Ως κορυφαίος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας του Ιράν και de facto ηγέτης, ο Αλί Λαριτζανί είχε αναδειχθεί ως ο βασικός αρχιτέκτονας της στρατιωτικής και διπλωματικής στρατηγικής της χώρας από την έναρξη της σύρραξης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Την Τρίτη, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι τον σκότωσε σε μια επίθεση – μια κίνηση που αναλυτές προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να παρατείνει τη σύγκρουση. Σύμφωνα με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, σκοτώθηκε μαζί με αρκετούς άλλους επικεφαλής, συμπεριλαμβανομένου του γιου του και του προσωπικού ασφαλείας.
Στην ηλικία των 67 ετών, ο Λαριτζανί είχε καταστεί εμβληματική φιγούρα του καθεστώτος και της συνέχειάς του, σχολιάζει το CNN.
Συμμετείχε μάλιστα σε δημόσια συγκέντρωση στην Τεχεράνη την περασμένη εβδομάδα, παρά το γεγονός ότι ήταν βασικός στόχος για το Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Καθόλη τη διάρκεια των δύο πρώτων εβδομάδων της σύγκρουσης, ο Λαριτζανί ήταν επίσης πολυγραφότατος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προκαλώντας τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, και τη Δευτέρα προειδοποιώντας τους Μουσουλμάνους σε όλο τον Περσικό Κόλπο: «Ξέρετε ότι η Αμερική δεν σας έχει καμία αφοσίωση, και ότι το Ισραήλ είναι εχθρός σας. Σταματήστε για μια στιγμή και σκεφτείτε τον εαυτό σας και το μέλλον της περιοχής».
Ο θάνατος του Λαριτζανί θα στερήσει από την ιρανική ηγεσία μια από τις πιο οξυδερκείς και ισχυρές φωνές της – και μπορεί να δυσχεράνει τυχόν διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, λένε οι αναλυτές. Για πολλούς παρατηρητές, ο Λαριτζανί είχε γίνει ο de facto ηγέτης του Ιράν εν μέσω των αναταραχών των τελευταίων εβδομάδων, ειδικά τις ημέρες που ακολούθησαν τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
«Ήταν ένας “αληθινός άνθρωπος του εσωτερικού κύκλου που πέρασε δεκαετίες στο επίκεντρο του συστήματος, γεγονός που του εξασφάλισε αξιοπιστία σε διάφορα τμήματα της ελίτ”», σύμφωνα με τον Χαμιντρέζα Αζίζι, επισκέπτη ερευνητή στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών και Θεμάτων Ασφάλειας.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει σχεδιαστεί για να επιβιώνει από την απώλεια ατόμων, αλλά προσωπικότητες με τόσο ευρεία αντίληψη δεν είναι εύκολο να αντικατασταθούν».
Οι ισραηλινές επιθέσεις, τόσο τον Ιούνιο όσο και στον τελευταίο γύρο της σύγκρουσης, έχουν σκοτώσει πολλούς έμπειρους Ιρανούς διοικητές και αξιωματούχους ασφαλείας. Αλλά η απώλεια του Λαριτζανί, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, είναι διαφορετικού επιπέδου.
Μπορεί να μην ήταν πάντα στόχος. Μια πηγή που γνωρίζει ιδιωτικά σχέδια και συζητήσεις δήλωσε στο CNN ότι έως τον περασμένο Σεπτέμβριο, ήταν ο πιο προτιμώμενος μεταβατικός υποψήφιος των ΗΠΑ και του Ισραήλ για τη μεταβατική περίοδο. Αλλά αφού πίεσε για καταστολή των Ιρανών διαδηλωτών, ανέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο στην επίθεση κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ και βασικό ρόλο στη χάραξη στρατηγικής κινητικών στρατιωτικών ενεργειών, το Ισραήλ έστρεψε το βλέμμα του σε αυτόν στις αρχές Φεβρουαρίου.
Ο θάνατός του θα έχει περιορισμένο άμεσο αντίκτυπο στην πορεία του πολέμου, αλλά η πολιτική διαχείρισή του θα γίνει πιο περίπλοκη, σύμφωνα με τον Αζίζι, λόγω του ρόλου που διαδραμάτιζε στη διαμόρφωση του πολιτικού μηνύματος του Ιράν και των διεθνών επαφών του.
Κάποιος όπως ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν – ένας εξέχων μετριοπαθής πολιτικός που έχει παραγκωνιστεί σε μεγάλο βαθμό από την αρχή της σύγκρουσης – δεν θα ήταν σε θέση να συγκροτήσει μια συμμαχία εντός της ελίτ για να διαπραγματευτεί το τέλος του πολέμου, πιστεύει ο Αζίζι. Θα χρειαζόταν μια προσωπικότητα του βεληνεκούς του Λαριτζάνι για να συσπειρώσει τις διάφορες φατρίες και να επιτευχθεί μια πιθανή συμφωνία.
