Πάπας Φραγκίσκος: Τι ακολουθεί μετά τον θάνατο του

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της εκδημίας του Πάπα Φραγκίσκου από το Βατικανό, τίθενται σε εφαρμογή οι αυστηρές παραδόσεις και διαδικασίες που σηματοδοτούν το τέλος μιας παποσύνης και οδηγούν στην εκλογή του επόμενου Ποντίφικα.

The conclave to elect a new pope starts in the Sistine Chapel around 15-20 days after the pope’s death. Reuters’ Vatican correspondent Joshua McElwee explains the entire process, from the funeral to electing a new leader https://t.co/ge1TTsDjH8 pic.twitter.com/icXSfM36We

— Reuters Asia (@ReutersAsia) April 21, 2025

Η «κενή έδρα» και ο ρόλος του Camerlengo

Όπως αναφέρει το Reuters, με τον θάνατο του Πάπα ξεκινά επίσημα η περίοδος sede vacante, δηλαδή η «κενή έδρα».

Κατά τη διάρκειά της, τη διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, που αριθμεί σχεδόν 1,4 δισεκατομμύρια πιστούς, αναλαμβάνει ο Camerlengo (Καμερλένγκο), ο οποίος σήμερα είναι ο Ιρλανδο-αμερικανός καρδινάλιος Κέβιν Φάρελ.

Ο Καμερλένγκο είναι υπεύθυνος για την επίσημη διαπίστωση του θανάτου του Πάπα, πλέον με ιατρική βεβαίωση και ληξιαρχική πράξη. Παραδοσιακά μέχρι τον 20ό αιώνα, αυτή η διαδικασία γινόταν ως εξής: χτυπούσαν το μέτωπο του Πάπα τρεις φορές με ασημένιο σφυρί.

Επίσης, ο Καμερλένγκο σφραγίζει την προσωπική κατοικία του Πάπα, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η απλή σουίτα του στον ξενώνα Santa Marta, ενώ καταστρέφει τη «Δαχτυλίδι του Ψαρά» (Anello Piscatorio) και το μολύβδινη σφραγίδα του, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε κακόβουλη χρήση τους. 

Στη συνέχεια, αποφασίζει σε συνεργασία με άλλους καρδινάλιους πότε θα μεταφερθεί η σορός του Πάπα για λαϊκό προσκύνημα.

Η ταφή και το πένθος

Η σορός του Πάπα θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα, ύστερα από απόφαση του Καμερλένγκο και των καρδιναλίων εκλεκτόρων κάτω των 80 ετών. Το πένθος διαρκεί 9 ημέρες, ενώ η ταφή πραγματοποιείται μεταξύ της τέταρτης και έκτης ημέρας από τον θάνατό του.

Ο Πάπας Φραγκίσκος, σε μια ακόμη ένδειξη ταπεινότητας, είχε τροποποιήσει το 2024 τα τελετουργικά της κηδείας, ζητώντας να ταφεί στη Βασιλική της Santa Maria Maggiore, κοντά στην αγαπημένη του εικόνα της Παναγίας, και όχι στους υπόγειους τάφους του Αγίου Πέτρου.

Ζήτησε ακόμη να τοποθετηθεί σε απλό ξύλινο φέρετρο και να μη στηθεί η παραδοσιακή εξέδρα (catafalque) για την έκθεσή του στο κοινό.

Το Κονκλάβιο και η εκλογή του νέου Πάπα

Μετά την ταφή, ξεκινά η διαδικασία για την εκλογή του νέου Πάπα από το Κονκλάβιο.

Οι καρδινάλιοι κάτω των 80 ετών φτάνουν στη Ρώμη και συμμετέχουν στις γενικές συνελεύσεις, όπου καθορίζονται οι προτεραιότητες της Εκκλησίας και τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ο επόμενος Πάπας.

Μόλις ξεκινήσει το Κονκλάβιο, οι καρδινάλιοι απομονώνονται μέσα στην Καπέλα Σιστίνα και ψηφίζουν μυστικά, μέχρι να επιλεγεί νέος Ποντίφικας με πλειοψηφία 2/3.

Πρόκειται για μια αυστηρά καθορισμένη τελετουργία με ρίζες που φτάνουν πίσω στον 13ο αιώνα, όταν οι καρδινάλιοι άρχισαν να «κλειδώνονται» (cum clave, δηλαδή «με κλειδί») για να επιταχύνουν την εκλογή και να αποτρέψουν εξωτερικές παρεμβάσεις.

Μέχρι και το 1978, οι καρδινάλιοι διέμεναν σε πρόχειρα δωμάτια κοντά στην Καπέλα Σιστίνα. Από το 2005, διαμένουν στον οίκο φιλοξενίας Santa Marta, ένα κτίριο με περίπου 130 δωμάτια, το οποίο σφραγίζεται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η μεταφορά των καρδιναλίων από και προς την Καπέλα Σιστίνα γίνεται με λεωφορεία, υπό αυστηρή ασφάλεια.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του Κονκλαβίου, οι συμμετέχοντες αποκόπτονται πλήρως από τον έξω κόσμο. Δεν επιτρέπεται η χρήση κινητών τηλεφώνων, διαδικτύου ή εφημερίδων, ενώ η Αστυνομία του Βατικανού χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα επιτήρησης για την τήρηση των κανόνων.

Την πρώτη ημέρα της διαδικασίας πραγματοποιείται μία ψηφοφορία, ενώ τις επόμενες ημέρες οι καρδινάλιοι ψηφίζουν δύο φορές την ημέρα.

Αν δεν έχει εκλεγεί Πάπας έπειτα από 13 ημέρες, τότε γίνεται ψηφοφορία ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους υποψηφίους, χωρίς όμως να αλλάξει η απαίτηση για αυξημένη πλειοψηφία. Ο στόχος είναι να επιτευχθεί πραγματική ενότητα και να αποτραπούν οι συμβιβαστικές επιλογές.

Πώς ανακοινώνεται νέος Ποντίφικας

Όταν αναδειχθεί νέος Πάπας, τού τίθεται το ερώτημα αν αποδέχεται την εκλογή και ποιο παπικό όνομα επιθυμεί να λάβει. Αν αρνηθεί, η διαδικασία ξεκινά από την αρχή. Αν αποδεχτεί, φοράει τα λευκά άμφια που έχουν προετοιμαστεί σε τρία μεγέθη και κάθεται στον θρόνο της Καπέλα Σιστίνα, όπου δέχεται την υπόκλιση και την υπακοή των καρδιναλίων.

Το παγκόσμιο κοινό πληροφορείται την εκλογή μέσω του χαρακτηριστικού λευκού καπνού που βγαίνει από την καμινάδα της Καπέλα Σιστίνα. Ο λευκός καπνός παράγεται καίγοντας τα ψηφοδέλτια με ειδικά χημικά, ενώ ο μαύρος καπνός σημαίνει ότι δεν υπήρξε εκλογή.

Λίγη ώρα αργότερα, ο ανώτερος καρδινάλιος διάκονος – αυτήν τη στιγμή ο Γάλλος Καρδινάλιος Ντομινίκ Μανμπερτί – εμφανίζεται στο κεντρικό μπαλκόνι της Βασιλικής του Αγίου Πέτρου για να αναφωνήσει το ιστορικό «Habemus Papam» («Έχουμε Πάπα»).

Ο νέος Ποντίφικας κάνει τότε την πρώτη του εμφάνιση και δίνει την ευλογία του στους πιστούς, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για την Καθολική Εκκλησία.

Πηγή: skai.gr