Σάντα Μαρία Ματζόρε: Η βυζαντινή Παναγία της Ρώμης

Ο Πάπας Φραγκίσκος ετάφη το Σάββατο στην αγαπημένη του εκκλησία, εκτός Βατικανού, τη Βασιλική της Σάντα Μαρία Ματζόρε, στη Ρώμη. Ήταν η τελευταία του επιθυμία να «παραδοθεί» στην αγκαλιά της λατρεμένης  του Παναγίας. Η αγαπημένη απεικόνιση όμως της Παρθένου Μαρίας του Πάπα Φραγκίσκου δεν ήταν καθολική, αλλά μία βυζαντινή εικόνα. 

Η εικόνα της “Maria salus populi romani'” (Μαρία, προστάτιδα του λαού της Ρώμης) δεσπόζει στο κέντρο της Βασιλικής της Σάντα Μαρία Ματζόρε, ανάμεσα στα καθολικά αγάλματα αγίων. Σε αυτήν τη βυζαντινή Παναγία είχε αφιερωθεί ο Πάπας Φραγκίσκος, ενώ αντίγραφο της εικόνας συχνά τοποθετούνταν στο Παλάτι του Βατικανού και στις δημόσιες προσευχές στην πλατεία του Αγίου Πέτρου. 

Η βυζαντινή εικόνα τύπου Οδηγήτριας εικονίζει την Παναγία σε προτομή, με μπλέ μανδύα να κρατάει τον Χριστό στα αριστερά της. Πάνω αριστερά και δεξιά της εικόνας, υπάρχουν τα ελληνικά αρχικά γράμματα για τη Μητέρα (ΜΡ) του Θεού (ΘY).

Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα φιλοτεχνήθηκε από τον Ευαγγελιστή Λουκά τον 4ο αιώνα και να μεταφέρθηκε από την Αγία Ελένη στη Ρώμη, από την Κρήτη, το 590 μ.Χ. κατά τη διάρκεια της θητείας του Πάπα Γρηγορίου Ι.

Όταν ενέσκηψε πανώλη στη Ρώμη το 590 μ.Χ., αποδεκατίζοντας τον πληθυσμό, ο λαός της πόλης με τον Πάπα Γρηγόριο Α΄ περιέφεραν με λιτανεία την εικόνα στους δρόμους της Ρώμης από τη Santa Maria Maggiore προς την εκκλησία του Αγίου Πέτρου.

Περνώντας από το Μαυσωλείο του Αδριανού, ο Πάπας είδε όραμα τον Αρχάγγελο Μιχαήλ πάνω από το Μαυσωλείο σε στάση που τοποθετούσε το ξίφος του στη θήκη, κάτι που εκλήφθηκε ως το τέλος της πανώλης.

Από τότε, η εικόνα καθιερώθηκε ως Προστάτιδα του Λαού της Ρώμης (ή η Παναγία της Ρώμης). 

Το 2018 αποκαταστάθηκε από τα Μουσεία του Βατικανού, με τα αποτελέσματα της εξέτασης από ραδιοάνθρακα να τη χρονολογούν, με πιθανότητα πάνω από 80%, μεταξύ του 9ου και του πρώτου μισού του 11ου αιώνα.

Πηγή: skai.gr