Η «αποστάτρια» αγέλη όρκας με το όνομα Gladiator, που βρίσκεται πίσω από μια σειρά επιθέσεων σε σκάφη στο Στενό του Γιβραλτάρ, φαίνεται να «μιλά» μια μοναδική γλώσσα που οι επιστήμονες δεν έχουν ξανακούσει ποτέ.
Από το 2020, η αγέλη, με αρχηγό ένα θηλυκό γνωστό ως White Gladis, έχει σπάσει πηδάλια, αχρηστεύσει ιστιοπλοϊκά και αφήσει ναυτικούς αποκλεισμένους σε αυτό το ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα. Τώρα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ίσως αποκάλυψαν ένα από τα μυστικά της «επιτυχίας» της αγέλης: μια μοναδική γλώσσα επικοινωνίας.
Οι όρκες είναι ιδιαίτερα έξυπνα, κοινωνικά και «ομιλητικά» ζώα, που χρησιμοποιούν ένα ευρύ φάσμα φωνητικών ήχων για να επικοινωνούν και να οργανώνουν τις πολύπλοκες στρατηγικές κυνηγιού τους. Αυτά τα κλικ και τα τσιρίγματα συνήθως ακούγονται παρόμοια στο ανθρώπινο αυτί που δεν έχει εκπαίδευση. Ωστόσο, έρευνες έχουν δείξει ότι διαφορετικές αγέλες χρησιμοποιούν διαλέκτους ή «προφορές», οι οποίες μεταδίδονται από τη μητέρα στο μικρό της.
Σε αντίθεση με μια απλή τοπική ιδιομορφία, οι φωνητικές εκφράσεις της αγέλης Gladiator είναι εντελώς διαφορετικές από οτιδήποτε έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Στην πραγματικότητα, οι ερευνητές λένε ότι αυτές οι επιθετικές όρκες έχουν πλέον αναπτύξει τη δική τους «ιδιωτική» γλώσσα.
Ένα παράξενο χαρακτηριστικό της αγέλης Gladiator, το όνομα της οποίας δόθηκε ως αναφορά στην επιστημονική ονομασία της White Gladis, Orca gladiator, είναι ότι φαινόταν ασυνήθιστα σιωπηλή. Οι αγέλες όρκας είναι συνήθως πολύ φωνητικές, ειδικά όταν κυνηγούν ή παίζουν, όμως η White Gladis και η ομάδα της αποσυναρμολογούσαν ακινητοποιημένα σκάφη μέσα σε μια ανατριχιαστική σιωπή.
Ωστόσο, οι επιστήμονες ανακάλυψαν πλέον ότι αυτό ήταν απλώς μια τακτική επιλογή. Όπως και οι περισσότερες αγέλες, οι όρκες που ζουν γύρω από την Ιβηρική και το Στενό του Γιβραλτάρ εξειδικεύονται στο κυνήγι ενός συγκεκριμένου τύπου λείας. Επειδή αυτά τα κητώδη είναι ειδικοί στο κυνήγι του γρήγορου και ιδιαίτερα επιφυλακτικού τόνου, έχουν μάθει να κυνηγούν σιωπηλά και να αποφεύγουν οποιονδήποτε θόρυβο θα μπορούσε να τρομάξει τα ψάρια.
Σε μια νέα μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένο υποβρύχιο ακουστικό εξοπλισμό για να «κρυφακούσουν» τη χαμηλόφωνη επικοινωνία τους. Μέσα σε λίγες μόλις ώρες ηχογραφήσεων, οι επιστήμονες εντόπισαν τέσσερις διαφορετικούς τύπους κλήσεων που δεν ταίριαζαν με καμία άλλη γνωστή φωνητική έκφραση όρκας.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, δρ Ρενό ντε Στεφάνις, πρόεδρος του οργανισμού Conservation, Information and Research on Cetaceans (CIRCE) στην Ισπανία, δήλωσε στους Times:
«Μελετάμε αυτές τις όρκες εδώ και 30 χρόνια. Μέχρι τώρα θεωρούνταν πολύ σιωπηλές. Όμως πλέον μάθαμε ότι οι φωνές τους είναι εντελώς, μα εντελώς διαφορετικές από οποιεσδήποτε άλλες. Από άποψη πολιτισμικής διατήρησης, αυτό είναι απίστευτο. Είναι σαν να ανακαλύπτεις ξαφνικά μια νέα ανθρώπινη γλώσσα στο κέντρο της Ευρώπης».
