Πώς η Ευρώπη θα διεκδικήσει ρόλο σε μια ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία

Η Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο ελπίζουν ότι βρίσκονται πολύ κοντά στη σύσταση ενός αξιόπιστου στρατιωτικού συνασπισμού που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει πολλά περιθώρια να αρνηθεί χωρίς να εμφανιστεί ξεκάθαρα ως σύμμαχος του Βλαντίμιρ Πούτιν – μια συμμαχία που πολλοί Ρεπουμπλικανοί της βάσης του καταδικάζουν.

Το σχέδιο είναι φιλόδοξο, καθώς απαιτεί από αρκετές χώρες εντός του ΝΑΤΟ να παράσχουν έμπρακτη υποστήριξη σε αυτήν τη «συμμαχία των προθύμων», καθώς επίσης και να βελτιώσει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι τις σχέσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά το «θερμό επεισόδιο» που έλαβε χώρα στο Οβάλ Γραφείο την Παρασκευή. 

Απαιτεί επίσης από την Ευρώπη -και τον Ζελένσκι- να καταρτίσουν τους όρους μιας συμφωνίας εκεχειρίας που θα μπορεί να παρουσιαστεί στις ΗΠΑ, αποτρέποντας την κυβέρνηση Τραμπ να επισφραγίσει μια συμφωνία με τη Ρωσία που θα αφήνει στο περιθώριο την Ευρώπη και την Ουκρανία. 

Προς το παρόν, η απάντηση στο ερώτημα, που απασχολεί όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, σχετικά με το αν η Αμερική μπορεί πλέον να θεωρείται ως αξιόπιστος σύμμαχος -όπως επέμεινε ο Κιρ Στάρμερ– μπορεί να περιμένει. Κι αυτό γιατί οι προθέσεις του Τραμπ μπορούν να δοκιμαστούν από την πρόσκληση να μην αφήσει την Ευρώπη χωρίς υποστήριξη εάν μια συμμαχία των πρόθυμων αναλάβει την επίβλεψη της κατάπαυσης του πυρός στην Ουκρανία.

Βρετανικές πηγές επέμειναν ότι κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στο Λονδίνο την Κυριακή, αρκετές χώρες δεσμεύθηκαν να συνεισφέρουν σε αυτήν την προσπάθεια και για πρώτη φορά ο Στάρμερ μίλησε για την επιβολή εκεχειρίας από τη συμμαχία των προθύμων μέσω στρατιωτικών δυνάμεων σε έδαφος και αέρα.

Ωστόσο, δεν φάνηκε διατεθειμένος να προβεί σε λεπτομέρειες σχετικά με τις στρατιωτικές δυνάμεις που θα μπορούσε να συνεισφέρει κάθε χώρα, καθώς είναι ένα θέμα που η κάθε μία πρέπει να το συζητήσει και εσωτερικό της, με αποτέλεσμα η ιδέα για τη σύσταση μιας δύναμης επιβολής της εκεχειρίας, επί της ουσίας, να παραμείνει σε επίπεδο πρότασης, όπως συνέβη και μετά τη συνάντηση που διοργάνωσε ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, στο Παρίσι πριν από ένα δεκαπενθήμερο.

Μέχρι στιγμής, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει αρνηθεί να απαντήσει αν θα ήταν πρόθυμος να παράσχει την υποστήριξη των ΗΠΑ, που είναι κρίσιμης σημασίας όπως είπε ο Στάρμερ, αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο σιγά σιγά ενισχύει στήνει την επιχειρηματολογία του ότι δεν μπορεί κανείς να εμπιστευθεί ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα τηρήσει την εκεχειρία. 

Βέβαια, αυτή ακριβώς η έκφραση δυσπιστίας προς το πρόσωπο του Ρώσου προέδρου που εξέφρασε και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο την Παρασκευή ήταν που πυροδότησε τη λεκτική διαμάχη του Ουκρανού προέδρου με τον Τραμπ, από τη μία, και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς από την άλλη.

