Του Νικόλα Μπάρδη
Στην βόρεια πύλη του Εθνικού Πάρκου του Αξιού, μόλις 8 χιλιόμετρα μακριά από την Θεσσαλονίκη, συναντούμε την Λιμνοθάλασσα του Καλοχωρίου. Πρόκειται για έναν παράκτιο υγρότοπο σε ιδιαίτερη τοποθεσία, καθώς βρίσκεται στις παρυφές ενός μεγάλου αστικού κέντρου, και δέχεται καθημερινά μεγάλες προκλήσεις αλλά και σημαντικές πιέσεις από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη λιμνοθάλασσα αποτελεί καταφύγιο για έναν μεγάλο αριθμό πτηνών και άλλων οργανισμών, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Μεταξύ αυτών και τα φλαμίνγκο, που βρίσκουν άφθονη τροφή στα αβαθή νερά της.
Η περίπτωση της Λιμνοθάλασσας Καλοχωρίου είναι μοναδική στην Ελλάδα, καθώς πρόκειται για έναν σχετικά νέο υγροβιότοπο, που δημιουργήθηκε σταδιακά από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, ως αποτέλεσμα της καθίζησης του εδάφους, που προκλήθηκε από την υπεράντληση νερών από τους υπόγειους υδροφορείς σε συνδυασμό με τη χαλαρή σύσταση του εδάφους. Πριν την εκτροπή του Αξιού το 1934, η περιοχή καλύπτονταν από εκτεταμένα έλη και βοσκότοπους.
Από το 1955 μέχρι το 1980 η Εταιρεία Ύδρευσης Θεσσαλονίκης έκανε πολλές γεωτρήσεις στην περιοχή του Γαλλικού Ποταμού για την υδροδότηση της πόλης, ενώ το ίδιο διάστημα πραγματοποιήθηκαν πολλές γεωτρήσεις και από ιδιώτες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας της περιοχής να πέσει κατά 36 μέτρα από το 1976. Έτσι, εξαιτίας της χαλαρής σύστασής του, το αργιλώδες έδαφος υποχώρησε σε διάφορα σημεία της λιμνοθάλασσας σε βάθος έως και 3-4 μέτρων κάτω από την θάλασσα.
Στη «λεκάνη» που σχηματίστηκε δημιουργήθηκε η σημερινή λιμνοθάλασσα από το θαλασσινό νερό που διεισδύει υπογείως, αλλά και από τα όμβρια ύδατα του οικισμού του Καλοχωρίου. Στη δημιουργία της λιμνοθάλασσας συνέβαλε και η κατασκευή του παράκτιου αναχώματος, το 1976, για την προστασία του οικισμού του Καλοχωρίου από ενδεχόμενες πλημμύρες. Σήμερα η λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου καλύπτει μία έκταση 2.260 στρεμμάτων και ο πυθμένας της βρίσκεται 0,5 – 1 μέτρο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Αντί, λοιπόν, αυτό το νέο οικοσύστημα να προστατευτεί και να αποτελεί στολίδι της περιοχής και πλούσιο υγροβιότοπο, έχει μετατραπεί σε μία απέραντη χωματερή, καθώς πολλές εταιρείες από την παρακείμενη βιομηχανική ζώνη πετούν εκεί μπάζα και κάθε λογής σκουπίδια, μολύνοντας τον υδροφόρο ορίζοντα και περιορίζοντας σημαντικά τις καθαρές εκτάσεις όπου μπορεί να καταφύγει η ορνιθοπανίδα. Οι κάτοικοι του Καλοχωρίου σε μία προσπάθεια να αλλάξουν την ισχύουσα κατάσταση, έφτιαξαν μία περιβαλλοντική ομάδα εθελοντών για καθαρισμό, όμως αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να αλλάξει ριζικά η εικόνα της λιμνοθάλασσας.
Σ’ αυτό το σταυροδρόμι βιοποικιλότητας και ανθρώπινης δραστηριότητας φαίνεται πως υπερισχύει ο ανθρώπινος παράγοντας, που αντί να διαφυλάξει τον φυσικό αυτό θησαυρό, τον καταστρέφει. Γύρω από την άτυπη βιομηχανική ζώνη του Καλοχωρίου και του Γαλλικού Ποταμού ασυνείδητοι πετούν μπάζα και όχι μόνο… Η κάμερα του Όπου Υπάρχει Ελλάδα κατέγραψε από rapid test και μάσκες προστασίας, μέχρι οικιακές συσκευές, έπιπλα, είδη υγιεινής και λάστιχα. Επί της ουσίας ο Γαλλικός είναι το πρώτο ρέμα, το πρώτο «χαντάκι» που συναντά κανείς έξω από τη Θεσσαλονίκη, μία πόλη με περίπου 800.000 κατοίκους, οπότε καθημερινά δέχεται μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων.
Μάλιστα, ενώ έχουν γίνει κάποιες συλλήψεις μέσα στα χρόνια, οι περισσότεροι εξακολουθούν να πηγαίνουν εκεί τη νύχτα και να εναποθέτουν σκουπίδια, και οι ντόπιοι απευθύνουν έκκληση στην πολιτεία, ζητώντας 24ωρη αστυνόμευση, και ενδεχομένως επιτήρηση με κάμερες. Η κατάσταση στην Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου είναι αναστρέψιμη μόνο αν δράσουμε άμεσα και συλλογικά, διαφορετικά ο σπουδαίος αυτός υγρότοπος θα εξαφανιστεί μια για πάντα. Παρόμοια κατάσταση συναντούμε και σε άλλα οικοσυστήματα της πατρίδας μας, ενώ το πιο δυσάρεστο είναι πως έχουμε συνηθίσει σε τέτοιες εικόνες με σκουπίδια, και κάπως ασυναίσθητα το έχουμε αποδεχτεί σαν κάτι το τετελεσμένο.
Πηγή: skai.gr