Οι κλήσεις δεν ακούγονταν απλώς διαφορετικές· παρουσίαζαν μεγάλες δομικές διαφορές σε σχέση με τους πληθυσμούς όρκας του Βόρειου Ατλαντικού και του Ειρηνικού.
«Είναι σαν τη διαφορά ανάμεσα στα Αραβικά και τις Λατινογενείς γλώσσες», εξηγεί ο δρ ντε Στεφάνις. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα μοναδικά συστήματα επικοινωνίας δεν είναι έμφυτα, αλλά μαθαίνονται. Τα νεαρά μικρά φαίνεται να αποκτούν λεξιλόγιο και «γραμματική» από το κυρίαρχο θηλυκό και τα μέλη της αγέλης καθώς μεγαλώνουν.
Αυτές οι γλωσσικές δεξιότητες είναι καθοριστικές για τη μεταβίβαση των μοναδικών στρατηγικών κυνηγιού της αγέλης, οι οποίες τους επιτρέπουν να ευδοκιμούν σε περιοχές με άφθονη συγκεκριμένη λεία. Οι νέες κλήσεις καταγράφηκαν σε μια ομάδα περίπου 40 όρκας, των οποίων η επικράτεια εκτείνεται από το Στενό του Γιβραλτάρ έως τις ακτές του Ατλαντικού της Ιβηρικής και περιστασιακά μέχρι τη Μάγχη.
Περίπου 15 από αυτές ανήκουν στη διαβόητη αγέλη Gladiator, η οποία έχει συνδεθεί με σχεδόν 700 στενές αλληλεπιδράσεις με σκάφη και τη βύθιση αρκετών από αυτά. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν πιστεύουν ότι η White Gladis και η αγέλη της επιδιώκουν να βλάψουν ανθρώπους, ούτε υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ότι οι όρκες θεωρούν τους ανθρώπους λεία.
Αντίθετα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι επιθέσεις στα σκάφη μπορεί να είναι απλώς ένα παράξενο παιχνίδι. Είναι γνωστό ότι οι όρκες μερικές φορές υιοθετούν «μόδες», αναπτύσσοντας ασυνήθιστες συμπεριφορές χωρίς προφανές όφελος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι μια ομάδα όρκας στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό που άρχισε να φοράει νεκρά ψάρια στο κεφάλι της σαν «καπέλα».
Η τάση εξαπλώθηκε από αγέλη σε αγέλη και σύντομα πολλές όρκες στην περιοχή εμφανίζονταν με «καπέλα από ψάρια». Σύμφωνα με τον δρ ντε Στεφάνις και άλλους ερευνητές, οι επιθέσεις σε σκάφη μπορεί να αποτελούν μια παρόμοια μόδα που θα εξαφανιστεί τόσο ξαφνικά όσο εμφανίστηκε. Αφού αποσπούν τα πηδάλια των σκαφών, η White Gladis και η αγέλη της έχουν παρατηρηθεί να παίζουν με τα κομμάτια για λίγα λεπτά, πριν χάσουν το ενδιαφέρον τους και απομακρυνθούν. Αυτό υποδηλώνει ότι ενδέχεται να βλέπουν τα σκάφη ως πηγή νέων «παιχνιδιών», χωρίς καμία επίγνωση των συνεπειών της καταστροφής ενός ιστιοπλοϊκού.
Ο δρ ντε Στεφάνις έχει δηλώσει στο παρελθόν στη Daily Mail ότι αυτή η συμπεριφορά είναι «παιχνιδιάρικη, όχι επιθετική». «Αυτό που καταγράφουμε στο Στενό του Γιβραλτάρ, στον Κόλπο του Κάντιθ και στην Πορτογαλία είναι μια συμπεριφορά που μοιάζει με παιχνίδι, αναπτυγμένη από έναν μικρό υποπληθυσμό όρκας», ανέφερε.
«Εστιάζουν στο πηδάλιο των ιστιοπλοϊκών επειδή αντιδρά δυναμικά όταν το σπρώχνουν — κινείται, δονείται και προβάλλει αντίσταση. Με άλλα λόγια, τους διεγείρει».
Πηγή: skai.gr
