Η πολιτική της ακραίας πίεσης – η ικανότητα να οδηγείς μια χώρα στα πρόθυρα του πολέμου, χωρίς να την ρίξεις στον γκρεμό αποτελούσε τον ακρογωνιαίο λίθο της διπλωματίας του Ψυχρού Πολέμου σχολιάζει σε ανάλυσή του ο Guardian. Όμως, σε αυτούς τους διαφορετικούς και πιο ασταθείς καιρούς, ο κόσμος αυτή την εβδομάδα τελικά έπεσε από τον γκρεμό και ξαφνικά βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση.
Οι πρώτες έξι ημέρες του πολέμου με το Ιράν κόστισαν στις ΗΠΑ 12,7 δισ. δολάρια, αλλά τώρα το Πεντάγωνο ζητά έως και 200 δισ. δολάρια σε στρατιωτική χρηματοδότηση. Το πετρέλαιο στα 125 δολάρια το βαρέλι δεν είναι πλέον μια ιρανική ή ρωσική φαντασίωση. Το στολίδι του Κατάρ, το Ras Laffan – το μεγαλύτερο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο – ενδέχεται να μην ξανανοίξει πλήρως για πέντε χρόνια, με κόστος 20 δισ. δολάρια ετησίως. Άλλες αποθήκες εύφλεκτων πετρελαιοειδών στον Κόλπο, από το Μπαχρέιν έως το Αμπού Ντάμπι, είναι εκτεθειμένες στα χαμηλού κόστους ιρανικά drones.
Στη συνέχεια, προσθέστε το ανθρώπινο κόστος των 18.000 τραυματιών και των περισσότερων από 3.000 νεκρών μόνο στο Ιράν.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Το ιρανικό καθεστώς – που αγωνίζεται για την επιβίωσή του – δεν έχει κανένα ενδοιασμό να κλιμακώσει τον πόλεμο. Πράγματι, η προθυμία του να το πράξει αποτελεί το μεγαλύτερο όπλο του. Ένας Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα: «Έχουμε και άλλα χαρτιά που θα μπουν στη μάχη την κατάλληλη στιγμή».
Πιθανότατα αναφερόταν στα εργοστάσια αφαλάτωσης του Κόλπου, το κέντρο του εύθραυστου οικοσυστήματος της περιοχής.
Η ηγεσία του Ιράν, που δεν έχει τίποτα να χάσει, επωφελείται από ένα ασύμμετρο πλεονέκτημα: τον φόβο.
Για παράδειγμα, για Ευρωπαίους όπως η Τζόρτζια Μελόνι, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, η κύρια ανησυχία είναι η ύφεση και η μαζική εισροή προσφύγων από ένα διαλυμένο Ιράν. Λέει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να προετοιμαστεί να κλείσει τα σύνορά της. Ομοίως, η αποστολή πολεμικών πλοίων για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ φαίνεται γεμάτη πολιτικό κίνδυνο για τους Ευρωπαίους ηγέτες. Ο Τραμπ μπορεί τώρα να ζητήσει «ομαδική προσπάθεια» για να διασφαλιστεί η ασφάλεια του στενού, αλλά η Ευρώπη καλείται να κλιμακώσει έναν πόλεμο για τον οποίο κανείς δεν τη συμβουλεύτηκε και του οποίου τις συνέπειες προέβλεψε.
Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις εξελίξεις για την κρίση στη Μέση Ανατολή
Στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ λέγεται ότι είναι «πιο θυμωμένος από ποτέ». Οργίζεται με τους Ευρωπαίους συμμάχους του, τους οποίους θεωρεί διστακτικούς και αχάριστους, και τους επικριτές του στο Maga.
Είναι έξαλλος με την Τούλσι Γκάμπαρντ, τη διευθύντρια των εθνικών πληροφοριών, επειδή κατέθεσε στο Κογκρέσο ότι το Ιράν δεν ανοικοδομούσε τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου, και με τον Τζέι Ντι Βανς, τον αντιπρόεδρο, του οποίου η σιωπή λέει πολλά.
Ακόμα και η απήχησή του στην λαϊκιστική ευρωπαϊκή δεξιά είναι υπό πίεση. Ο Τίνο Χρουπάλα, συν-ηγέτης του γερμανικού κόμματος Alternative für Deutschland, παραπονέθηκε: «Ο Τραμπ ξεκίνησε ως πρόεδρος ειρήνης. Θα καταλήξει ως πρόεδρος πολέμου».
Ακόμα χειρότερα, η συμμαχία των ΗΠΑ με το Ισραήλ, ο ακρογωνιαίος λίθος από τον οποίο ξεκίνησε ο πόλεμος, του προκαλεί προβλήματα με τα κράτη του Κόλπου και αποκαλύπτει την απόκλιση μεταξύ των ισραηλινών και των αμερικανικών στόχων. Ο Τραμπ υπαναχώρησε από τον ισχυρισμό του ότι το Ισραήλ δεν τον είχε συμβουλευτεί για την επίθεσή του στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, μια επίθεση που τα κράτη του Κόλπου είχαν ζητήσει να μην πραγματοποιηθεί επειδή θα οδηγούσε σε ιρανικά αντίποινα. Η διπλωματία φαίνεται να έχει περιέλθει σε αδιέξοδο.
Πώς θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος;
Υπάρχουν τρεις επιλογές: μια μακρά και παρατεταμένη σύγκρουση που θα καταλήξει με τη συνθηκολόγηση του Ιράν· μια μονομερής ανακήρυξη νίκης από τον Τραμπ· ή μια συμφωνία, μεγάλη ή μικρή, περιφερειακή ή διμερής, σαρωτική ή οριακή, που θα τερματίζει τις μάχες.
