«Με την πρώτη ματιά, το Γιέλετς το χειμώνα μοιάζει με κάτι βγαλμένο από ρωσικό παραμύθι. Από το ανάχωμα βλέπω τους χρυσούς τρούλους των ορθόδοξων εκκλησιών και, πιο κάτω, τους ψαράδες που είναι διάσπαρτοι κατά μήκος του παγωμένου ποταμού», σημειώνει ο συντάκτης του BBC Steve Rosenberg, προσθέτοντας: «Αλλά σε αυτή την πόλη, 350 χιλιόμετρα νότια της Μόσχας, η αίσθηση του παραμυθιού είναι εφήμερη. Στην όχθη του ποταμού βλέπω μια αφίσα στρατολόγησης. Υπόσχεται ένα εφάπαξ ποσό ίσο με 15.000 λίρες σε όποιον καταταγεί για να πολεμήσει στην Ουκρανία. Σε κοντινή απόσταση, υπάρχει μια αφίσα με έναν Ρώσο στρατιώτη που σημαδεύει με ένα Καλάσνικοφ. «Είμαστε εκεί που πρέπει να είμαστε», σημειώνεται στην αφίσα».
Το Κρεμλίνο ξεκίνησε την εισβολή του στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Εκτός Ρωσίας, η εισβολή αυτή θεωρήθηκε ευρέως ως μια προσπάθεια να αναγκαστεί το Κίεβο να επιστρέψει στην σφαίρα επιρροής της Μόσχας και να ανατραπεί ολόκληρη η μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη.
Η ρωσική ηγεσία προέβλεπε μια σύντομη και επιτυχημένη στρατιωτική επιχείρηση, ωστόσο τελικά η εισβολή δεν εξελίχθηκε όπως επιθυμούσε το Κρεμλίνο.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συνεχίζεται. Έχει διαρκέσει περισσότερο από τον βίαιο πόλεμο της ναζιστικής Γερμανίας κατά της Σοβιετικής Ένωσης, γνωστό στη Ρωσία ως ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος.
Και, σε αυτή την πόλη, μπορεί κανείς να δει μερικές από τις συνέπειες του πολέμου.
Μια γιγαντιαία τοιχογραφία καλύπτει τη μία πλευρά ενός εννιαόροφου κτιρίου διαμερισμάτων στο Γιέλετς, στην οποία απεικονίζονται τα πρόσωπα πέντε Ρώσων στρατιωτών, ντόπιων ανδρών που σκοτώθηκαν πολεμώντας στην Ουκρανία. Στην τοιχογραφία σημειώνεται: «Δόξα στους ήρωες της Ρωσίας!».
Οι ρωσικές αρχές δεν δημοσιοποιούν τα στοιχεία για τις απώλειες της λεγόμενης «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης». Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η Ρωσία έχει υποστεί τεράστιες απώλειες στο πεδίο της μάχης. Όπως σημειώνετι ο Rosenberg, «πολλές από τις πόλεις και τα χωριά που έχω επισκεφθεί τα τελευταία δύο χρόνια έχουν μουσεία και μνημεία αφιερωμένα στους στρατιώτες που σκοτώθηκαν στην Ουκρανία, καθώς και ξεχωριστά τμήματα για τους πρόσφατους νεκρούς του πολέμου στα τοπικά νεκροταφεία».
«Ο σύζυγος της φίλης μου σκοτώθηκε πολεμώντας εκεί. Το ίδιο και ο γιος του ξαδέλφου μου. Και ο εγγονός μου», λέει η Ιρίνα, που μίλησε στον Rosenberg μπροστά από την τοιχογραφία.
«Πολλοί άνθρωποι έχουν σκοτωθεί. Λυπάμαι για αυτά τα παιδιά». Η Ιρίνα είναι εισπράκτορας εισιτηρίων στο σταθμό των λεωφορείων και δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα. «Οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας μας πνίγουν. Οι τιμές μας συνθλίβουν. Είναι πολύ δύσκολο να τα βγάλουμε πέρα».
Αν και τα χρήματα είναι λίγα, η Ιρίνα βοηθά στη συσκευασία πακέτων βοήθειας για τους Ρώσους στρατιώτες στο μέτωπο. Δεν επικρίνει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, είναι μπερδεμένη από αυτόν. «Στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο, ξέραμε για ποιο λόγο πολεμούσαμε», λέει η Ιρίνα. «Δεν είμαι σίγουρη για ποιο λόγο πολεμούμε τώρα».
Τα σύνορα με την Ουκρανία απέχουν 250 χιλιόμετρα. Αλλά μερικές φορές η πρώτη γραμμή φαίνεται πολύ πιο κοντά. Αυτό το τμήμα της Ρωσίας, η περιοχή Λιπέτσκ, όπως και πολλές άλλες περιοχές, έχει γίνει στόχος ουκρανικών drones. Γύρω από το Γιέλετς οι αρχές έχουν δημιουργηθεί καταφύγια έκτακτης ανάγκης.
Αυτές οι τσιμεντένιες κατασκευές στέκονται σαν μνημεία της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Πριν από την πλήρη εισβολή του Κρεμλίνου στην Ουκρανία, δεν υπήρχε ανάγκη για καταφύγια, καθώς δεν είχαν σημειωθεί επιθέσεις με drones εναντίον της Ρωσίας.
