Τη συνέχιση της σκληροπυρηνικής θεοκρατικής διακυβέρνησης του Ιράν σηματοδοτεί η ανακοίνωση ότι νέος ανώτατος ηγέτης της χώρας αναδείχθηκε ο σκληροπυρηνικός Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του νεκρού ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, ενώ μαίνονται οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
Ωστόσο, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σημειώνουν οι New York Times, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα μυστήριο ακόμη και μέσα στο Ιράν.
Ο γιος του Αλί Χαμενεΐ θεωρούνταν επιδραστική φιγούρα στα παρασκήνια της εξουσίας, συντονίζοντας στρατιωτικές και μυστικές επιχειρήσεις από το γραφείο του πατέρα του. Είναι γνωστό ότι έχει πολύ στενούς δεσμούς με τους πανίσχυρους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι τον θεωρούσαν την καλύτερη επιλογή για τη διάδοχη κατάσταση στη χώρα.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ διαθέτει ήδη πλήρη θρησκευτικά διαπιστευτήρια ως αγιατολάχ τη στιγμή που αναλαμβάνει την εξουσία. Ήταν επίσης γνωστός για τη διδασκαλία δημοφιλών μαθημάτων σε σιιτικά θρησκευτικά σεμινάρια.
Ωστόσο, η προσωπικότητά του και οι πολιτικές του θέσεις εκτός του στενού κύκλου του πατέρα του δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές. Σπάνια μιλά ή εμφανίζεται δημόσια. Τώρα αναλαμβάνει όχι μόνο ως η νέα θρησκευτική και πολιτική αρχή του Ιράν, αλλά και ως ανώτατος διοικητής των ενόπλων δυνάμεων.
Ο Vali R. Nasr, ειδικός στο Ιράν και στο σιιτικό Ισλάμ στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, δήλωσε στους NYT ότι η επιλογή του γιου Χαμενεΐ είναι μεν απροσδόκητη, αλλά ταυτόχρονα αποκαλυπτική.
«Η επιλογή του Μοτζτάμπα σηματοδοτεί τη συνέχεια στη διακυβέρνηση του πατέρα του, ενώ είναι επίσης πιο έτοιμος από άλλους υποψηφίους να εδραιώσει γρήγορα την εξουσία και να επιβάλει έλεγχο στο σύστημα» είπε ο Nasr.
Πρόσθεσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρούνταν πιθανός διάδοχος εδώ και πολύ καιρό, αν και τα τελευταία δύο χρόνια φαινόταν να έχει απομακρυνθεί από το προσκήνιο.
Ο Αλί Χαμενεΐ δεν ήθελε να τον διαδεχθεί ο γιος του
Ο εκλιπών αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ είχε δηλώσει σε στενούς συνεργάτες του ότι δεν επιθυμούσε να τον διαδεχθεί ο γιος του, επειδή δεν ήθελε η θέση να γίνει κληρονομική, σύμφωνα με τρεις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους που γνώριζαν τόσο τον ίδιο όσο και τη διαδικασία επιλογής.
Άλλωστε, η Ιρανική Επανάσταση είχε ανατρέψει τη μοναρχία με την υπόσχεση να τερματιστεί η κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας και να επιστρέψει η δύναμη στον λαό.
Ωστόσο, η ανάληψη της εξουσίας από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δείχνει ότι οι κύκλοι εξουσίας στο Ιράν -ανώτεροι κληρικοί, οι Φρουροί της Επανάστασης και ισχυροί πολιτικοί, όπως ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Αλί Λαριτζανί- συσπειρώθηκαν σε μια περίοδο οξείας κρίσης και πολέμου.
Ο Λαριτζανί, ένας ρεαλιστής και έμπειρος πολιτικός που έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της χώρας, είναι παλιός σύμμαχος και φίλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Και οι δύο έχουν σημαντική επιρροή στις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν.
