Λογοκρίνοντας το πλατωνικό Συμπόσιο στις ΗΠΑ

Η διοίκηση του πανεπιστημίου A&M στο Τέξας απαγόρευσε σε καθηγητή φιλοσοφίας να διδάξει χωρία του Πλάτωνα, επειδή της φάνηκε ότι υπονομεύουν την καθαρότητα του άρρενος και του θήλεος.Παλιά, λέει, δεν υπήρχαν μόνο δύο φύλα, το άρρεν και το θήλυ, αλλά και ένα τρίτο, το ανδρόγυνον. Και οι άνθρωποι δεν ήταν όπως σήμερα ευθυτενείς, αλλά κολλημένοι ανά δύο ο ένας πάνω στον άλλο σαν μπάλες, άντρας με άντρα, γυναίκα με γυναίκα, αλλά και άντρας με γυναίκα. Ο καθένας λοιπόν είχε τέσσερα χέρια, τέσσερα πόδια, τέσσερα αυτιά και δύο γεννητικά όργανα, με τα οποία γεννοβολούσαν στο χώμα σαν τζιτζίκια.

Εννοείται ότι με τόσα άκρα ήταν φοβεροί δρομείς όταν έτρεχαν, γίνονταν βολίδες, και τους άρεσε πολύ να τρέχουν. Μετά όμως οι πρώιμοι αυτοί πρωταθλητές της κυβίστησης αποθρασύνθηκαν κι άρχισαν να σκαρφαλώνουν στον ουρανό, οπότε οι θεοί εξεμάνησαν γιατί δεν μπορούσαν πια να κλείσουν μάτι με το συνεχές χράτσα-χρούτσα των αθεόφοβων. Συνεκλήθη κονκλάβιο και οι σκληροπυρηνικοί ζήτησαν να κεραυνοβοληθούν οι θρασείς μπουλούκοι για να βρουν επί τέλους κι αυτοί την ησυχία τους.

Ο φρόνιμος Δίας όμως, ανέκαθεν θιασώτης της ρεαλπολιτίκ, σκέφτηκε ότι αν εξολόθρευαν το ανθρώπινο γένος κανένας δεν θα λάτρευε πια τους θεούς, κανένας δεν θα τους άναβε θυμίαμα, κανένας δεν θα τους έσφαζε μοσχαράκια. Απέρριψε λοιπόν τις ακρότητες των θερμοκέφαλων και αποφάσισε να εγχειρήσει τους ανθρώπους, να τους αποδυναμώσει, να τους χωρίσει στα δύο για να μην το ξανακάνουν. Έτσι και έγινε.

Λαχταρώντας το έτερον ήμισυ

Αυτή η εγχείρηση δημιούργησε και τον έρωτα, γιατί τα μισερά πλέον ανθρώπινα όντα λαχταρούσαν να ξαναβρούν το άλλο μισό τους. Οι μισεροί άντρες αναζητούν το άλλο μισό τους και είναι οι σημερινοί ομοφυλόφιλοι, οι μισερές γυναίκες ποθούν επίσης το δεύτερό τους ήμισυ και είναι οι σημερινές λεσβίες. Τελικά δηλαδή το ανθρώπινο είδος διατηρήθηκε μέχρι σήμερα λόγω του τρίτου φύλου, του ανδρόγυνου, αφού στην περίπτωσή του, και αυτή ήταν μάλλον η πλειονότητα, οι μισεροί άντρες κυνηγούσαν το θηλυκό τους ήμισυ, και οι μισερές γυναίκες το ανδρικό τους ήμισυ. Με δυο λόγια η ευταξία και η συνέχεια εξασφαλίστηκαν μέσω του τρίτου φύλου.

Και ποιος τα ισχυρίζεται όλα αυτά; Πάντως όχι κάποιοι μεταμοντέρνοι εφευρέτες θεωριών για το τρίτο φύλο. Τα ισχυρίζεται ο Αριστοφάνης, όταν παίρνει τον λόγο εκεί προς το τέλος του Συμποσίου του Πλάτωνα. Ο μέγας φιλόσοφος βάζει στο στόμα του μεγάλου κωμικού αυτό το μυθολογικό ανέκδοτο εκ του ασφαλούς, αφού ο Αριστοφάνης είχε εκδημήσει λίγο πριν εις θεούς. Με τη διήγηση για τους κυλιόμενους μπουλούκους ο Πλάτων ήθελε να στηρίξει τη δική του εμμονή, ότι σε αντίθεση με τη φιλοσοφία η τέχνη δεν είναι ικανή να ερμηνεύσει πειστικά τον κόσμο.

Λογοκρίνοντας το παρελθόν της σκέψης

Ποιος θα περίμενε ότι δυόμιση χιλιάδες χρόνια μετά η φαντασίωση του Πλάτωνα θα έπεφτε θύμα λογοκρισίας. Και όμως έτσι έγινε στο κρατικό αμερικανικό πανεπιστήμιο A&M με τους ογδόντα χιλιάδες φοιτητές του στο Τέξας. Ο καθηγητής φιλοσοφίας Μάρτιν Πέτερσον ήθελε να διδάξει αυτό το εξάμηνο θέματα φυλής και φύλου και συμπεριέλαβε στη διδακτέα ύλη και τα σχετικά χωρία από το Συμπόσιον του Πλάτωνος. Οπότε η καραδοκούσα πανεπιστημιακή διοίκηση παρενέβη από υπερβάλλοντα ζήλο και του ζήτησε να «αποφορτίσει» το θέμα του και να απαλείψει τα πλατωνικά χωρία από την ύλη. Όπερ και ο καθηγητής Πέτερσον έπραξε για να μην έχει την τύχη της συναδέλφου του της αγγλικής φιλολογίας που απολύθηκε, επειδή υποστήριξε στο μάθημα την ύπαρξη περισσότερων από τα δύο κλασσικά φύλα.

Διά προεδρικού διατάγματος ως γνωστόν στις ΗΠΑ αναγνωρίζονται σήμερα δύο φύλα μόνο, το άρρεν και το θήλυ. Η αφέλεια των λογοκριτών στην περίπτωσή μας βέβαια έγκειται στο ότι δεν διάβασαν και αν διάβασαν δεν κατανόησαν το πλατωνικό κείμενο. Γιατί το μυθολογικό ανέκδοτο του Αριστοφάνη προβάλλει την αρχέγονη ύπαρξη ενός τρίτου, ανδρογύνου φύλου ως προϋπόθεση για τη διαιώνιση και κραταίωση του άρρενος και του θήλεος, για τα οποία κόπτεται η σημερινή αμερικανική κυβέρνηση. Είναι δυνατόν να λογοκρίνεις ένα διανοητικό κειμήλιο από την προϊστορία των δικών σου αντιλήψεων;

Πηγή: Deutsche Welle