Ο Στάρμερ, και η υπόλοιπη Ευρώπη, συντάχθηκαν στο πλευρό του Ζελένσκι επιμένοντας ότι η Ρωσία δεν μπορεί να υπαγορεύει τους όρους μιας συμφωνίας για την ασφάλεια, προσθέτοντας παράλληλα ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να προασπιστεί. Οι προθέσεις του Τραμπ, λοιπόν, εάν του παρουσιαστεί ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό σχέδιο, θα δοκιμαστούν από το αν απορρίψει οποιαδήποτε εμπλοκή των ΗΠΑ. «Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει το μεγαλύτερο βάρος, αλλά για να υποστηρίξει την ειρήνη στην ήπειρό μας και να πετύχει αυτή η προσπάθεια απαιτείται ισχυρή υποστήριξη από τις ΗΠΑ», τόνισε ο Στάρμερ.

Ωστόσο, η Ευρώπη φοβάται ότι ο Τραμπ την έχει ήδη εγκαταλείψει. Ερωτηθείς εάν ο Τραμπ ζητά την παραίτηση του Ζελένσκι, ο σύμβουλός εθνική ασφάλεια του Λευκού Οίκου, Μάικ Γουόλτς, απάντησε: «Χρειαζόμαστε έναν ηγέτη που μπορεί να συνεργαστεί μαζί μας και τελικά να συνεργαστεί με τους Ρώσους και να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο».

«Αν αποδειχθεί ότι τα προσωπικά ή τα πολιτικά κίνητρα του Προέδρου Ζελένσκι καθιστούν δυσκολότερο τον τερματισμό του πολέμου στη χώρα του, τότε νομίζω ότι έχουμε πραγματικά πρόβλημα», πρόσθεσε ο σύμβουλος του Τραμπ.

Αλλά ο Στάρμερ έθεσε επίσης μια πρόκληση προς την Ευρώπη, να κάνει ένα βήμα παραπέρα και εκτός από τις αέναες υποσχέσεις να επενδύσει περισσότερο στην άμυνά της και να αναλάβει δράση. Η σύνοδος κορυφής των ηγετών της ΕΕ που θα πραγματοποιηθεί αργότερα αυτήν την εβδομάδα θα αποτελέσει μια δοκιμασία και για το μπλοκ, καθώς θα φανεί αν είναι πρόθυμο να εξαιρέσει τις αμυντικές επενδύσεις από τους κανόνες για τα δημοσιονομικά ελλείμματα, απελευθερώνοντας έτσι πρόσθετα κεφάλαια για αμυντικές δαπάνες.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Κομισιόν, υποσχέθηκε να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αυτήν την εβδομάδα, ενώ θετικές ενδείξεις έρχονται και από τον εκκολαπτόμενο κυβερνητικό συνασπισμό στη μεταξύ του CDU του Φρίντριχ Μερτς και του SPD στη Γερμανία, ότι το Βερολίνο είναι πρόθυμο να δράσει επειγόντως.

Ο Πολωνός πρόεδρος Ντόναλντ Τουσκ τόνισε ότι η επικείμενη σύνοδος κορυφής της ΕΕ θα πρέπει να στείλει ένα σαφές μήνυμα στον Πούτιν «ότι η Δύση δεν έχει καμία πρόθεση να συνθηκολογήσει λόγω του εκβιασμού και την επιθετικότητά του».

Ο Στάρμερ πιστεύει ότι έπεισε τον Ζελένσκι πως μια συμφωνία πρόσβασης των ΗΠΑ στις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας, η υπογραφή της οποίας ανεστάλει μετά το φιάσκο στον Λευκό Οίκο, πρέπει να πρέπει να επιχειρηθεί εκ νέου. Ο Πίτερ Μάντελσον, πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσιγκτον, το περιέγραψε ως τον μόνο τρόπο να πειστούν οι ΗΠΑ ότι έχουν συμφέροντα στην Ουκρανία τα οποία διασφαλίζουν ότι θα παράσχουν και τις απαιτούμενες εγγυήσεις ασφαλείας.
 

Πηγή: skai.gr