Μερτς από τη Διάσκεψη του Μονάχου: Η διεθνής τάξη πραγμάτων δεν υφίσταται πλέον

Ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, επέκρινε τη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας από το Μόναχο ότι η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες έχει ουσιαστικά καταρρεύσει,  ενώ υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να «πορευθούν μόνες τους» χωρίς την Ευρώπη.

Κατά την έναρξη της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ο Μερτς προειδοποίησε ότι η αμερικανική ηγεσία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και ότι η Ευρώπη οφείλει να σταθεί πιο αυτόνομα, σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.

«Η διεκδίκηση ηγετικού ρόλου από τις ΗΠΑ αμφισβητείται, ίσως έχει ήδη χαθεί», δήλωσε «Στην εποχή των μεγάλων δυνάμεων, δεν είναι πλέον αυτονόητο ότι η ελευθερία μας είναι διασφαλισμένη. Βρίσκεται υπό απειλή».

Ο Μερτς εκτίμησε ότι το ίδιο το διεθνές σύστημα ενδέχεται να έχει ήδη καταρρεύσει. «Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε δικαιώματα και κανόνες… δεν υπάρχει πλέον με τον τρόπο που τη γνωρίζαμε», τόνισε.

Ο Μερτς επικαλέστηκε και τη γερμανική ιστορική εμπειρία. «Εμείς οι Γερμανοί γνωρίζουμε ότι ένας κόσμος στον οποίο η ισχύς επιβάλλει το δίκαιο θα ήταν ένα σκοτεινό μέρος», δήλωσε. «Η χώρα μας βάδισε σε αυτό το μονοπάτι κατά τον 20ό αιώνα, μέχρι το πικρό και ολέθριο τέλος».

Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι ο Γερμανός καγκελάριος επιβεβαίωσε πως βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, σχετικά με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πυρηνικού αποτρεπτικού μέσου.

Η ομιλία αυτή ισοδυναμεί με μια ριζική στρατηγική ανατοποθέτηση της Γερμανίας: Η χώρα παραμένει προσηλωμένη στο ΝΑΤΟ, αλλά προετοιμάζεται πλέον για ένα μέλλον όπου οι αμερικανικές εγγυήσεις θα είναι λιγότερο αξιόπιστες και η Ευρώπη θα αναγκαστεί να επωμιστεί πολύ μεγαλύτερες ευθύνες.

Το μήνυμα αυτό απηχούσε δηλώσεις που είχε κάνει νωρίτερα στο Μόναχο ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Έλμπριτζ Κόλμπι, ο οποίος απηύθυνε έκκληση για ένα «ΝΑΤΟ 3.0», με τους Ευρωπαίους συμμάχους να επωμίζονται σαφώς μεγαλύτερο μερίδιο του αμυντικού βάρους, ενώ η Ουάσινγκτον θα δίνει προτεραιότητα σε άλλα γεωπολιτικά μέτωπα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν «δυναμικούς, ικανούς και περισσότερο αυτάρκεις Ευρωπαίους συμμάχους», δήλωσε ο Κόλμπι, προσθέτοντας ότι η Αμερική επί μακρόν επωμιζόταν «δυσανάλογα μεγάλο» μέρος του κόστους. Εξήρε μάλιστα τη Γερμανία για τη «ιστορική και θεαματική στροφή» στις αμυντικές δαπάνες.

Ο Μερτς άφησε να εννοηθεί ότι το Βερολίνο προετοιμάζεται ήδη για ένα σενάριο περιορισμένης αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη, και ότι η Γερμανία ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να αποκλίνει από την Ουάσινγκτον. «Εμείς οι Ευρωπαίοι λαμβάνουμε τα μέτρα μας. Και σε αυτή την κατεύθυνση καταλήγουμε σε διαφορετικά συμπεράσματα από την κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον», δήλωσε.

Ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή

Το πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Γαλλία, προκειμένου να καθησυχάσει τους συμμάχους της ότι θα καλύπτονται από το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο, αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας.

«Συζήτησα με τον Εμανουέλ Μακρόν για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε ο Μερτς, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το Βερολίνο εξετάζει πλέον ανοιχτά εναλλακτικές, υπό το βάρος της αβεβαιότητας για τη μακροπρόθεσμη αμερικανική προστασία.

Η συζήτηση αντανακλά τον αυξανόμενο προβληματισμό στην Ευρώπη σχετικά με το  κατά πόσο η αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» θα προστατεύσει πράγματι την ήπειρο σε μια μελλοντική κρίση, ανησυχία που εκφράζεται πλέον και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Ρήγμα με την Ουάσινγκτον

Ο Μερτς υπογράμμισε επίσης τη διεύρυνση των πολιτικών και οικονομικών αποκλίσεων με τις ΗΠΑ, αναφερόμενος σε ιδεολογικές συγκρούσεις και εμπορικές διαφωνίες που συνδέονται με τις πολιτικές Τραμπ.

«Ένα βαθύ χάσμα έχει ανοίξει ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε. «Οι πολιτισμικοί πόλεμοι της Αμερικής δεν είναι δικοί μας. Και εμείς δεν πιστεύουμε στους δασμούς και τον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο».

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι οι εντάσεις δεν περιορίζονται πλέον στην κατανομή  των αμυντικών βαρών στο ΝΑΤΟ, αλλά επεκτείνονται στην οικονομική πολιτική και στις δημοκρατικές αξίες.

Ένας κόσμος ισχύος

Ο Μερτς συνδύασε τις επισημάνσεις του για τις ΗΠΑ με αυστηρότερη στάση απέναντι στο Πεκίνο, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στην Κίνα. Προειδοποίησε ότι η Κίνα ενδέχεται σύντομα να ανταγωνίζεται στρατιωτικά τις ΗΠΑ και την κατηγόρησε ότι εκμεταλλεύεται οικονομικές εξαρτήσεις, αναφερόμενος στους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που επηρέασαν τη γερμανική βιομηχανία.

Το μήνυμα ήταν σαφές: Η ευρωπαϊκή αυτονομία δεν σημαίνει προσέγγιση με την Κίνα.

Το κεντρικό μήνυμα του Μερτς ήταν σαφές: η Ευρώπη εισέρχεται σε μια σκληρότερη εποχή ισχύος, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την άνοδο δυνάμεων που αμφισβητούν τους διεθνείς κανόνες.

Επανέλαβε επίσης τη διαχρονική στήριξη της Γερμανίας προς την Ουκρανία. «Αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί, τουλάχιστον οικονομικά, ενδεχομένως και στρατιωτικά», δήλωσε.

Παράλληλα, εξήρε την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, μεταξύ άλλων και απέναντι στην πίεση που άσκησε ο Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντας την ενότητα ως το βασικό στρατηγικό πλεονέκτημα της Ευρώπης.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε αυτή την πραγματικότητα ως μοιραία», κατέληξε. «Δεν είμαστε ανίσχυροι σε αυτόν τον κόσμο. Θα ανοίξουμε νέους δρόμους και θα αξιοποιήσουμε νέες ευκαιρίες».
 

Πηγή: skai.gr