγάλα φρούρια, και στα οχυρά χωριά της υπαίθρου, ενώ συνειδητοποίησαν από τις πρώτες μέρες, ότι η Κρητική Επανάσταση δεν θα μπορούσε να κατασταλεί, πάρα μόνο με την καταστροφή των Σφακίων.
Πράγμα που αποτέλεσε εξαρχής κορυφαία προτεραιότητα των Τούρκων.
Τέλος Ιουλίου του 1821 ο Σερίφ Πασάς του Ηρακλείου, βοηθούμενος από του Πασάδες του Ρεθύμνου και των Χανίων Οσμάν και Λατίφ οργάνωσε μεγάλη εκστρατεία με 8.000 άντρες.
Αποτέλεσμα ήταν να καταστραφούν τα χωριά του Αποκόρωνα, να σκοτωθούν πολλοί οπλαρχηγοί και γενικά οι καταστροφές σε αυτές τις περιοχές να είναι τεράστιες.
Στα Σφακιά οι Τούρκοι μετά από διαδοχικές επιθέσεις κατάφεραν να εισχωρήσουν στην τρίτη τους προσπάθεια στις 29 Αυγούστου 1821 μετά την Μάχη στον Ασκύφου. Με την είσοδό τους προέβηκαν σε πρωτοφανείς βαρβαρότητες όπως η Σφαγή όσων γυναικοπαίδων, δεν πρόλαβαν να διαφύγουν στην Γαύδο.
Οι Σφακιανοί ήδη είχαν αντιληφθεί το πόσο κρίσιμη ήταν η κατάσταση και έκαναν δραματικές εκκλήσεις, πρώτα στη Ύδρα, και μετά στις Σπέτσες για επείγουσα βοήθεια. Αίτημα όμως που δεν βρήκε θετική ανταπόκριση.
Στη συνέχεια οι Επαναστάτες κατόρθωσαν να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους και να απωθήσουν τους Τούρκους από τον Αποκόρωνα και τη Κυδωνία.
Ακολούθησαν εναλλασσόμενες φάσεις του Αγώνα με νίκες και ήττες μέχρι το 1830, οπότε και υπό το φως των εξελίξεων στην Ηπειρωτική Ελλάδας κατέπαυσαν οριστικά οι εχθροπραξίες.
Επανερχόμαστε όμως στον σημερινό Ιερό χώρο της Παναγιάς Θυμιανής, όπου οι Σφακιανοί οργάνωσαν όπως προελέγχθη, την υπέρτατη πολεμική Αρχή, την «Καγκελαρία Σφακίων».
Μια συλλογική Διοίκηση για την Διαχείριση του Αγώνα της οποίας το έργο υπήρξε εξαιρετικό, σημαντικό, παρά τις τεράστιες δυσκολίες. Γιατί δεν ήταν μόνο η Γενική Αρχή της Επανάστασης, αλλά και το δύσκολο έργο του εφοδιασμού των οπλαρχηγών με όπλα και πολεμοφόδια, η προστασία του άμαχου πληθυσμού, η διενέργεια εράνων και η ίδρυση νοσοκομείου στο Λουτρό Σφακίων.
Ο κάθε τόπος μικρός ή μεγάλος, όπως και οι άνθρωποί του έχουν την ιστορία τους. Αυτή η ιστορία με τον πιο δυναμικό και ηχηρό τρόπο γράφτηκε σε αυτό εδώ το Ιερό μέρος. Στον Ιστορικό Ναό της Παναγιάς της Θυμιανής, στα Νότια του Φαραγγιού της Ίμπρου με φόντο το απαλό γαλάζιο του Λιβυκού Πελάγους,που επελέγη από τους Οπλαρχηγούς των Σφακίων και των Γειτονικών Περιοχών να είναι ο τόπος Κήρυξης της Επανάστασης του 1821 στο Νησί μας.
Τιμώντας σήμερα την φλόγα της Κρητικής επανάστασης του ‘21 που άναψε σε αυτόν εδώ τον Ιερό Τόπο, την ανυπότακτη ψυχή των Κρητικών και το όραμα της ελευθερίας, ας αναλογιστούμε το βάρος της κληρονομιάς των προγόνων μας.
Είναι το ελάχιστο που τους οφείλουμε. Γιατί η ζώσα μνήμη δεν είναι απλή
υποχρέωση, αλλά αποτελεί διαχρονική αναγκαιότητα για την επιβίωση ενός λαού. Ιδίως στους δύσκολους καιρούς, που βιώνουμε σήμερα, όπου ο αναθεωρητισμός και το δίκαιο του ισχυρότερου, τείνουν να καταστούν ρυθμιστικοί παράγοντες των Διεθνών Σχέσεων.
Ελευθερία- Ειρήνη – Δικαιοσύνη
Κυρίαρχα Αγαθά
Στον τόπο μας όσο και στη χώρα μας, που τόσα δεινά έχει υποστεί, ανά τους αιώνες, τα αγαθά της Ελευθερίας, της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης, ήταν και παραμένουν κυρίαρχα.
Για αυτά αγωνίστηκαν και έχυσαν το αίμα τους 204 χρονιά πριν οι προγονοί μας. Και αυτή είναι η ουσία της κληρονομιάς των ηρώων που τιμούμε σήμερα.
Δική μας οφειλή και σταθερή επιδίωξη η διαφύλαξη τους ως κόρης οφθαλμού. Επιδίωξη με ξεχωριστή βαρύτητα στον ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο μας, όπου η μαζική και κατάφωρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων αλλά και κάθε εννοίας Δίκαιου και Ηθικής – όπως συμβαίνει σήμερα στη Γάζα και αλλού -, συνιστούν επικίνδυνη και ορατή πλέον απειλή για κάθε Ελεύθερο Λαό, για κάθε
Ελεύθερο Άνθρωπο.
Τιμή και Δόξα στα Σφακιά και στους Σφακιανούς
Τιμή και Δόξα στη Κρήτη και στους Κρητικούς
Τιμή και Δόξα στους Ήρωες μας».
Το άρθρο “Η ομιλία του Γ. Κουράκη στα Σφακιά για την επέτειο της κήρυξης της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη“, δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο CRETA24.
