toggle
- Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αναζητά παγκόσμιους εταίρους, καθώς οι ΗΠΑ, υπό την προεδρεία του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν απομακρυνθεί από τον παραδοσιακό τους ρόλο στη διεθνή τάξη.
- Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Μερτς τόνισε πως η παγκόσμια ελευθερία απειλείται από τη δυναμική άνοδο της Κίνας, η οποία διεκδικεί παγκόσμια επιρροή και στρατιωτική ισχύ επιπέδου ΗΠΑ.
- Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι προσέφερε πολυμερισμό, παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες και ελεύθερο εμπόριο, προτείνοντας μια στρατηγική συνεργασία με τη Γερμανία, προσφορά που το Βερολίνο εξετάζει με επιφυλάξεις.
Το τελευταίο διάστημα δεν υπάρχει έλλειψη ζοφερών περιγραφών της παγκόσμιας κατάστασης. «Στην εποχή των μεγάλων δυνάμεων, η ελευθερία μας δεν είναι πλέον δεδομένη. Απειλείται», δήλωσε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κατά την έναρξη της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου. Και ανέφερε ρητά την Κίνα. Η χώρα διεκδικεί μια παγκόσμια επιρροή. Στο άμεσο μέλλον το Πεκίνο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατιωτικά επί ίσοις όροις. Αλλά ο καγκελάριος δεν βλέπει πλέον ούτε τις ΗΠΑ ως αξιόπιστο εταίρο.
Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι προσέφερε στο Μόναχο ακριβώς αυτό που λείπει τώρα από τη γερμανική κυβέρνηση στις ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ: πολυμερισμό, μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες και ελεύθερο εμπόριο. Ο Μερτς φαίνεται να βλέπει μια ευκαιρία. Ανακοίνωσε λίγο πριν από την έναρξη του ταξιδιού του ότι θα συζητήσει «στρατηγικές συνεργασίες» στο Πεκίνο. Πόσο αξίζει τον κόπο η κινεζική προσφορά; «Δεν είναι απαραίτητα προς το συμφέρον της Γερμανίας όλα όσα θέλει η Κίνα. Αυτό θα πρέπει να συζητηθεί και να διαπραγματευτεί», δήλωσε στην DW ο Έμπερχαρντ Ζαντσνάιντερ, ειδικός σε θέματα Κίνας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. «Αλλά τουλάχιστον η προσφορά είναι στο τραπέζι, και είναι, φυσικά, μια έντονη αντίθεση και εξαιρετικά δύσκολο για εμάς από δυτική οπτική γωνία να δεχτούμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ο καταστροφέας μιας παγκόσμιας τάξης, στην οικοδόμηση της οποίας συνέβαλαν οι ίδιες».
Το παλιό επιχειρηματικό μοντέλο δεν λειτουργεί
Ο Μερτς ταξιδεύει με μια μεγάλη επιχειρηματική αντιπροσωπεία. Η Κίνα είναι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας, με όγκο συναλλαγών άνω των 250 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2025. Πέρυσι, η Κίνα ξεπέρασε τις ΗΠΑ, οι οποίες είχαν για λίγο καιρό τα πρωτεία. Αλλά το εμπόριο με την Κίνα έχει αλλάξει σημαντικά. Το εμπορικό έλλειμμα της Γερμανίας έφτασε σε ιστορικό υψηλό το 2025, αγγίζοντας τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με αναλύσεις του Γερμανικού Οικονομικού Ινστιτούτου. Αυξήθηκε κατά 30 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ο Μερτς μίλησε πρόσφατα στην Ομοσπονδιακή Βουλή για ένα «χάσμα ανάπτυξης» με την Κίνα και τόνισε ότι η Γερμανία πρέπει να γίνει πιο ανταγωνιστική.
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, για παράδειγμα, εξυπηρετούσε με μεγάλη επιτυχία την κινεζική αγορά. Από τη στροφή προς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και στις δύο χώρες, το παλιό επιχειρηματικό μοντέλο δεν λειτουργεί πλέον: Τα ως επί το πλείστον μεγάλα γερμανικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι πολύ ακριβά στην Κίνα, ενώ η Κίνα εξάγει σε ασυναγώνιστες τιμές στην Ευρώπη. «Αναπαυόμασταν στις δάφνες μας για πολύ καιρό», λέει ο Ζαντσνάιντερ. «Εμείς οι Γερμανοί είμαστε περήφανοι που κατασκευάζουμε αυτοκίνητα, και όχι “κινητά τηλέφωνα”, όπως το έθεσε κάποτε ένας διευθυντής αυτοκινήτων. Αλλά αυτό ακριβώς κατασκευάζουν οι Κινέζοι και αυτό ακριβώς τους κάνει επιτυχημένους». Η Κίνα έχει πλέον γίνει «τεχνολογική υπερδύναμη». «Το να συμβαδίζουμε μαζί τους δεν θα είναι καθόλου εύκολο».
