Του Νικόλα Μπάρδη
Στις κατάφυτες πλαγιές του Όρους Οίτη και σε υψόμετρο 1.240 μέτρων βρίσκεται χτισμένο το Νεοχώρι Υπάτης, ένα μικρό χωριό 98 κατοίκων, που περιβάλλεται από πλούσια δάση ελάτης. Το χωριό είναι αρκετά αραιοκατοικημένο και τα λιγοστά του σπίτια «χάνονται» μέσα στο οργιώδες πράσινο της περιοχής.
Το χωριό αυτό ιδρύθηκε επί Τουρκοκρατίας από Σουλιώτες, οι οποίοι έφτασαν εκεί καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους, γύρω στα 1600. Μάλιστα, αποτέλεσε πυρήνα για τον απελευθερωτικό αγώνα, καθώς γύρω του υπήρχαν πολλά λημέρια αρματολών και κλεφτών.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου το Νεοχώρι κάηκε ολοσχερώς από τις κατοχικές δυνάμεις, ως αντίποινα στη βοήθεια που παρείχαν οι ντόπιοι στους αντάρτες. Μετά το πέρας του Εμφυλίου και στα πλαίσια της γενικότερης οικονομικής ανάκαμψης της Ελλάδας, άρχισε και η σταδιακή ανοικοδόμηση του οικισμού. Οι περισσότεροι κάτοικοι της περιοχής ασχολούνται πλέον αποκλειστικά με την κτηνοτροφία, εκτρέφοντας κοπάδια αιγοπροβάτων και βοοειδών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν να αντιμετωπίσουν μία νέα απειλή…
Ο πληθυσμός του λύκου έχει αυξηθεί κατακόρυφα εδώ και πέντε χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Οίτης, με αποτέλεσμα να γίνονται συχνές επιδρομές στα κοπάδια, και οι κτηνοτρόφοι να χάνουν ζώα και χρήμα. Κάθε μέρα μετρούν κι από μία απώλεια, η οποία δεν αποζημιώνεται από το κράτος, καθώς υπάρχει ένα περίπλοκο και παράλογο για τους ίδιους σύστημα αποζημιώσεων, με αποτέλεσμα τα κοπάδια τους να μειώνονται δραματικά και αυτοί να μην έχουν τρόπο να αναστρέψουν την κατάσταση και να προστατεύσουν τα ζωντανά τους. Μάλιστα οι λύκοι έχουν αυξηθεί τόσο, που πλέον κατηφορίζουν και σε πεδινές περιοχές για την εύρεση τροφής.
Η κατάσταση αυτή οδηγεί πολλούς κτηνοτρόφους στο να αφήσουν αυτό το επάγγελμα, και να στραφούν σε άλλες δραστηριότητες προκειμένου να βιοποριστούν, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπονται τα βουνά, τα οποία μετά γίνονται απροσπέλαστα και επικίνδυνα. Οι κάτοικοι του χωριού κάνουν έκκληση στην πολιτεία να λάβει άμεσα μέτρα για να αλλάξει την ισχύουσα κατάσταση, να δώσει αποζημιώσεις στους κτηνοτρόφους, αλλά και κίνητρα για να μην παρατήσουν το επάγγελμα. Κακά τα ψέματα, αλλά οι κτηνοτρόφοι και οι κυνηγοί κρατούσαν όλα αυτά τα χρόνια καθαρά τα βουνά μας.
Εκτός από τα σκυλιά που βάζουν για να φυλάνε τα κοπάδια τους, οι κτηνοτρόφοι σκέφτονται να προμηθευτούν και ειδικά περιλαίμια φερομόνης που απωθούν τους λύκους, ωστόσο το κόστος τους είναι αρκετά μεγάλο. Το εν λόγω σύστημα προστασίας έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποδοτικό όπου έχει εφαρμοστεί και λειτουργεί απωθητικά προς τον επιτιθέμενο λύκο. Επί της ουσίας το περιλαίμιο διαθέτει ενσωματωμένο υποδοχέα και φιαλίδια φερομόνης, που κρατούν το άγριο ζώο μακριά από τα κοπάδια. Πιλοτική χρήση του σε κοπάδια στα Άγραφα της Ευρυτανίας στέφθηκε με επιτυχία.
Οι κτηνοτρόφοι της Φθιώτιδας ευελπιστούν σε μία ανάλογη πιλοτική δοκιμή και στα δικά τους κοπάδια, για να μπορέσουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Μετά το πλήγμα της ευλογιάς των προβάτων και τις μαζικές θανατώσεις, οι επιθέσεις των λύκων ήρθαν να αποτελειώσουν τον πρωτογενή τομέα της περιοχής, καθιστώντας το μέλλον αβέβαιο και επισφαλές.
Η κάμερα του «Όπου Υπάρχει Ελλάδα» στον ΣΚΑΪ βρέθηκε στο Νεοχώρι Υπάτης και έδωσε τον λόγο στους κτηνοτρόφους της περιοχής, που μοιράστηκαν τις εμπειρίες, αλλά και τις ανησυχίες τους.