Οι πολυκατοικίες στο Γιέλετς διαθέτουν επίσης καταφύγια στα υπόγεια.
«Οι σειρήνες ηχούν σχεδόν κάθε βράδυ», λέει η Ιρίνα. «Αλλά δεν φεύγω από το κτίριό μου. Απλώς πηγαίνουμε στο διάδρομο, όπου δεν υπάρχουν παράθυρα».
Στο Γιέλετς εντοπίζονται σημάδια του πολέμου σε απίθανα μέρη. Ο Rosenberg παρατήρησε ότι το όνομα ενός τοπικού καφέ περιέχει τα λατινικά γράμματα V και Z – σύμβολα της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης». Η πινακίδα έξω προσθέτει: «Πάρε μια τηγανίτα και μετά ολόκληρο τον κόσμο».
«Είμαι έκπληκτος. Τότε θυμάμαι μερικά από τα πράγματα που έχει πει ο Πούτιν», σημειώνει ο Rosenberg: «Όπου πατάει το πόδι ενός Ρώσου στρατιώτη, μάς ανήκει», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος πέρυσι στην Αγία Πετρούπολη.
«Πριν από δύο χρόνια στη Μόσχα είδα μια πινακίδα που έγραφε την ακόλουθη φράση του Πούτιν: «Τα σύνορα της Ρωσίας δεν τελειώνουν πουθενά», προσθέτει ο Rosenberg.
Οι πόλεμοι είναι οικονομικά εξαντλητικοί. Με το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας να αυξάνεται και την οικονομία να παραμένει στάσιμη, η κυβέρνηση αύξησε τον ΦΠΑ από 20% σε 22%. Το Υπουργείο Οικονομικών ανέφερε ότι τα επιπλέον έσοδα θα δαπανηθούν για «άμυνα και ασφάλεια».
Η ρωσική κρατική τηλεόραση ενθαρρύνει το κοινό να δείξει κατανόηση. «Ζούμε σε καιρό πολέμου: ενός πολέμου που μας επέβαλε η Δύση», δήλωσε ο τηλεοπτικός παρουσιαστής Ντμίτρι Κισελόφ στους τηλεθεατές. «Πρέπει να τον κερδίσουμε και δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε χωρίς έναν προϋπολογισμό πολέμου».
Οι μικρές επιχειρήσεις νιώθουν την πίεση. Σε ένα φούρνο στο Γιέλετς, η μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού και των γλυκών είναι μεθυστική. Ωστόσο, το κατάστημα έχει πληγεί από την οικονομική ύφεση και τις αυξήσεις των φόρων στη Ρωσία.
«Αναγκαστήκαμε να αυξήσουμε τις τιμές», λέει η ιδιοκτήτρια Αναστασία Μπούκοβα, «επειδή αυξήθηκαν οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, το ενοίκιο και οι φόροι. Και η αύξηση του ΦΠΑ σημαίνει ότι τα υλικά μας είναι πιο ακριβά. Προσπαθούμε να κάνουμε την πόλη μας να φαίνεται όμορφη. Αλλά αν κλείσουμε, τι θα μείνει; Μόνο ένα σκούρο γκρι κενό».
Μια ώρα με το αυτοκίνητο από το Γιέλετς, στην περιφερειακή πρωτεύουσα Λίπετσκ, Ο Rosenberg είδε περαιτέρω συνέπειες του πολέμου: Περισσότερες στρατιωτικές αφίσες, περισσότερα καταφύγια.
Αλλά στην σκάλα της πολυκατοικίας του, αυτή τη στιγμή ο Ιβάν Παβλόβιτς ανησυχεί περισσότερο για μια διαρροή σε σωλήνα. Υπάρχει πάγος στον τοίχο και ο ανελκυστήρας δεν λειτουργεί. Ο συνταξιούχος είναι εξοργισμένος που κανείς δεν τον έχει επισκευάσει. Διαμαρτύρεται επίσης για τις υψηλές τιμές και τις αυξανόμενους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας.
«Αν ήμουν νεότερος, θα πήγαινα να πολεμήσω εκεί», είπε ο Ιβάν. «Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση είναι εξαιρετική. Απλώς οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται. Οι συντάξεις αυξάνονται, αλλά οι τιμές αυξάνονται ακόμα περισσότερο. Τι κερδίζω λοιπόν; Τίποτα».
«Φυσικά, θα ζούσαμε πιο άνετα αν δεν υπήρχε η ειδική επιχείρηση», πρόσθεσε. «Ξοδεύουν πολλά χρήματα για αυτό. Οι άνθρωποι επίσης δίνουν ό,τι μπορούν. Πρέπει να βοηθήσουμε. Δεν παραπονιέμαι».
Οι Ρώσοι αισθάνονται ότι η ζωή γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Λίγοι πιστεύουν ότι έχουν τη δύναμη να αλλάξουν αυτή την κατάσταση. Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο του, υπάρχει λίγη αισιοδοξία. Πολλοί άνθρωποι απλώς κρύβονται και περιμένουν, ελπίζοντας σε καλύτερες μέρες.
Πηγή: skai.gr