Ισχυρή εξάρτηση από τις σπάνιες γαίες
Η προηγούμενη γερμανική κυβέρνηση υπό τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς είχε ήδη αποφασίσει να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα. Η Κίνα έχει σχεδόν παγκόσμιο μονοπώλιο σε ορισμένες πρώτες ύλες, ιδίως στις σπάνιες γαίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, για παράδειγμα. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών της Κίνας οδήγησαν ακόμα και σε προσωρινές διακοπές παραγωγής για τους Γερμανούς κατασκευαστές αυτοκινήτων το 2025. Οι ειδικοί βλέπουν επίσης κινδύνους ασφαλείας από την πρόσβαση της Κίνας σε δεδομένα, για παράδειγμα μέσω δικτύων επικοινωνίας. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προειδοποιεί για τέτοιες εξαρτήσεις. Στο Μόναχο, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε τους Ευρωπαίους συμμάχους να ενωθούν πίσω από τις ΗΠΑ. Ο Ζαντσνάιντερ βλέπει τον κίνδυνο ενός αναπτυσσόμενου διπολικού κόσμου, στον οποίο η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να απαιτήσει από τη Γερμανία να επιλέξει μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. «Αυτό θέτει σε δύσκολη θέση και άλλες χώρες, όχι μόνο τη Γερμανία». Ο Καναδάς βρίσκεται ήδη υπό πίεση από την Ουάσιγκτον.
Ο Μερτς έχει καθυστερήσει με την επίσκεψή του
Ο Φρίντριχ Μερτς είχε ήδη σχεδιάσει ένα πράγμα για την επίσκεψή του στην Κίνα το περασμένο φθινόπωρο: να παροτρύνει τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να τερματίσει την υποστήριξη της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Ζαντσνάιντερ το θεωρεί αυτό άτοπο: «Όποιος δεν έχει καταλάβει ότι το γεωστρατηγικό συμφέρον της Κίνας δεν είναι να δει τη Ρωσία να χάνει, ίσως απλώς πρέπει να καθίσει και να το σκεφτεί». Η αλλαγή γνώμης του Σι «δεν θα είναι δυνατή για τον Γερμανό καγκελάριο, ο οποίος φτάνει στην Κίνα πολύ αργά ούτως ή άλλως». Στην πραγματικότητα, ο Μερτς άργησε με την εναρκτήρια επίσκεψή του – με δύο έννοιες: αργά μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Μάιο, έχοντας προηγουμένως επισκεφθεί μια σειρά από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας, αλλά και αργά επειδή άλλοι δυτικοί αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων είχαν ήδη πάει εκεί: ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν, για παράδειγμα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ. Όλοι είχαν τον ίδιο στόχο, τον οποίο και ο Μερτς επιδιώκει τώρα: να διευρύνει τα περιθώρια οικονομικής συνεργασίας με την Κίνα, τα οποία οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως περιορίσει.
Ο Μερτς είχε αρχικά προγραμματίσει την επίσκεψη τον Οκτώβριο. Ωστόσο, προέκυψαν διπλωματικές εντάσεις: Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, κατηγόρησε την Κίνα για επιθετικότητα στην περιοχή του Ειρηνικού και στη συνέχεια ακύρωσε απότομα την επίσκεψή του, όταν έγινε σαφές ότι η Κίνα δεν θα του προσέφερε σημαντικούς συνομιλητές εκτός από τον ομόλογό του, Γουάνγκ Γι. Η ακύρωση έγινε πολύ αρνητικά δεκτή στο Πεκίνο. Αλλά ο Μερτς μίλησε επίσης δυναμικά: «Ξαφνικά βλέπουμε την Κίνα να επεκτείνει επιθετικά τις βάσεις της στη Νότια Σινική Θάλασσα, να περικυκλώνει την Ταϊβάν και να δηλώνει ανοιχτά την προθυμία της, εάν χρειαστεί, να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να επιφέρει τη λεγόμενη επανένωση της Κίνας», δήλωσε πρόσφατα, αναφερόμενος στην Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο θεωρεί δική της επαρχία. Αυτό έρχεται λίγες ημέρες πριν από την αναχώρησή του για την Κίνα. Μένει να δούμε αν η κριτική του θα επηρεάσει την επίσκεψη.
Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός
Πηγή: Deutsche Welle
