Σφενδύλι: Το βυθισμένο χωριό του Ηρακλείου

Του Νικόλα Μπάρδη

Πριν από μία δεκαετία, το 2015, οι κάτοικοι του χωριού Σφενδύλι στη Χερσόνησο του Ηρακλείου αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, για τη  δημιουργία του φράγματος Αποσελέμη.

«Θυσιάστηκαν» όπως λένε χαρακτηριστικά οι ίδιοι, για το κοινό καλό. Για την ακρίβεια, η τοποθεσία του χωριού ήταν εντός του ταμιευτήρα του φράγματος,  και κάτω από την στάθμη πλήρωσης.

Οι εργασίες για το φράγμα είχαν ξεκινήσει ήδη από τις αρχές του 2000, ωστόσο μέχρι και την τελευταία στιγμή, πριν πλημμυρίσουν τα σπίτια τους, πολλοί ήταν οι κάτοικοι που έμεναν εκεί πεισματικά, και δεν ήθελαν να αποχωριστούν τον τόπο τους. Δεν τους αρκούσε απλά μία αποζημίωση. Γι’ αυτούς το χωριό ήταν η όλη τους η ζωή. Εκεί γεννήθηκαν, εκεί μεγάλωσαν, εκεί παντρεύτηκαν και εκεί αποχαιρέτησαν αγαπημένα τους πρόσωπα. 

Το να βλέπεις τη ζωή σου να βυθίζεται στα νερά σίγουρα είναι σκληρό θέαμα. Πόσο μάλλον, όταν πέφτει η στάθμη του νερού, και το χωριό εμφανίζεται ξανά. Όλες οι αναμνήσεις ζωντανεύουν και στην όψη και μόνο του οικισμού, οι κάτοικοι δακρύζουν, ενώ πολλοί από αυτούς επισκέπτονται με δάκρυα στα μάτια τα μισογκρεμισμένα σπίτια τους. Αυτό συμβαίνει και αυτήν την περίοδο, όπου η στάθμη του νερού στο φράγμα έχει πέσει δραματικά, και ενώ κάποτε το χωριό φαινόταν μισοβυθισμένο, σήμερα έχει βγει ολόκληρο στην επιφάνεια. Το νερό που υπάρχει μέσα στο φράγμα καλύπτει το 31% της κανονικής επιφάνειας του ταμιευτήρα και εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερους από 300.000 κατοίκους, ενώ οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι, αν δεν βρέξει, η εν λόγω ποσότητα φτάνει για περίπου 35 με 50 ημέρες. Μάλιστα, έχει αρχίσει να εξετάζετε το ενδεχόμενο κατεδάφισης ορισμένων κτιρίων, τώρα που το νερό έχει λιγοστέψει.

Τα τελευταία δύο χρόνια η Κρήτη, όπως και πολλά άλλα ελληνικά νησιά, δοκιμάζεται από λειψυδρία, καθώς το μέσο ύψος βροχής έχει μειωθεί σημαντικά, ειδικά στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του νησιού, γεγονός που προκαλεί μία αλυσίδα προβλημάτων. Ο περασμένος χειμώνας ήταν ο πιο θερμός στην ιστορία της χώρας μας, και ακολούθησε το πιο θερμό καλοκαίρι του 2024, με τις Βουκολιές Χανίων να «χτυπούν» την πιο υψηλή θερμοκρασία του
έτους, φτάνοντας μέχρι τους 44,5°C (13 Ιουνίου ’24). Οι ελάχιστες βροχοπτώσεις είχαν ως αποτέλεσμα να αρχίσει να αδειάζει το φράγμα του Αποσελέμη, να «ξυπνούν» αναμνήσεις του παρελθόντος, αλλά και να εγείρονται ανησυχίες για το μέλλον. Η κλιματική αλλαγή δείχνει το σκληρό της πρόσωπο και οι ειδικοί αναζητούν πλέον εναλλακτικές λύσεις. 

Πηγή: skai.gr