Ο Μάγκιαρ και η ελπίδα του μικρότερου κακού

Οι Δυτικοευρωπαίοι στρέφουν το βλέμμα στην Ουγγαρία, ελπίζοντας στο τέλος της 16χρονης «Βικτατορίας», της εξουσίας του Όρμπαν. Αλλά ο επίδοξος διάδοχός του οφείλει απαντήσεις.Με ρεπορτάζ και αναλύσεις που θυμίζουν σχεδόν θρησκευτικές εκκλήσεις, ο Τύπος στη Γερμανία, αλλά και στην υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη, έχει στρέψει το βλέμμα του στην Ουγγαρία, ενόψει των εκλογών της Κυριακής. Η ελπίδα ακούει στο όνομα «αλλαγή». Για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια στην πρωθυπουργία, ο Βίκτορ Όρμπαν υπολείπεται στις δημοσκοπήσεις και δείχνει να απειλείται από τον 44χρονο Πέτερ Μάγκιαρ που κάποτε ήταν συνοδοιπόρος του στο Fidesz, το κυβερνητικό κόμμα, και που οφείλει την πολιτική του εκτόξευση στην αξιοποίηση και μιας προσωπικής υπόθεσης, όταν συνδύασε το διαζύγιό του με την τότε υπουργό Δικαιοσύνης Γιούντιτ Βάργκα με καταγγελίες για ευρεία διαφθορά της εξουσίας, δημοσιεύοντας ιδιωτικές συνομιλίες μαζί της.

Αυτό το ασυνήθιστο εφαλτήριο μιας πολιτικής σταδιοδρομίας αποδείχτηκε τελικά ικανό για να τον φέρει στην ηγεσία ενός μάλλον μη συμβατικού κόμματος, του Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία), που είναι σε μεγάλο βαθμό κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του. Το γεγονός ότι ο Μάγκιαρ είναι εξίσου συντηρητικός στις απόψεις του και μάλλον ασαφής σε πολλές θέσεις που αφορούν ζητήματα ατομικών δικαιωμάτων ή ακόμα και τη σχέση με την Ουκρανία δεν φαίνεται να εμπόδισε την απογείωσή του. Ο ίδιος τοποθετεί το κόμμα του στην Κεντροδεξιά, εκεί δηλαδή που ανήκε μέχρι πρότινος και επίσημα ως μέλος του ΕΛΚ ο Όρμπαν, και συμφωνεί με αρκετές κυβερνητικές θέσεις, για παράδειγμα στην απολύτως σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό. Mιλάει για παραδοσιακές αξίες, όπως η αγάπη στην πατρίδα και την οικογένεια και η πίστη στον Χριστιανισμό.

«Αρκεί να μην είναι πάλι Όρμπαν»

Αλλά ο δημοκρατικός κόσμος είχε τόσο πολύ «μπουχτίσει» από την αλαζονεία της σημερινής εξουσίας, από τη συστηματική λεηλασία του κράτους και από τον φθηνό αντιευρωπαϊσμό του «Βικτάτορα», όπως τον αποκαλούν κάποιοι θαρραλέοι σχολιαστές, που πολλοί θα πάνε στις κάλπες με τη σκέψη «ας είναι οποιοσδήποτε άλλος, εκτός από τον Όρμπαν».

«Δεν υπάρχει κάποια καλή επιλογή σε αυτές τις εκλογές» έλεγε αυτές τις ημέρες ένας τριαντάχρονος ακτιβιστής σε δημοσιογράφο της taz. Και σίγουρα δεν επίκειται κάποια «επανάσταση». «Υπάρχει μόνο το μικρότερο κακό». Κι αυτό φαίνεται να είναι το Tisza του Μάγκιαρ. Θα το ψηφίσουν κυρίως νέοι, χωρίς να ασχολούνται με τις «λεπτομέρειες των θέσεών του». Πολλοί είναι λοιπόν αυτοί που δεν τρέφουν απαραιτήτως ψευδαισθήσεις για μια φιλελεύθερη άνοιξη στη Βουδαπέστη ακόμα και αν ηττηθεί ο Όρμπαν, κάτι που έτσι κι αλλιώς δεν είναι καθόλου σίγουρο με ένα εκλογικό σύστημα με εκλογικές περιφέρειες κομμένες στα μέτρα του και με τη συντηρητική επαρχία να απειλεί για μια ακόμα φορά να αντισταθεί στον «φρέσκο αέρα», που φάνηκε ήδη να φυσάει στην ουγγρική πρωτεύουσα με την εκλογή ως δημάρχου του υποστηριζόμενου από τους Ευρωπαίους Πράσινους, Γκέργκελι Καρατσόνι.

