Reuters: Μπορούν το Ιράν και οι ΗΠΑ να γεφυρώσουν τις διαφορές τους μέσω των συνομιλιών;

Οι Ηνωμένες Πολιτείεςκαι το Ιράν πρόκειται να πραγματοποιήσουν ειρηνευτικές συνομιλίες στο Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, όμως παραμένουν βαθιά διχασμένες σε βασικά ζητήματα, παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έχει δηλώσει ότι οι προτάσεις που παρουσίασε η Τεχεράνη αποτελούν «βάση» για συνομιλίες.

Κάθε πλευρά επιμένει στις αντικρουόμενες απαιτήσεις της για μια συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο, με την πρόσβαση στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζκαι τον πόλεμο του Ισραήλ στον Λίβανο να αποτελούν βασικά ζητήματα προς επίλυση.

Η εξέλιξη των συνομιλιών θα μπορούσε να διαμορφώσει τη Μέση Ανατολή για γενιές.

Διαβάστε ΕΔΩ όλες τις εξελίξεις για την Κρίση στη Μέση Ανατολή

Που βρίσκονται οι δύο πλευρές;

Αντιπροσωπεία του Ιράν αναμένεται να φτάσει στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες βασισμένες σε μια πρόταση 10 σημείων, η οποία έχει μικρή επικάλυψη με ένα σχέδιο 15 σημείων που είχε προηγουμένως προτείνει η Ουάσιγκτον, γεγονός που υποδηλώνει σημαντικά χάσματα.

Για παράδειγμα, η πρόταση του Ιράν περιλαμβάνει απαίτηση για εμπλουτισμό ουρανίου, κάτι που η Ουάσιγκτον έχει αποκλείσει, ενώ ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Τα 10 σημεία επίσης δεν αναφέρονται στις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, τις οποίες τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ έχουν πει ότι πρέπει να περιοριστούν δραστικά.

Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι το ισχυρό πυραυλικό της οπλοστάσιο δεν είναι διαπραγματεύσιμο, αν και δεν είναι σαφές πόσα από αυτά τα όπλα απομένουν μετά τον πόλεμο.

Αξιωματούχος από το Πακιστάν στην περιοχή δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξασφαλίσει πολλά από τα αιτήματά του, όπως ανασυγκρότηση, αποζημιώσεις και άρση κυρώσεων, αλλά όχι συμφωνία για εμπλουτισμό ουρανίου.

Τι θα βρεθεί στην ατζέντα των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ;

Οι προηγούμενες συνομιλίες επικεντρώνονταν στο πυρηνικό πρόγραμμα και τους πυραύλους του Ιράν. Αυτά τα ζητήματα πλέον έχουν επισκιαστεί από την τύχη του Στενού του Ορμούζ, ενός κρίσιμου σημείου από το οποίο διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τη θαλάσσια οδό από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Η Τεχεράνη έχει υποδείξει ότι σε μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία θα επιδιώξει να επιβάλλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από το στενό, το οποίο έχει πλάτος μόλις 34 χλμ. στο στενότερο σημείο μεταξύ Ιράν και Ομάν.

Ο Τραμπ είχε απειλήσει ότι θα καταστρέψει το Ιράν αν δεν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός και δεν ανοίξει ξανά το Στενό.

Δεν υπήρχε ένδειξη ότι το Ιράν είχε άρει τον αποκλεισμό, ο οποίος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία στην ιστορία, ενώ η Τεχεράνη δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία όσο το Ισραήλ συνεχίζει τα πλήγματα στον Λίβανο.

Πώς συγκρίνονται τα σχέδια του Ιράν και των ΗΠΑ;

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον έχει συμφωνήσει κατ’ αρχήν να αποδεχθεί το σχέδιο 10 σημείων, το οποίο περιλαμβάνει:

– μη επίθεση
– συνέχιση του ελέγχου του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν
– αποδοχή εμπλουτισμού ουρανίου
– άρση όλων των κυρώσεων
– κατάργηση αποφάσεων του ΟΗΕ και της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας
– αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από την περιοχή
– τερματισμό των πολέμων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου

Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, το σχέδιο 15 σημείων του Τραμπ προέβλεπε:

– απομάκρυνση αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου
– διακοπή εμπλουτισμού
– περιορισμό βαλλιστικών πυραύλων
– διακοπή χρηματοδότησης συμμάχων στην περιοχή

Ποιές είναι οι πιθανότητες συμφωνίας;

Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει νίκη, οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν τους αρχικούς στόχους του πολέμου: την εξάλειψη της ικανότητας του Ιράν να επιτίθεται στους γείτονές του, την καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος και τη δημιουργία συνθηκών για αλλαγή καθεστώτος.

Το Ιράν δύσκολα θα κάνει μεγάλες παραχωρήσεις και φαίνεται διατεθειμένο να συνεχίσει τη σύγκρουση, χρησιμοποιώντας το Στενό του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης.

Ποια είναι η θέση του Ισραήλ και του Λιβάνου;

Το Ισραήλ, που επιτίθεται στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, θεωρεί το Ιράν υπαρξιακή απειλή.

Ο Νετανιάχου επιθυμεί αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, αν και κάτι τέτοιο θα απαιτούσε χερσαία επέμβαση και δεν εγγυάται σταθερότητα.

Το αν η κατάπαυση του πυρός καλύπτει και τον πόλεμο στον Λίβανο αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ λένε ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία, ενώ ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεκσιάν, δηλώνει ότι η παύση των εχθροπραξιών στον Λίβανο είναι απαραίτητη προϋπόθεση.

Το Ισραήλ δήλωσε ότι συμφώνησε σε κατάπαυση πυρός με το Ιράν, αλλά ξεκαθάρισε ότι αυτό δεν περιλαμβάνει τη διακοπή των επιχειρήσεων στον Λίβανο.

Πηγή: skai.gr