Η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) δεν αποτελεί «ασθένεια», αλλά μια διαφορετική αναπτυξιακή οργάνωση του εγκεφάλου που διαρκεί εφ’ όρου ζωής. Πρόκειται για μια εμμένουσα ποικιλομορφία στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Ενώ ο άνθρωπος εξελίχθηκε ως το πλέον «υπερ-συνεργατικό» ον, ικανό για σύνθετο συντονισμό μέσω της μουσικής, του χορού και της συνειδητής δράσης, τα άτομα στο φάσμα επεξεργάζονται τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος μέσα από έναν διαφορετικό εσωτερικό κώδικα.
Τα βασικά χαρακτηριστικά της Δ.Α.Φ. περιλαμβάνουν δυσκολίες στην κοινωνική αμοιβαιότητα και στη χρήση σύνθετων γλωσσικών ικανοτήτων. Παρατηρείται συχνά μειωμένη ικανότητα κοινωνικής μίμησης, έλλειψη συναισθηματικής ανταπόκρισης και δυσκολία στον συγχρονισμό του διαλόγου. Η συμπεριφορά των ατόμων στο φάσμα μπορεί να περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες στερεοτυπίες, προσκόλληση σε τελετουργίες, δυσκολία στις αλλαγές και έντονη προτίμηση σε τυποποιημένες συνήθειες.
Παράλληλα, εκδηλώνεται υπερευαισθησία σε αισθητηριακά ερεθίσματα (σε μία ή περισσότερες από τις πέντε αισθήσεις), καθώς και εμμονική σκέψη ή ψυχαναγκασμοί.
Η κοινωνική πραγματικότητα, ωστόσο, παραμένει σκληρή. Τα άτομα με Δ.Α.Φ. αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας 3-4 φορές συχνότερα από τον μέσο όρο, ενώ το 90% των νέων ενηλίκων στο φάσμα παραμένει άνεργο. Ο κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού και ιδρυματοποίησής καθιστά επιτακτική την ανάγκη για διεπιστημονικές υπηρεσίες που προσφέρουν ολιστική υποστήριξη, στοχεύοντας στη μέγιστη λειτουργικότητα και αυτονομία.
Η αποδοχή δεν είναι απλώς μια επιλογή ευαισθησίας, αλλά προϋπόθεση για μια κοινωνία που δεν αφήνει κανέναν πίσω. Αντί να προσπαθούμε να «διορθώσουμε» τη νευροδιαφορετικότητα, οφείλουμε να προσαρμόσουμε το περιβάλλον μας, αναγνωρίζοντας ότι πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει μια μοναδική διαδρομή που διεκδικεί τον δικό της χώρο στον κόσμο.
* Γιάννης Παπακωνσταντίνου, Επιστημονικός Διευθυντής του Ιδρύματος «Η Θεοτόκος» (Κοινωφελές Ίδρυμα Προστασίας Παιδιών και Νέων με Αναπτυξιακές Διαταραχές)
Πηγή: skai.gr