Δείτε αναλυτικά όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ΕΔΩ
Μισός αιώνας υπηρεσίας
Για σχεδόν πέντε δεκαετίες, ο Λαριτζανί κατείχε βασικές θέσεις στο ισχυρό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), στο κατεστημένο ασφαλείας, στα κρατικά μέσα ενημέρωσης και στο κοινοβούλιο.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας εκθείασε τη μακρά πολιτική καριέρα του Λαριτζανί, περιγράφοντάς τον ως μια προσωπικότητα που «μέχρι τις τελευταίες στιγμές της ζωής του» εργάστηκε για την πρόοδο του Ιράν και ζητούσε ενότητα απέναντι στις εξωτερικές απειλές.
«Αυτό το είδος πορείας είναι σχετικά σπάνιο» στην Ισλαμική Δημοκρατία, δήλωσε ο Αζίζι στο CNN. «Η μόνη θέση που του έλειπε από το βιογραφικό του ήταν αυτή του προέδρου».
Ο Λαριτζανί ήταν ένας επιδέξιο πηδαλιούχος της μεταβαλλόμενης πολιτικής της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ένας «πραγματιστής συντηρητικός» που μπορούσε να εργαστεί σε διαφορετικά στρατόπεδα εντός του συστήματος, ενώ ήταν απόλυτα πιστός στη δημοκρατία, σύμφωνα με τον Αζίζι.
Χρημάτισε διοικητής του IRGC κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράκ τη δεκαετία του 1980 και αργότερα επικεφαλής του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα.
Ο Λαριτζανί ήταν ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν για τα πυρηνικά κατά την πρώτη δεκαετία του αιώνα. Δυτικοί διπλωμάτες που διαπραγματεύτηκαν μαζί του τον περιέγραφαν ως εκλεπτυσμένο και έξυπνο. Και όλο και περισσότερο κέρδιζε την προσοχή του Χαμενεΐ σε θέματα ασφαλείας, μετά τον διορισμό του ως συμβούλου το 2004.
Για 12 χρόνια μέχρι το 2020, ήταν πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, διευρύνοντας τη βάση εξουσίας του.
Σε μια συνέντευξη στο CNN το 2015, ο Λαριτζανί επαίνεσε τη συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα, η οποία περιόρισε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, περιγράφοντάς την ως «μια αρχή για καλύτερη κατανόηση άλλων ζητημάτων».
Μετά τη σύγκρουση του περασμένου έτους με το Ισραήλ, ο Λαριτζάνι επανήλθε στο προσκήνιο ως επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και θεωρήθηκε από πολλούς αναλυτές ως ο σημαντικότερος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων στη χώρα.
Επίσης, αναδείχθηκε στον σημαντικότερο εκπρόσωπο, και πρόσωπο, του Ιράν στο διεθνές προσκήνιο, περισσότερο ακόμη και από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με τις πρόσφατες επισκέψεις του στη Μόσχα, τη Βηρυτό, το Αμπού Ντάμπι
Έγινε επίσης η βασική φωνή του Ιράν στο διεθνές στερέωμα, περισσότερο ακόμη και από τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, με πρόσφατες επισκέψεις στη Μόσχα, τη Βηρυτό, το Άμπου Ντάμπι και το Ομάν. Συναντήθηκε με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στα τέλη Ιανουαρίου και έθεσε τους όρους του Ιράν για μια πυρηνική συμφωνία μετά την επίσκεψή του στο Ομάν, το οποίο μεσολαβούσε μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Η κεντρική θέση του Λαριτζανί εντός του καθεστώτος ενισχύθηκε από το εξέχον κληρικό υπόβαθρο της οικογένειάς του. Ήταν παντρεμένος με την κόρη ενός εξέχοντος αγιατολάχ. Ένας από τους αδελφούς του, ο Σάντεγκ, είναι επίσης αγιατολάχ και πρώην επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας του Ιράν. Ένας άλλος αδελφός, ο Μοχάμεντ-Τζαβάντ Λαριτζανί, έχει επίσης διατελέσει σε διάφορους ρόλους στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Λαριτζανί ήταν επίσης καταξιωμένος ακαδημαϊκός. Αρχικά σπούδασε μαθηματικά και επιστήμη των υπολογιστών στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Σαρίφ, κατείχε διδακτορικό στη φιλοσοφία από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και έγραψε εκτενώς για το έργο του Γερμανού φιλοσόφου Ιμμάνουελ Καντ.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Λαριτζάνι είχε εκφραστεί με σαφήνεια και ευγλωττία σχετικά με την ετοιμότητα του Ιράν για μια μακροχρόνια σύγκρουση.
«Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, [το Ιράν] έχει προετοιμαστεί για έναν μακρύ πόλεμο», δημοσίευσε στο X λίγο μετά την έναρξη της εκστρατείας των ΗΠΑ.
Ο θάνατός του μπορεί να τον παρατείνει. Τη Δευτέρα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ότι ένας 71χρονος πρώην διοικητής του IRGC, ο Μοχσέν Ρεζάι, επέστρεψε από τη συνταξιοδότηση για να γίνει ο ανώτερος στρατιωτικός σύμβουλος του νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
Αυτό υποδηλώνει ότι η ηγεσία βασίζεται όλο και περισσότερο στη γενιά του πολέμου στο Ιράκ, και ως εκ τούτου γίνεται πιο στρατιωτικοποιημένη, υπογράμμισε ο Αζίζι στο CNN – χωρίς το αντίβαρο του πραγματισμού του Λαριτζανί.
Πηγή: skai.gr