Ο νέος ηγέτης εξελέγη από το ονομαζόμενο Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων, το οποίο αποτελείται από 88 ανώτερους σιίτες κληρικούς. Η πλειοψηφία τους στήριξε τον διορισμό του, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για να οδηγήσει το Ιράν σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, σύμφωνα με τους τρεις Ιρανούς αξιωματούχους. Ορισμένοι δήλωσαν επίσης ότι, μετά τη δολοφονία του αγιατολάχ από τις ΗΠΑ και το Ισράηλ, η επιλογή του γιου του θα τιμούσε την κληρονομιά του.
Ο αναλυτής στην Τεχεράνη Μεχντί Ραχμάτι δήλωσε σε συνέντευξη: «Ο Μοτζτάμπα είναι η πιο συνετή επιλογή αυτή τη στιγμή, γιατί γνωρίζει σε βάθος τη λειτουργία και τον συντονισμό των μηχανισμών ασφάλειας και στρατού. Ήδη είχε την ευθύνη αυτών των θεμάτων».
Ωστόσο, ο ίδιος αναγνώρισε ότι η επιλογή αυτή ενέχει τον κίνδυνο να πολώσει ακόμη περισσότερο μια ήδη βαθιά διχασμένη κοινωνία, όπου πολλοί Ιρανοί αντιτίθενται έντονα στο καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Ένα μέρος της κοινής γνώμης θα αντιδράσει αρνητικά και έντονα σε αυτή την απόφαση, και θα υπάρξει αντίδραση», είπε.
Ο εκλιπών Αλί Χαμενεΐ είχε τον τελικό λόγο σε όλα τα βασικά ζητήματα του κράτους. Έδειχνε μικρή ευελιξία στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και έκανε ελάχιστες παραχωρήσεις στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Διέταξε επίσης τη βίαιη καταστολή πανεθνικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο που ζητούσαν το τέλος της εξουσίας του. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον 7.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε εκείνη την καταστολή, ενώ ο αριθμός ενδέχεται να αυξηθεί όταν ολοκληρωθεί η επαλήθευση των στοιχείων.
Από την έναρξη του πολέμου, οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ σκότωσαν όχι μόνο τον πατέρα του, αλλά και τη σύζυγό του Ζαχρά Αντέλ, τη μητέρα του, Μανσουρέ, και έναν από τους γιους του, σύμφωνα με την ιρανική κυβέρνηση.
Άλλοι υποψήφιοι που θεωρούνταν φαβορί ήταν ο Αλιζερά Αραφί, κληρικός και νομικός που συμμετείχε στο τριμελές μεταβατικό συμβούλιο ηγεσίας που σχηματίστηκε μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, καθώς και ο Σαγιέντ Χασάν Χομεΐνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Επανάστασης. Αυτοί οι δύο θεωρούνται πιο μετριοπαθείς προσωπικότητες, με τον δεύτερο να έχει στενές σχέσεις με την παραγκωνισμένη μεταρρυθμιστική πολιτική παράταξη στο Ιράν.
Αναλυτές θεωρούν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ίσως τελικά εξελιχθεί σε μεταρρυθμιστή, παρά το σκληρό πολιτικό ύφος του πατέρα του. Υποστηρίζουν ότι ανήκει σε μια νεότερη και πιο πραγματιστική γενιά κληρικών και ότι, λόγω της καταγωγής του, θα αντιμετωπίσει λιγότερη αντίσταση από τις σκληροπυρηνικές και συντηρητικές παρατάξεις.
Ο Αμπντολρεζά Νταβαρί, πολιτικός κοντά στον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη από την Τεχεράνη ότι, αν διαδεχθεί τον πατέρα του, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ηγέτη παρόμοιο με τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος έχει προχωρήσει σε ορισμένες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις στη χώρα του.
«Αν υπάρχει κάποιος που θα μπορούσε να κινηθεί προς μια μορφή αποκλιμάκωσης με τις ΗΠΑ, είναι αυτός. Οποιοσδήποτε άλλος θα αντιμετώπιζε έντονες αντιδράσεις από την άρχουσα τάξη και τους συντηρητικούς» είπε ο Νταβαρί. «Σκοπεύει να φέρει δομικές αλλαγές» πρόσθεσε.
Πηγή: skai.gr