Για τον Σάιμον ΜακΝτόναλντ, πρώην μόνιμο γραμματέα του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών, μια νίκη ΗΠΑ-Ισραήλ δεν πρέπει να αποκλειστεί. Δήλωσε σε μια επιτροπή επιλογής της Βουλής των Λόρδων: «Από ό,τι μπορώ να δω στο Ιράν, η χώρα που επιτυγχάνει τους στόχους της είναι το Ισραήλ. Ο Νετανιάχου είχε προσωπική εμμονή με το Ιράν όλη του τη ζωή. Είχε μια προτομή του Τσώρτσιλ στο γραφείο του και αυτό ήταν το πρότυπό του.
«Ο Τσώρτσιλ ήταν ο μόνος στη δεκαετία του 1930 που είδε την απειλή της ναζιστικής Γερμανία και (ο Τραμπ) ένιωθε ότι είδε την απειλή από το Ιράν με παρόμοιο τρόπο. Αυτό είναι το αποκορύφωμα ενός σχεδίου ζωής. Μπορεί να λειτουργήσει. Υπάρχουν πολλές δυσοίωνες προβλέψεις για το τι συμβαίνει στο Ιράν. [Το Ισραήλ] θα μπορούσε να επιτύχει τους στόχους του. Στη δεύτερη επιλογή, ο Τραμπ θα μπορούσε να κηρύξει (μονομερώς) τη νίκη του και απλώς να αποχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι κατέστρεψε ή μείωσε την ικανότητα του Ιράν να απειλήσει ξανά την περιοχή. Υπήρξαν στιγμές που ο Τραμπ φαινόταν έτοιμος να κάνει αυτό το βήμα, όταν ισχυρίστηκε ότι η καταστροφή του ναυτικού, του πυρηνικού προγράμματος, του εξοπλισμού ασφαλείας και των εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν είχε ολοκληρωθεί.
Το Ισραήλ, που τώρα ασκεί πιέσεις για χερσαίες δυνάμεις, δεν θα είχε άλλη επιλογή από το να αποδεχθεί την απόφασή του. Η τύχη του ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν θα ήταν άγνωστη, τα όρια της αεροπορικής ισχύος των ΗΠΑ θα επιβεβαιώνονταν και το στενό του Ορμούζ, το οποίο στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος μόνο περίπου 21 μίλια, θα συνέχιζε να αποτελεί σημείο συμφόρησης για την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων. Οι διαδηλωτές του Ιράν θα μπορούσαν να ρισκάρουν για την εξέγερσή τους.
Αλλά αυτό προϋποθέτει ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να συμφωνήσει με αυτή την πρόφαση. Η Ασλί Αγιντιντασμπάς, μέλος του think tank του Brookings Institution στην Ουάσινγκτον, δήλωσε για το καθεστώς στην Τεχεράνη: «Έχει υπάρξει αλλαγή στο καθεστώς, όχι αλλαγή καθεστώτος, και αυτή η αλλαγή ήταν προς το χειρότερο, προς ένα σκληρότερο, πιο εθνικιστικό Σώμα Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς που λειτουργεί εντός μιας αποκεντρωμένης δομής διοίκησης.
Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι μεταρρυθμιστές όπως ο Μοχάμεντ Χαταμί, πρώην πρόεδρος του Ιράν, υποστήριξαν ότι η δολοφονία του Λαριτζανί έχει μειώσει τις πιθανότητες ειρήνης. «Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι όσοι δέχονται βάναυση επίθεση και δολοφονία είναι ακριβώς αυτοί που, εκτός από την γενναία υπεράσπιση της ουσίας του έθνους και της χώρας, είναι ικανοί και πρόθυμοι να επιφέρουν μια αξιοπρεπή ειρήνη, εάν υπάρχει τέτοια οδός», δήλωσε ο Χαταμί.
Η τελική επιλογή είναι η αποκλιμάκωση ακολουθούμενη από ειρήνη, αποσπασματική ή όχι.
Ωστόσο, ο Κόλπος είναι διχασμένος ως προς το ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή: το Ισραήλ ή το Ιράν. Η ετοιμότητα του Ιράν να θυσιάσει τις οικονομίες του Κόλπου το βοηθά να χάσει αυτή τη διαμάχη, ακόμη και στο Κατάρ και την Τουρκία, τις δύο χώρες που είναι πιθανότερο να πείσουν την ιρανική ηγεσία να διαπραγματευτεί. Αν υπάρχει κάποια διάθεση να επανεξεταστεί η αξία των αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο και αν έχουν γίνει πηγή ανασφάλειας, αντί για το αντίθετο, δεν είναι ακόμη προφανές.
Ο πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, δήλωσε την Πέμπτη ότι το Ιράν είχε κάνει λάθος εκτίμηση αν πίστευε ότι τα κράτη του Κόλπου δεν ήταν σε θέση να αντιδράσουν στις ενέργειές του. «Η ελάχιστη εμπιστοσύνη που υπήρχε πριν έχει καταρρεύσει εντελώς, και μάλιστα σε πολλαπλά επίπεδα», επισήμανε.
Χωρίς εμπιστοσύνη, η καταστροφή θα συνεχιστεί, και το Ιράν θα βιώσει ένα Νορούζ – το περσικό νέο έτος – στερημένο από κάθε ίχνος ανανέωσης.
Πηγή: skai.gr
