Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ζήτησε ταχύτερη πολιτική δράση για την κλιματική αλλαγή και «καταστολή» της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων
Πρέπει να απαγορευθεί η διαφήμιση για τις βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων ανά τον κόσμο, για να σωθεί ο κόσμος από την κλιματική αλλαγή, δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες αποκάλεσε τις βιομηχανίες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου «νονούς του κλιματικού χάους» που είχαν διαστρεβλώσει την αλήθεια και εξαπατούσαν το κοινό για δεκαετίες.
Όπως η διαφήμιση του τσιγάρου απαγορεύτηκε λόγω του υψηλού κινδύνου για την υγεία, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει τώρα και για τα ορυκτά καύσιμα, είπε.
Οι υποδείξεις του ήταν «βολές» κατά των βιομηχανιών που ευθύνονται κατά βάση για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Νέες μελέτες έδειξαν ότι ο ρυθμός αύξησης της θερμοκρασίας παίρνει διαρκώς ανοδική πορεία και ότι τα παγκόσμια ποσοστά θερμότητας έχουν πάρει την «κάτω βόλτα».
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τους ρυθμούς αύξησης της θερμότητας
Τα στοιχεία από την υπηρεσία κλίματος της ΕΕ επιβεβαιώνουν ότι καθένας από τους τελευταίους 12 μήνες σημείωσε νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας για την εκάστοτε εποχή του χρόνου. Οι υψηλές θερμοκρασίες οφείλονται στην κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον ανθρώπινο παράγοντα, αν και δόθηκε επίσης μια μικρή ώθηση από το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο.
Ενώ το φαινόμενο Ελ Νίνιο εξασθενεί και περιμέναμε ότι σύντομα θα φέρει μια παύση στα κατ’ακολουθία μηνών όλο και αυξανόμενα ρεκόρ θερμοκρασίας, οι βαθμοί πρόκειται να αυξάνονται μακροπρόθεσμα λόγω των εκπομπών αερίων από ανθρώπινες δραστηριότητες, που θερμαίνουν τον πλανήτη.
Το περασμένο έτος ήταν το έως τώρα θερμότερο και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) δήλωσε την Τετάρτη ότι το ρεκόρ θα μπορούσε να σπάσει ξανά φέτος.
Μια ομάδα περίπου 50 κορυφαίων επιστημόνων ανέφερε ότι ο ρυθμός υπερθέρμανσης του πλανήτη που προκαλείται από τον άνθρωπο συνέχισε να αυξάνεται.
Διαπίστωσαν ότι οι συνεχιζόμενες υψηλές εκπομπές θερμαντικών αερίων σημαίνουν ότι ο κόσμος πλησιάζει πιο κοντά στο να παραβιάσει το συμβολικό σημάδι θέρμανσης του 1,5 C σε μακροπρόθεσμη βάση.
Ο Γκουτέρες χτυπά το καμπανάκι της κλιματικής αλλαγής
Για να προσπαθήσει να αποτρέψει αυτό το αποτέλεσμα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ζήτησε ταχύτερη πολιτική δράση για την κλιματική αλλαγή και «καταστολή» της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων.
«Πρέπει να αντιμετωπίσουμε άμεσα εκείνους στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων που έχουν δείξει αμείλικτο ζήλο να εμποδίζουν την πρόοδο – εδώ και δεκαετίες».
Είπε ότι πολλοί στις βιομηχανίες πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα είχαν κάνει «αδιάντροπο πράσινο ξέπλυμα» με λόμπι, νομικές ενέργειες και τεράστιες διαφημιστικές εκστρατείες.
«Προτρέπω κάθε χώρα να απαγορεύσει τη διαφήμιση σε εταιρίες ορυκτών καυσίμων», είπε σε ακροατήριο στη Νέα Υόρκη.
«Και προτρέπω τα μέσα ενημέρωσης και τις εταιρίες τεχνολογίας να σταματήσουν να κάνουν διαφημίσεις ορυκτών καυσίμων».
Τι είπαν οι αποδέκτες χορηγιών από βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων
Το BBC προσέγγισε διεθνείς παραγωγούς ορυκτών καυσίμων για σχόλια.
Η Αρχή Προτύπων Διαφήμισης του Ηνωμένου Βασιλείου έχει δεσμευτεί στο παρελθόν να καταργήσει τους παραπλανητικούς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε πρόσφατα έναν νέο νόμο για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η έκκληση του κ. Γκουτέρες για πλήρη απαγόρευση κάθε διαφήμισης ορυκτών καυσίμων προχωρά περαιτέρω, αλλά δεν έχει νομική υπόσταση και τα Ηνωμένα Έθνη δεν έχουν κανένα μέσο για να επιβάλουν την ιδέα.
