Λίβανος: Άμαχοι μεταξύ διασταυρούμενων πυρών

Μετά το κύμα ισραηλινών επιθέσεων, ο Λίβανος αντιμετωπίζει αυτό που ο ΟΗΕ αποκαλεί «τέλεια καταιγίδα». Μπορούν οι πρώτες συνομιλίες να αποτρέψουν μια ανθρωπιστική κρίση;Η εθνική ημέρα πένθους του Λιβάνου την Πέμπτη δεν σταμάτησε τις προσπάθειες των τοπικών και διεθνών ομάδων διάσωσης, που αναζητούν επιζώντες στη Βηρυτό. Ο ήχος των μηχανημάτων που καθαρίζουν τα ερείπια έσπασε τη σιωπή των έρημων δρόμων, ενώ ένα λεπτό πέπλο καπνού εξακολουθούσε να πλανάται πάνω από τα πιο πληγέντα μέρη της πόλης.

«Τι θα κάνουμε με τη ζωή μας; Πού μένουμε και πού πάμε;» δήλωσε ένας ντόπιος στη Βηρυτό στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές του Λιβάνου, ταυτόχρονες ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν 303 ανθρώπους και τραυμάτισαν 1.150 την Τετάρτη.

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα επιβεβαίωσαν μια μαζική εισροή τραυματιών ασθενών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, στο Δημόσιο Νοσοκομείο Ραφίκ Χαρίρι στη Βηρυτό. Οι τελευταίες επιθέσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ υπογραμμίζουν τις αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με το εάν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στην εκεχειρία της Τρίτης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Το Ιράν λέει ότι η συμφωνία περιλαμβάνει τον Λίβανο, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ λένε ότι δεν τον αφορά.

Οι επιθέσεις σηματοδοτούν επίσης μια περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης στον Λίβανο, η οποία εντάθηκε στις αρχές Μαρτίου, όταν η χώρα ενεπλάκη στον ευρύτερο πόλεμο της Μέσης Ανατολής, μετά την επίθεση της Χεζμπολάχ στο Ισραήλ και τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Από τότε, οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και μια περιορισμένη χερσαία εισβολή σκότωσαν 1.888 ανθρώπους, σύμφωνα με Λιβανέζους αξιωματούχους. Περίπου 1,2 εκατομμύρια Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί. Επίσης, η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ εκτόξευσε πυραύλους στο βόρειο Ισραήλ και επιτέθηκε σε ισραηλινά στρατεύματα ως απάντηση σε αυτό που χαρακτήρισε «παραβίαση της εκεχειρίας από τον εχθρό».

Ανθρωπιστική κρίση

Η τρέχουσα κρίση του Λιβάνου επιδεινώνει μια ήδη εύθραυστη ανθρωπιστική κατάσταση. Ο Λίβανος μαστίζεται από σειρά πολιτικών και οικονομικών κρίσεων από το 2019, από την καταστροφική έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού τον Αύγουστο του 2020 και τον πόλεμο μεταξύ Χεζμπολάχ και Ισραήλ στον Λίβανο το 2024. «Το βράδυ της Πέμπτης, πρόσθετες εντολές εκκένωσης πυροδότησαν ένα ακόμη κύμα πανικού και εκτοπισμού», δήλωσε στην DW ο Ραμπί Τορμπάι, Διευθύνων Σύμβουλος του οργανισμού βοήθειας Project Hope.

«Σε όλη την πόλη και τη χώρα, οι άνθρωποι ζουν με τον φόβο περαιτέρω παρόμοιων επιθέσεων, ζυγίζοντας προσεκτικά κάθε κίνηση», είπε. Όλο και περισσότερες οικογένειες κοιμούνται στα αυτοκίνητά τους, σε χώρους στάθμευσης και σε δημόσιους χώρους σε όλη τη Βηρυτό, παρατήρησε ο Τορμπάι. «Μερικές από τις «πιο τυχερές» κατάφεραν να στήσουν σκηνές κατά μήκος της παραλίας στο κέντρο της πόλης, αλλά κάνει κρύο εδώ και πολλές έφυγαν μόνο με τα ρούχα που φορούσαν», πρόσθεσε.

