Ο ΟΗΕ θεατής στην αιματοχυσία στο Κονγκό

Απελπιστική μπορεί να χαρακτηριστεί χωρίς υπερβολή η κατάσταση στα ανατολικά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, του πρώην Ζαΐρ, όπου η προέλαση των υποστηριζόμενων από τη γειτονική Ρουάντα ανταρτών της οργάνωσης Μ23 («Κίνημα της 23ης Μαρτίου») είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων και τον τραυματισμό ή εκτοπισμό πολλών δεκάδων χιλιάδων. Οι αντάρτες, που μάχονται για τον έλεγχο της πλούσιας σε ορυκτό πλούτο περιοχής, έχουν καταλάβει την πόλη Γκόμα και συνεχίζουν να προελαύνουν προς το εσωτερικό της χώρας.

Ήθελαν να διώξουν τους κυανόκρανους

Η εξέλιξη αυτή έχει θορυβήσει την κυβέρνηση του προέδρου Φέλιξ Τσισεκέντι στην πρωτεύουσα Κινσάσα, ο οποίος μέχρι τώρα ζητούσε την απομάκρυνση από τη χώρα της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ MONUSCO, η οποία έτσι κι αλλιώς είχε μια προβληματική παρουσία στη χώρα, ειδικά μετά την αποχώρηση της ουκρανικής δύναμης που αποτελούσε μέχρι την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία περίπου το ένα τρίτο της αποστολής. Οι δηλώσεις της υπουργού Εξωτερικών του Κονγκό, Τερέζ Καγικουάμπα Γουάγκνερ, είναι ενδεικτικές: «Η απόσυρση των κυανόκρανων πρέπει να γίνει με υπεύθυνο τρόπο, πρέπει να είναι μια ασφαλής απόσυρση και να γίνει προσεκτικά. Δεν θέλουμε οι κίνδυνοι και τα προβλήματα ασφαλείας που θα προκύψουν όλο και πιο έντονα στο Βόρειο Κίβου να επιδεινωθούν από μια βιαστική απόσυρση των στρατευμάτων της MONUSCO».

Η κυβέρνηση ελπίζει να αναχαιτίσει την προέλαση των ανταρτών με τη βοήθεια του ΟΗΕ. Όμως η δύναμη 10.000 προσωπικού της MONUSCO είναι κακά εξοπλισμένη και ουσιαστικά υπό απόσυρση. Στο παρελθόν είχε καταφέρει να προστατεύσει την Γκόμα, για παράδειγμα το 2013, δημιουργώντας έναν δακτύλιο ασφαλείας γύρω από την πόλη του ενός εκατομμυρίου κατοίκων. Όχι όμως τώρα. Όπως και σε πολλές χώρες της Αφρικής που μαίνονται εμφύλιοι και ξεσπούν πραξικοπήματα, συνήθως είναι ξένοι λεγεωνάριοι που αναλαμβάνουν δράση, όπως έγινε για παράδειγμα στις χώρες της ζώνης του Σαχέλ, με τη διαβόητη ρωσική ομάδα Βάγκνερ.

Ατύχησαν οι Ρουμάνοι μισθοφόροι

Είναι χαρακτηριστική η παρατήρηση του ειδικού σε θέματα διεθνούς ασφαλείας Τιμ Γκλάβιον στην DW: «Στο Μάλι και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, οι Ρώσοι μισθοφόροι επιτέθηκαν αρχικά στις ομάδες ανταρτών. Έκαναν ό,τι ήλπιζε ο πληθυσμός. Επομένως, οι Ρώσοι μισθοφόροι έγιναν δεκτοί αρχικά με ενθουσιασμό, αλλά αμφιβάλλω ότι αυτός ο ενθουσιασμός θα συνεχιστεί, επειδή διέπραξαν τρομερές θηριωδίες εις βάρος του πληθυσμού. Οι αντάρτες, που τους έδιωξαν αρχικά, ανακτούν πόλεις στο Μάλι και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, επομένως δεν ήταν μια μακροπρόθεσμη λύση».

Στην περίπτωση του Κονγκό είναι περίπου 300 μισθοφόροι της οργάνωσης Χοράτιου Πότρα, που επιστρατεύτηκαν αρχικά από μια εταιρεία ασφαλείας για να αναχαιτίσουν τους αντάρτες της Μ23. Τώρα έχουν ζητήσει την αρωγή του υπουργείου Εξωτερικών στο Βουκουρέστι για να εγκαταλείψουν άρον-άρον τη χώρα. Όσοι έχουν ακόμη επιβιώσει. Ο άμαχος πληθυσμός του Κονγκό δεν έχει τέτοια πολυτέλεια. Οι συγκρούσεις μαίνονται, οι νεκροί κείτονται στους δρόμους, οι εσωτερικά εκτοπισμένοι είναι πάνω από έξι εκατομμύρια και ο ΟΗΕ συζητά ένα σχέδιο ψηφίσματος της Γαλλίας, που ζητά… ευγενικά από τους αντάρτες να αποχωρήσουν.