Σύμη: Ο θαυματουργός Πανορμίτης

Του Νικόλα Μπάρδη

Η Σύμη είναι αναμφίβολα ένα από τα πιο όμορφα νησιά των Δωδεκανήσων, αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας. Τα γραφικά, πολύχρωμα αρχοντικά που είναι χτισμένα αμφιθεατρικά τους κλειστούς κόλπους του νησιού, δημιουργούν ένα κινηματογραφικό σκηνικό αξεπέραστης ομορφιάς και αρμονίας. Σ’ αυτό το τοπίο δεν υπάρχει καμία απολύτως παραφωνία. Φτάνοντας με το καράβι από τη Ρόδο, το νησί φαίνεται, χωρίς υπερβολή, σαν πίνακας ζωγραφικής. Οι απογευματινές περατζάδες στα σοκάκια της Χώρας, οι συζητήσεις περί πάντων στους καφενέδες και το χαλαρωτικό σούρουπο σε ταξιδεύουν σε μία Ελλάδα πιο αγνή, πιο φωτεινή, πιο αισιόδοξη. Η καλοσύνη των ανθρώπων και τα φιλέματα θα σας κάνουν να νιώσετε σαν να είστε πρωταγωνιστής στο μυθιστόρημα της Ευγενίας Φακίνου, που με τις γλαφυρές περιγραφές της «φωτογραφίζει» και αποδίδει επακριβώς τη ζωή σ’ αυτό το μικρό νησί.

Φυσικά, το πιο διάσημο και ιστορικό αξιοθέατο του νησιού είναι το Μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Πανορμίτη, που κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών και προσκυνητών από ολόκληρο τον κόσμο. Το ιδιαίτερο όνομα του Αγίου προέρχεται από τον κόλπο Πάνορμο, στην αγκαλιά του οποίου βρίσκεται χτισμένο αυτό το πανέμορφο Μοναστήρι. Μέχρι και σήμερα είναι άγνωστο το πότε χτίστηκε ακριβώς. Σίγουρα υπάρχει από τον 15ο αι. μ.Χ. όμως πολλοί αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι το σημερινό μοναστήρι είναι ένα από τα πολλά που χτίστηκαν στην συγκεκριμένη περιοχή, ήδη από την Ύστερη Αρχαιότητα. Ο θρύλος λέει πως το Μοναστήρι ιδρύθηκε με θαυματουργό τρόπο, όταν ο Αρχάγγελος Μιχαήλ έφερε τους κίονες στον Πάνορμο και τους παράδωσε σ’ έναν επίσκοπο. Αυτή η μυστηριακή σκηνή αποτυπώνεται και σε τοιχογραφία στο εσωτερικό του ναού.

Φτάνοντας στο μικρό λιμανάκι του όρμου, αυτό που θα σας τραβήξει σίγουρα την προσοχή, είναι το εντυπωσιακό, μπαρόκ αισθητικής καμπαναριό της Μονής, που είναι αρκετά ασυνήθιστο για τα ελληνικά δεδομένα. Σύμφωνα με τα μέχρι πρότινος στοιχεία, το πολυφωτογραφημένο αυτό καμπαναριό μιμείται σε στιλ το καμπαναριό της Μονής Ζαγκόρσκ, που βρίσκεται κοντά στη Μόσχα, με μόνη διαφορά πως το καμπαναριό του Πανορμίτη έχει πιο έντονο κεραμιδί χρώμα. Πηγαίνοντας εν συνεχεία στο εσωτερικό του ναού, θα δείτε την θαυματουργή εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ, που παρότι έχει υποστεί πολλές φθορές και επεμβάσεις στο πέρας των χρόνων, έχει μεγάλη πνευματική και αισθητική αξία. Ο Ταξιάρχης Μιχαήλ θεωρείται προστάτης των ναυτικών και των σφουγγαράδων, ενώ στην εικόνα θα βρείτε κρεμασμένα άπειρα τάματα. Ο τοπικός θρύλος λέει, πως αν κάποιος δεν εκπληρώσει το τάμα του, ο άγιος το «κλέβει»!

Σ’ αυτό το σημείο, αξίζει να κάνουμε μία ιδιαίτερη αναφορά στο τάμα με τα μπουκάλια, που γίνεται ήδη από την Τουρκοκρατία. Πιστοί από διάφορα μέρη της χώρας μας τοποθετούν μέσα σε μπουκάλια τα τάματά τους, συνοδευόμενα από μία επιστολή ή χρήματα. Συνήθως γράφουν το όνομα, τη διεύθυνση και την παράκλησή τους. Έπειτα, πετούν το μπουκάλι στη θάλασσα, είτε από κάποιο λιμάνι, είτε από κάποιο πλοίο που ταξιδεύει στο Αιγαίο, και προσεύχονται να φτάσει στον Άγιο. Οι ντόπιοι λένε, πως αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα θαύματα, καθώς τα μπουκάλια πάντα βρίσκουν τον δρόμο τους για τον Πανορμίτη. Στο Μοναστήρι φυλάσσονται πολλά από αυτά τα μπουκάλια και τα αφιερώματά τους, που ταξίδεψαν μέσα από χίλια κύματα και έφτασαν αλώβητα στον Ταξιάρχη Μιχαήλ.

Πριν φύγετε από εκεί, μην παραλείψετε να επισκεφτείτε τα δύο μικρά μουσεία που υπάρχουν στο Μοναστήρι, ένα εκκλησιαστικό και ένα λαογραφικό. Στις συλλογές τους εντοπίζονται αρκετά και ιδιαίτερα εκθέματα, όπως ένας ρωσικός επιτάφιος, πρωτότυπα τάματα, σερβίτσια, εκκλησιαστικά χειρόγραφα, ακόμα και πιθάρια, ενώ στη γειτονική βιβλιοθήκη φιλοξενούνται σπάνια παλαίτυπα και εκδόσεις, που επικυρώνουν την σπουδαιότητα του Μοναστηριού στην ευρύτερη περιοχή.

Πηγή: skai.gr