«Η κατάσταση έχει μετατραπεί σε αυτό που ονομάζουμε «τέλεια καταιγίδα»», προειδοποίησε η Μπλέρτα Αλίκο, εκπρόσωπος του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο, σε συνέντευξή της στο UN News την Πέμπτη.

Τρόφιμα μόνο για μια εβδομάδα

Όσοι αποφάσισαν να παραμείνουν στον νότιο Λίβανο παρά τις ισραηλινές εντολές μετεγκατάστασης, απειλούνται ολοένα και περισσότερο με αποκοπή από ανθρωπιστική βοήθεια, τρόφιμα και υγειονομική περίθαλψη. Ο ισραηλινός στρατός έχει καταστρέψει βασικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων όλων των μεγάλων γεφυρών που συνδέουν τη βόρεια και νότια πλευρά του ποταμού Λιτάνι στην περιοχή της Τύρου.

«Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν εκεί», δήλωσε στο DW ο Ραμζί Κάις, ερευνητής του Λιβάνου στο Human Rights Watch. «Κάτοικοι με τους οποίους μιλήσαμε στην Τύρο στο νότιο τμήμα μας είπαν ότι οι προμήθειες τροφίμων θα διαρκέσουν μόνο για μια εβδομάδα, εάν η τελευταία κύρια εναπομείνασα γέφυρα, η γέφυρα Κασμίεχ, καταστραφεί ολοσχερώς», είπε.

Σύμφωνα με το Ισραήλ, μια περιοχή του νότιου Λιβάνου, ένα παραδοσιακό προπύργιο της Χεζμπολάχ που περιλαμβάνει περίπου το 10% της χώρας, θα χρησιμοποιηθεί ως «ζώνη ασφαλείας». Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατς δήλωσε τον Μάρτιο ότι εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι κάτοικοι του νότιου Λιβάνου «δεν θα επιστρέψουν νότια του ποταμού Λιτάνι μέχρι να διασφαλιστεί η ασφάλεια για τους κατοίκους του βόρειου τμήματος» του Ισραήλ. Ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ζήτησε ο ποταμός Λιτάνι να γίνει το νέο σύνορο του Ισραήλ με τον Λίβανο.

Οι κυβερνήσεις του Λιβάνου και του Ισραήλ επιβεβαίωσαν τώρα άμεσες συνομιλίες στην Ουάσινγκτον την επόμενη εβδομάδα. Τέτοιες διαπραγματεύσεις θα σηματοδοτήσουν σημαντική πρόοδο, καθώς οι χώρες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις και βρίσκονται σε επίσημη εμπόλεμη κατάσταση από το 1948.

«Η μόνη λύση στην τρέχουσα κατάσταση του Λιβάνου είναι η επίτευξη εκεχειρίας με το Ισραήλ», δήλωσε ο πρόεδρος του Λιβάνου Τζόζεφ Αούν. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι οι άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Λίβανο θα επικεντρωθούν στον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και στην επίτευξη μιας «ιστορικής, βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου».

Ωστόσο, η Χεζμπολάχ έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι αντιτίθεται στις άμεσες διαπραγματεύσεις και δεν είναι σαφές εάν ο Λίβανος έχει πράγματι την ικανότητα να την αφοπλίσει. «Βεβαίως, η βασική διαμάχη στον Λίβανο παραμένει άλυτη: το Ισραήλ έχει ορκιστεί να μην ανεχθεί μια ένοπλη Χεζμπολάχ στα βόρεια σύνορά του, ενώ η Χεζμπολάχ απεχθάνεται την επεκτεινόμενη ισραηλινή κατοχή λιβανέζικου εδάφους», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Ντέιβιντ Γουντ, ανώτερος αναλυτής για τον Λίβανο στην Διεθνή Ομάδα Κρίσεων.

«Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ μπορέσουν να επιβάλουν μια απεγνωσμένα απαραίτητη εκεχειρία, ο Λίβανος θα παραμείνει στην κόψη του ξυραφιού: επ’ αόριστον στα πρόθυρα της πτώσης σε έναν ακόμη γύρο καταστροφικής σύγκρουσης», πρόσθεσε.

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Πηγή: Deutsche Welle