Ωστόσο, θα θεωρηθεί ως ώθηση για τους ακτιβιστές που έχουν αγωνιστεί ενάντια στις χορηγίες και τις διαφημίσεις από εταιρίες άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τόσο τα φεστιβάλ βιβλίου του Hay όσο και του Εδιμβούργου ανέστειλαν πρόσφατα τη χορηγία από την επενδυτική εταιρεία Baillie Gifford μετά από διαμάχες σχετικά με συνδέσμους με εταιρείες ορυκτών καυσίμων.
Ο αθλητισμός είναι ένας από τους μεγαλύτερους τομείς διαφήμισης και χορηγίας ορυκτών καυσίμων, με το ποδόσφαιρο να έχει μακρά σχέση με παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ανησυχίες για την ανθρώπινη υγεία έχουν απαγορεύσει τη χορηγία αλκοόλ και καπνού στο ποδόσφαιρο στο παρελθόν και οι πράσινες εκστρατείες θα ελπίζουν ότι η υποστήριξη του κ. Γκουτέρες θα δουν τα ορυκτά καύσιμα να πηγαίνουν με τον ίδιο τρόπο.
Στην ομιλία του, ο κ. Γκουτέρες τόνισε ότι ο χρόνος είναι σημαντικός, με τις επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας να γίνονται ήδη αισθητές – όπως οι πρόσφατοι φονικοί καύσωνες στην Ασία ή οι πλημμύρες στη Νότια Αμερική.
Οι επιστήμονες για το κλίμα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου
Η παγκόσμια θερμότητα που σπάει ρεκόρ σημαίνει ότι οι μέσες θερμοκρασίες τους τελευταίους 12 μήνες ήταν 1,63 C πάνω από τα «προβιομηχανικά επίπεδα» στα τέλη του 1800, σύμφωνα με στοιχεία του Copernicus.
«Ζούμε σε πρωτόγνωρους καιρούς», λέει ο Carlo Buontempo, διευθυντής του Copernicus.
Αυτό δεν συνιστά παραβίαση της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, στην οποία σχεδόν 200 χώρες δεσμεύτηκαν να προσπαθήσουν να διατηρήσουν την άνοδο της θερμοκρασίας κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου, προκειμένου να αποφευχθούν ορισμένες από τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Συνολικά, η τελευταία δεκαετία ήταν περίπου 1,2 C θερμότερη από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Αλλά μια νέα μελέτη που κυκλοφόρησε σήμερα από μια ομάδα κορυφαίων επιστημόνων για το κλίμα τόνισε το πόσο κοντά πλησιάζει ο κόσμος σε μια μακροπρόθεσμη παραβίαση της τιμής του 1,5C.
Εκτιμούν ότι από την αρχή του 2024 ο κόσμος θα μπορούσε να εκπέμπει μόνο περίπου 200 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα (CO2) με πιθανότητα 50/50 να διατηρηθεί η θέρμανση στους 1,5 βαθμούς Κελσίου – από 500 δισεκατομμύρια τόνους στις αρχές του 2020.
Με τους τρέχοντες ρυθμούς εκπομπών, αυτός ο «προϋπολογισμός άνθρακα» θα μπορούσε να εξαντληθεί έως το 2029 – αν και ο κόσμος πιθανότατα δεν θα ξεπερνούσε το μακροπρόθεσμο όριο των 1,5 C παρά λίγα χρόνια αργότερα, λόγω των επιπτώσεων της θέρμανσης από αέρια θερμοκηπίου εκτός του CO2.
Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με το πώς ακριβώς θα αντιδράσει το κλιματικό σύστημα σε αυτούς τους παράγοντες και φυσικά εάν οι χώρες προβαίνουν σε επείγουσες περικοπές στις εκπομπές.
“Έχουμε λίγο έλεγχο σε αυτό ως κοινωνία”, λέει ο επικεφαλής συγγραφέας καθηγητής Piers Forster, διευθυντής του Κέντρου Priestley για το Κλίμα στο Πανεπιστήμιο του Leeds.
Παρά τη θλίψη, σημειώθηκε κάποια πρόσφατη πρόοδος, με ιδιαίτερα ταχεία ανάπτυξη στην ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές αιολικής και ηλιακής ενέργειας.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δείχνουν επίσης σημάδια πλατώ – αλλά εξακολουθούν να είναι σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ.
Πρέπει να πέσουν γρήγορα εάν οι παγκόσμιοι στόχοι έχουν πιθανότητες να επιτευχθούν, με κάθε κλάσμα ενός βαθμού θέρμανσης να επιδεινώνει τις κλιματικές επιπτώσεις.
«Κάθε πτυχίο έχει σημασία, κάθε δέκατο πτυχίο έχει σημασία», λέει ο Ko Barrett, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του WMO.
«Η διαφορά μεταξύ 1,5 C και ας πούμε 2 C θα μπορούσε να σημαίνει […] τρομερές συνέπειες, για τις παράκτιες κοινότητες, για τα εύθραυστα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα που περιέχεται σε αυτά, και για τους παγετώνες και τα παγωμένα μέρη του κόσμου».
