Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν έφεραν για ακόμη μία φορά την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμέτωπη με ένα δύσκολο τεστ εξωτερικής πολιτικής. Το ερώτημα που προκύπτει επομένως, είναι κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να ανταποκριθεί ως ενιαία δύναμη ή αν εξακολουθεί να κινείται με αργούς ρυθμούς και εσωτερικές διαφωνίες.
Στο 10ο επεισόδιο του InsideEU, επιχειρούμε να κατανοήσουμε πώς αντέδρασε – ή σε ορισμένες περιπτώσεις πώς δεν αντέδρασε – η Ευρωπαϊκή Ένωση στις εξελίξεις των τελευταίων ημερών. Από τις πρώτες δηλώσεις της Ursula von der Leyen μέχρι τις εσωτερικές διεργασίες στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, η κρίση ανέδειξε για ακόμη μια φορά τις δυσκολίες συντονισμού της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Παρότι η πρόεδρος της Κομισιόν τοποθετήθηκε άμεσα δημόσια (και μάλιστα μίλησε με αρχηγούς κρατών του κόλπου), το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ προβλέπει ότι ο συντονισμός της εξωτερικής πολιτικής ανήκει στην Ύπατη Εκπρόσωπο για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, ενώ σε επίπεδο αρχηγών κρατών την Ένωση εκπροσωπεί ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Οι εξελίξεις αυτές έφεραν στο προσκήνιο ερωτήματα για το ποιος τελικά μιλάει εκ μέρους της Ευρώπης σε μια διεθνή κρίση και κατά πόσο οι θεσμοί λειτουργούν συντονισμένα σε στιγμές πίεσης. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες που δημοσίευσε το Politico, κατά το κρίσιμο πρώτο Σαββατοκύριακο της κρίσης στη Μέση Ανατολή, δεν υπήρξε άμεση επικοινωνία μεταξύ των βασικών θεσμικών πρωταγωνιστών, γεγονός που ενίσχυσε την εικόνα μιας Ένωσης που δυσκολεύεται να παρουσιάσει ενιαία γραμμή.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Παράλληλα, η αντίδραση των κρατών-μελών δεν ήταν ομοιόμορφη. Ορισμένες χώρες επέλεξαν πιο προσεκτική στάση απέναντι στις εξελίξεις, ενώ άλλες, όπως η Ισπανία, τόνισαν ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία πρέπει να συνοδεύεται και από «ηθική αυτονομία» στις διεθνείς σχέσεις. Το ζήτημα της χρήσης στρατιωτικών βάσεων και η στάση απέναντι στις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή άνοιξαν μια νέα συζήτηση για τα όρια της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής και τον ρόλο των μεγάλων δυνάμεων.
Επιπλέον, η απουσία άμεσης και συντονισμένης ευρωπαϊκής αντίδρασης στα όσα συμβαίνουν στη Κύπρο, προκάλεσε προβληματισμό για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.
Σε αυτό το επεισόδιο, συζητάμε όλα αυτά τα ζητήματα με τον διεθνολόγο και πολιτικό επιστήμονα Δημήτρη Τζανιδάκη. Μέσα από την ανάλυσή του, επιχειρούμε να κατανοήσουμε όχι μόνο τι συνέβη τις πρώτες ημέρες της κρίσης, αλλά και τι αποκαλύπτει αυτή για τη συνοχή, τις φιλοδοξίες και τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο ασταθής.
Πηγή: skai.gr