Μια νέα σχέση με την ΕΕ

Ο Μάγκιαρ υπόσχεται ελευθερία για τα ΜΜΕ, βελτίωση της σχέσης με την ΕΕ για να απελευθερωθούν μπλοκαρισμένα ευρωπαϊκά κονδύλια και αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Αλλά οι θέσεις του είναι συχνά πολύ γενικόλογες, ενώ για κάποια θέματα αποφεύγει εντελώς να μιλάει. Απέναντι σε αυτή τη δημιουργική ασάφεια ο Όρμπαν αντιτάσσει έναν πολεμικό λόγο και παρουσιάζει εχθρούς από το εξωτερικό, αλλά και έναν μεγάλο σύμμαχο και φίλο. Τις ΗΠΑ του Τραμπ. Μετά τον ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο τον περασμένο Φεβρουάριο, τώρα και ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς πέταξε στη Βουδαπέστη στην τελική ευθεία του προεκλογικού αγώνα, για να σταθεί στο πλευρό του Όρμπαν στην προεκλογική εξέδρα. Εδώ προέκυψε ουσιαστικά μια πλήρης συστράτευση Ουάσινγκτον και Μόσχας με την πολύμορφη ανάμιξή τους υπέρ του Όρμπαν στον προεκλογικό αγώνα.

Πόλωση ή πολυσυλλεκτικότητα;

Μένει να φανεί αν ο πολωτικός λόγος του σημερινού πρωθυπουργού θα τον διασώσει ή θα ανοίξει τον δρόμο σε έναν διάδοχό του που ποντάρει ακριβώς στην πολυσυλλεκτικότητα. Ο Μάγκιαρ προσπάθησε πάντως στο τέλος του προεκλογικού αγώνα να γίνει πιο συγκεκριμένος για μια σειρά από θέματα, με υποσχέσεις που απευθύνονταν σε χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, όπως αυξήσεις σε συντάξεις ή φοροαπαλλαγές.

Σε κάθε περίπτωση, μια επικράτησή του θα είναι μια στροφή υψηλού συμβολισμού, έστω και αν η επόμενη μέρα δεν θα είναι και πολύ διαφορετική, τουλάχιστον σε πρακτικό επίπεδο. Τα προβλήματα της οικονομίας θα συνεχίσουν να υφίστανται και ο Μάγκιαρ θα έχει να αντιμετωπίσει μια λυσσασμένη αντιπολίτευση, που θα αντιπροσωπεύει χονδρικά τη μισή χώρα. Από την άλλη, η διάβρωση του κράτους και των θεσμών από τους «ορμπανιστές», ο έλεγχος των σημαντικότερων ΜΜΕ από «φίλους και εργολάβους» του Όρμπαν και παγιωμένες μετά από χρόνια προπαγάνδας αντιευρωπαϊκές, συχνά ξενοφοβικές αντιλήψεις θα συνεχίσουν να αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να κινηθεί μια κυβέρνηση με στελέχη που δεν θα έχουν ανάλογη προϋπηρεσία. Αυτό θα απαιτήσει από τον Μάγκιαρ μεγάλη μαεστρία και ευελιξία. Όσοι τον γνωρίζουν λένε ότι δεν απολαμβάνει ιδιαίτερα τις στιγμές που οι συνεργάτες του του λένε «Όχι». Αλλά αυτά είναι προβλήματα της επόμενης ημέρας. Προς το παρόν το κρίσιμο ραντεβού δίνεται στις κάλπες, αυτήν την Κυριακή.

Πηγές: taz, Der Standard, Die Zeit

Πηγή: Deutsche Welle