Πέρασε κιόλας ένα τέταρτο του 21ου αιώνα;

Πριν από 25 χρόνια, με το πέρασμα από την 31η Δεκεμβρίου 1999 στην 1η Ιανουαρίου 2000, σχεδόν όλοι γιόρτασαν το τέλος του 20ου αιώνα και την έναρξη του 21ου – όπως και την αρχή μίας νέας χιλιετίας. Επομένως, το 2025 ολοκληρώνεται το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα. Είναι όμως όντως έτσι τα πράγματα;

Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 οι μαθηματικοί είχαν εκφράσει τις διαφωνίες τους: η έναρξη της τρίτης χιλιετίας και άρα και του 21ου αιώνα θα πρέπει να εορταστεί την 1η Ιανουαρίου 2001. Γιατί; Επειδή δεν υπήρξε ποτέ έτος 0 – μετά το έτος 1 προ Χριστού ήρθε το έτος 1 μετά Χριστόν. Ως εκ τούτου τα πρώτα 2000 χρόνια ολοκληρώθηκαν με το τέλος της 31/12/2000 – όπως αντιστοίχως ένας άνθρωπος γιορτάζει τα 30, όταν έχει ολοκληρώσει το 30ο έτος ζωής.

Δισεκατομμύρια γιόρτασαν τη λάθος ημέρα

Παρ’ όλα αυτά ο κόσμος… το είχε πάρει απόφαση. Με την ολοκλήρωση του 1999 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο γιόρτασαν την αρχή μίας νέας εποχής, ενός νέου αιώνα, μίας νέας χιλιετίας. Το ίδιο εξάλλου συνέβαινε και παλαιότερα: το 1700, το 1800 και το 1900 οι άνθρωποι ήταν επίσης πεπεισμένοι πως μπαίνουν σε έναν νέο αιώνα.

Ο 20ος αιώνας ήταν ένας αιώνας τρόμου, των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, του Ολοκαυτώματος, της ατομικής βόμβας, του Ψυχρού Πολέμου, της καταστροφής του περιβάλλοντος και των ανθρωπιστικών καταστροφών. Μεταξύ 1900 και 2000 ωστόσο υπήρξαν και πολλές καινοτομίες και νέες εφευρέσεις, όπως το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και το διαδίκτυο. Μέχρι στιγμής ο 21ος αιώνας έφερε και αυτός νέες εξελίξεις ιδίως στον χώρο της τεχνολογίας, όπως τα smartphones και τις υπηρεσίες streaming – όμως μαζί με αυτές ξέσπασαν και πάλι νέοι πόλεμοι, ενώ η ανθρωπότητα βρέθηκε αντιμέτωπη και με άλλες καταστροφές, αλλά και την κλιματική αλλαγή.

Τι λένε οι μαθηματικοί;

Πίσω στο θέμα μας όμως: ολοκληρώνεται το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα με το τέλος του 2024;

«Για όλους όσους γιόρτασαν τη νέα χιλιετία μετά την 31η Δεκεμβρίου 2000, το 2025 δεν σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου τετάρτου του αιώνα», αναφέρει ο Ντάνιελ Ποτς, μαθηματικός από το Πολυτεχνείο του Κέμνιτς. Αυτοί όμως είναι μάλλον ελάχιστοι. «Για όλους όσους γιόρτασαν την αλλαγή χιλιετίας με το πέρας του 1999 τώρα ολοκληρώνεται και το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα», δηλώνει ο Ποτς. «Όλα εξαρτώνται από το πώς ορίζουμε την έναρξη ενός αιώνα».

Ένα τέταρτο ενός αιώνα διαρκεί 25 χρόνια. «Πόσο διαρκεί όμως ένα έτος;», θέτει το ερώτημα ο Ποτς, επισημαίνοντας πως υπάρχουν και τα δίσεκτα έτη. Η διάρκεια ενός αιώνα, αλλά και ενός τετάρτου αυτού, εξαρτάται επομένως και από το πόσα δίσεκτα έτη υπάρχουν σε αυτό το διάστημα.

Πότε ακριβώς τελειώνει το πρώτο τέταρτο του αιώνα;

«Σύμφωνα με μία μηχανή υπολογισμού του χρόνου μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2000 και της 31ης Δεκεμβρίου 2099 μεσολαβούν ακριβώς 36.525 ημέρες. Άρα, το ένα τέταρτο του αιώνα συμπληρώνεται μετά από 9.131,25 ημέρες». Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 ωστόσο έχουν περάσει 9.132 ημέρες. Ως εκ τούτου για να είναι κανείς… απόλυτα μαθηματικά ακριβής, θα έπρεπε να γιορτάσει την ολοκλήρωση του πρώτου τετάρτου του 21ου αιώνα στις 06:00 το πρωί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Αλλά όπως λέει ο καθηγητής Ποτς: «Αυτό είναι κάτι που μάλλον δεν θα κάνουν ούτε οι μαθηματικοί».

Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς