«Αν κοιτάξετε προσεκτικά τα σχήματα, δεν είναι συμμετρικά, είναι λυγισμένα σαν μπλε μύδια και ο λόγος αυτής της ασυμμετρίας είναι η περιστροφή της Γης», είπε η επικεφαλής της έρευνας Anna Wåhlin
Σχήματα πάγου που δεν έχουμε ξαναδεί ανακάλυψαν οι επιστήμονες 400 μέτρα κάτω από ένα ράφι πάγου στην Ανταρκτική. Η ανακάλυψη αυτή προέκυψε, σύμφωνα με το Live Science, σε μια προσπάθεια των επιστημόνων να χαρτογραφήσουν την κάτω πλευρά του παγόβουνου.
Τα κομμάτια αυτά πάγου έχουν σχήμα δακρύων και εντοπίστηκαν κάτω από το ράφι πάγου Dotson (Dotson Ice Shelf) στη Δυτική Ανταρκτική το 2022, όταν ένα όχημα, η διαχείριση του οποίου γίνεται εξ αποστάσεως (remotely operated vehicle (ROV), έκανε βουτιά στα 10 μίλια (17χλμ) κάτω από τον παγετώνα και ταξίδεψε για περισσότερο από 600 μίλια (1000χλμ) παράλληλα με την κάτω πλευρά του πάγου.
Οι ερευνητές δημοσίευσαν τα ευρήματα της πρώτης τέτοιου είδους έρευνας την Τετάρτη (31 Ιουλίου) στο περιοδικό Science Advances.
Τι ξέρουμε για τον «κύκλο του πάγου»
«Για να καταλάβουμε τον κύκλο του πάγου στην Ανταρκτική και πώς ο πάγος μετακινείται από το εσωτερικό στην επιφάνεια του ωκεανού, πρέπει να καταλάβουμε πώς λιώνει από κάτω. Η διαδικασία αυτή είναι εξίσου σημαντική, καθώς δείχνει πως δημιουργείται και μετακινείται ο πάγος από τη στεριά στον ωκεανό», δήλωσε στο Live Science, η Anna Wåhlin, επικεφαλής της έρευνας και καθηγήτρια ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ.
Το Dotson Ice Shelf είναι ένα κομμάτι πλωτού πάγου πλάτους 30 μιλίων (50 km) επτά φορές μεγαλύτερο από το μέγεθος της Νέας Υόρκης. Βρίσκεται στην ακτή της Marie Byrd Land στη Δυτική Ανταρκτική. Είναι μέρος του στρώματος πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής, το οποίο «γεννά» παγετώνες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 11 πόδια (3,4 μέτρα) εάν τελικά οδηγήσουν ολόκληρο το κομμάτι του παγόβουνου σε κατάρρευση.
Για να διερευνήσουν περαιτέρω τις διεργασίες που απειλούν το ράφι πάγου πάχους 1.150 ποδιών (350 m), οι ερευνητές έστειλαν το ROV κάτω από τον πάγο για να σαρώσει την κάτω πλευρά του παγετώνα με σόναρ, δημιουργώντας την πιο εκτεταμένη και ολοκληρωμένη εικόνα της κάτω πλευράς του παγετώνα, που έχει γίνει ποτέ.
Όπως περίμεναν οι επιστήμονες, η έρευνα έδειξε ότι ο παγετώνας λιώνει πιο γρήγορα στα σημεία όπου τα υποβρύχια ρεύματα διαβρώνουν τη βάση του και τα θραύσματα διασχίζοντας τον παγετώνα βοηθούν το κομμάτι λιωμένου πάγου να φτάσει στην επιφάνεια.
Ωστόσο, εντελώς απροσδόκητα, ανακάλυψαν παράλληλα ότι αντί να είναι ομαλή η κάτω επιφάνεια του παγετώνα «στολίζεται» με σταγόνες «παγωμένων δακρύων», που ξεπροβάλλουν από τις κορυφές και κοιλάδες του πάγου. Κάποια από αυτά τα σχήματα έχουν μήκος περίπου 400 μέτρα.
Πώς δημιουργούνται τα περίεργα σχήματα στον πάγο
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα περίεργα μοτίβα δημιουργούνται από ανομοιόμορφη τήξη, καθώς το νερό κινείται με την περιστροφή της Γης στην κάτω πλευρά του παγετώνα.
«Αν κοιτάξετε προσεκτικά τα σχήματα, δεν είναι συμμετρικά, είναι λυγισμένα σαν μπλε μύδια και ο λόγος αυτής της ασυμμετρίας είναι η περιστροφή της Γης», είπε η Wåhlin. «Το νερό που κινείται στη Γη υπόκειται σε κάτι που ονομάζεται δύναμη Coriolis, η οποία δρα στα αριστερά της κατεύθυνσης της κίνησης στο νότιο ημισφαίριο. Αν είμαστε σωστοί, υπάρχει μια ισορροπία δυνάμεων στο στρώμα που βρίσκεται πιο κοντά στον πάγο όπου υπάρχει η τριβή εξισορροπείται από τη δύναμη Coriolis».
Το αποτέλεσμα είναι ένα μοτίβο σπειροειδούς ροής που ονομάζεται σπείρα Ekman, το οποίο εμφανίζεται πιο συχνά όταν οι άνεμοι ταξιδεύουν πάνω από τα επιφανειακά νερά, αλλά μπορεί επίσης να δημιουργηθεί από το νερό που ταξιδεύει πάνω από τον πάγο.
