Κρυμμένος κάτω από τα δάση και τα χωράφια της νοτιοανατολικής Μεξικού για περισσότερες από τρεις χιλιετίες, ένας τεράστιος και πανάρχαιος ναός των Μάγια ήρθε στο φως χάρη στην τεχνολογία LiDAR, η οποία επιτρέπει την ανίχνευση κρυμμένων δομών μέσω αεροφωτογραφιών. Το μνημείο, γνωστό ως Aguada Fénix, αποκαλύφθηκε το 2020 και, σύμφωνα με νέα έρευνα, αποδεικνύεται όχι μόνο το αρχαιότερο αλλά και το μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό έργο του πολιτισμού των Μάγια.
Χτισμένο πριν από περίπου 3.050 χρόνια και χρησιμοποιημένο για σχεδόν τρεις αιώνες, το Aguada Fénix ξεπερνά σε μέγεθος ακόμη και μεταγενέστερες πόλεις όπως το Τικάλ ή το Τεοτιουακάν, αν και δεν διαθέτει τις εντυπωσιακές πέτρινες πυραμίδες τους. Πρόκειται για ένα τεχνητό οροπέδιο από χώμα, με δρόμους, διώρυγες και διαδρόμους, που σχηματίζουν έναν τεράστιο ιερό χώρο αφιερωμένο στη θεώρηση του κόσμου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, ο σχεδιασμός του χώρου αναπαριστά την κοσμολογία των Μάγια. Στο κέντρο του οροπεδίου υπάρχει μια πλατεία σε σχήμα σταυρού, όπου οι αρχαιολόγοι εντόπισαν λάκκους με τελετουργικά αντικείμενα από νεφρίτη (jade) τοποθετημένα επίσης σε σταυροειδή διάταξη. Τα ευρήματα συνοδεύονταν από χρωστικές ουσίες που αντιστοιχούσαν στις τέσσερις ιερές κατευθύνσεις: μπλε για τον βορρά, πράσινο για την ανατολή, κίτρινο για τον νότο και κόκκινο για τη δύση.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι άξονες του μνημείου είναι ευθυγραμμισμένοι με την ανατολή του ήλιου στις 17 Οκτωβρίου και στις 24 Φεβρουαρίου, ημερομηνίες που συνδέονται με το ιερό ημερολόγιο των Μάγια των 260 ημερών. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι οι τελετές στο Aguada Fénix λάμβαναν χώρα σε αυτές τις καθοριστικές μέρες του χρόνου, ενισχύοντας τη σύνδεση του χώρου με τη ροή του χρόνου και του σύμπαντος.
Παρά το τεράστιο μέγεθός του, το κεντρικό οροπέδιο είχε ύψος περίπου 15 μέτρα και όγκο 3,6 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, το μνημείο δεν φτιάχτηκε με καταναγκαστική εργασία ούτε υπό την καθοδήγηση κάποιου βασιλιά ή άρχοντα. Οι ερευνητές δεν βρήκαν ίχνη κοινωνικής ιεραρχίας ή αγάλματα ηγεμόνων, όπως συμβαίνει σε άλλες μεσοαμερικανικές τοποθεσίες. Αντίθετα, όλα δείχνουν πως η κατασκευή ήταν αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας.
Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι συμμετείχαν στην ανέγερση του χώρου. Οι διώρυγες και οι λίμνες που δημιουργήθηκαν, χωρητικότητας σχεδόν 200.000 κυβικών μέτρων, δεν φαίνεται να είχαν πρακτικό σκοπό, αλλά μάλλον τελετουργικό χαρακτήρα, συνδεδεμένο με τις αντιλήψεις των Μάγια για τη δημιουργία και τη γονιμότητα.
Ο αρχαιολόγος Takeshi Inomata από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, επικεφαλής της έρευνας, υποστηρίζει ότι το μνημείο «λειτουργεί σαν ένα μοντέλο του σύμπαντος, που αποτυπώνει τη δομή του κόσμου και τη σχέση του με τον χρόνο». Προσθέτει ότι η έλλειψη παλατιών ή συμβόλων εξουσίας δείχνει πως η κοινωνία που το κατασκεύασε ήταν ισότιμη και συνεργατική.
Η ανακάλυψη ενθουσίασε τους ειδικούς, καθώς αποκαλύπτει ότι τεράστια έργα μπορούσαν να ανεγερθούν χωρίς συγκεντρωτική εξουσία. Ο αρχαιολόγος Stephen Houston του Πανεπιστημίου Μπράουν σημειώνει ότι στο Aguada Fénix «οι ιερές κατευθύνσεις και τα συμβολικά χρώματα του μεσοαμερικανικού κόσμου αποτυπώνονται με σαφήνεια ήδη από πολύ νωρίς».
Το Aguada Fénix, λένε οι ερευνητές, ανατρέπει την αντίληψη ότι μόνο οι ιεραρχημένες κοινωνίες μπορούσαν να δημιουργήσουν μνημεία τέτοιου μεγέθους. Αντίθετα, δείχνει πως οι πρώτες κοινότητες των Μάγια μπορούσαν να οργανωθούν συλλογικά, να μοιραστούν έναν κοινό σκοπό και να κατασκευάσουν ένα έργο που απεικόνιζε την ίδια τη δομή του σύμπαντος όπως την αντιλαμβάνονταν.
Πηγή: skai.gr
