Τι είναι το καρτέλ Jalisco, η «τακτική Τζένγκις Χαν» και η επόμενη ημέρα μετά την εξόντωση του «Ελ Μέντσο»

Η δολοφονία του Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα Θερβάντες, ηγέτη του καρτέλ Jalisco, προκάλεσε έκρηξη βίας σε διάφορες πολιτείες του Μεξικού, συμπεριλαμβανομένου του Χαλίσκο.

Ο Θερβάντες, γνωστός ως «Eλ Μέντσο», σκοτώθηκε σε επιχείρηση του μεξικανικού στρατού την Κυριακή.

Αλλά τι είναι το καρτέλ Jalisco και τι θα συμβεί μετά τη δολοφονία ενός από τους πιο ισχυρούς βαρόνους ναρκωτικών στη χώρα;

Τι είναι το καρτέλ Jalisco

Το καρτέλ Jalisco είναι μία από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις του Μεξικού, σημειώνει το Al Jazeera.

Ιδρύθηκε περίπου το 2009-2010 και προέκυψε από τα απομεινάρια του Milenio Cartel, εξελισσόμενο γρήγορα σε κυρίαρχη δύναμη στο εμπόριο ναρκωτικών της χώρας.

Απέκτησε φήμη αμείλικτης σκληρότητας και βίας, όπως καμία άλλη οργάνωση μετά την πτώση του παλιού Los Zetas.

Οι Los Zetas ήταν μία από τις πιο σκληρές εγκληματικές ομάδες του Μεξικού, ιδρυμένη από πρώην επίλεκτους στρατιώτες που λιποτάκτησαν και μετέφεραν τις στρατιωτικές τακτικές στο οργανωμένο έγκλημα.

Έγιναν διαβόητοι για τη χρήση ακραίας βαρβαρότητας και για την επέκτασή τους πέρα από το εμπόριο ναρκωτικών σε απαγωγές, εκβιασμούς και κλοπή καυσίμων.

Το υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών έχει χαρακτηρίσει το Jalisco New Generation Cartel ως μία από τις ισχυρότερες οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών στο Μεξικό, με σημαντικά δίκτυα διανομής κοκαΐνης, ηρωίνης και μεθαμφεταμίνης και, τα τελευταία χρόνια, μείζονα ρόλο στη διακίνηση φαιντανύλης προς τις ΗΠΑ. Η φαιντανύλη είναι ένα ισχυρό συνθετικό οπιοειδές που συνδέεται με χιλιάδες θανάτους στις ΗΠΑ.

Πέρα από τη διακίνηση ναρκωτικών, η ομάδα αποκομίζει κέρδη από εκβιασμούς, διακίνηση μεταναστών και κλοπή πετρελαίου και ορυκτών.

Δρα σε μεγάλο μέρος του Μεξικού και έχει δημιουργήσει διεθνείς διαδρομές διακίνησης που εκτείνονται μέσω της Λατινικής Αμερικής προς τις ΗΠΑ και τμήματα της Ασίας.

Το καρτέλ έχει επίσης συνδεθεί με μια σειρά επιθέσεων κατά των δυνάμεων ασφαλείας και δημόσιων αξιωματούχων.

Το 2015, ένοπλοι κατέρριψαν με ρουκέτα στρατιωτικό ελικόπτερο του Μεξικού κατά τη διάρκεια επιχείρησης σύλληψης του ηγέτη του.

Τον Ιούνιο του 2020, η ομάδα επιχείρησε να δολοφονήσει τον τότε υπουργό Δημόσιας Ασφάλειας Omar García Harfuch στην Πόλη του Μεξικού. Εκείνος επέζησε. Δύο σωματοφύλακες και ένας πολίτης σκοτώθηκαν.

Πώς λειτουργεί

Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ανάπτυξη του καρτέλ οφείλεται τόσο στη στρατηγική όσο και στη βαρβαρότητα.

«Το CJNG έχει κανονικοποιήσει τις χειρότερες φρικαλεότητες των πολέμων των ναρκωτικών στο Μεξικό -πτώματα κρεμασμένα από φανοστάτες και αποκεφαλισμένα σώματα στην άκρη του δρόμου», δήλωσε στο Al Jazeera ο Chris Dalby, ανώτερος αναλυτής της Dyami Security Intelligence.

Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η βία δεν είναι τυχαία. Είναι σκόπιμη και επιδεικτική, σχεδιασμένη να κυριαρχεί γρήγορα επί των αντιπάλων και να αποθαρρύνει την αντίσταση.

«Αυτό ήταν μια ανωμαλία πριν από μια γενιά. Το CJNG το έκανε σχεδόν καθημερινή είδηση. Και αυτό οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο ο «Ελ Μέντσο» εκπαίδευσε το καρτέλ του.

«Τους εκπαίδευσε σχεδόν όπως ο Tζένγκις Χαν στην προσέγγισή τους στην κατάκτηση», είπε ο Dalby, αναφερόμενος στον φοβερό Μογγόλο πολεμιστή. «Εξόντωναν την αντίσταση και το χρησιμοποιούσαν ως προειδοποίηση: Αν μας αντισταθείτε, αυτό θα σας συμβεί».

Αυτή η προσέγγιση βοήθησε το καρτέλ να αναπτυχθεί γρήγορα σε διαφορετικές πολιτείες, αλλά σήμαινε και συνεχή αντιπαράθεση. Μεγάλο μέρος της επιρροής του βασίζεται στην κινητικότητα, τον εκφοβισμό και τις στρατηγικές συμμαχίες, παρά σε βαθιά ριζωμένο εδαφικό έλεγχο.

Τι ακολουθεί για το Μεξικό μετά τη δολοφονία του «Eλ Μέντσο»

Ο θάνατος του «Ελ Μέντσο» αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά πλήγματα σε μεξικανική εγκληματική οργάνωση.

Παρότι ειδικοί σημειώνουν ότι το CJNG μπορεί πλέον να βρίσκεται σε «ασθενέστερη θέση», πολλοί προειδοποιούν ότι η «αποκεφάλιση» του καρτέλ χωρίς αφανισμό των πόρων του είναι λάθος.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αντί για μακροπρόθεσμη «οικονομική ασφυξία», η κυβέρνηση επέστρεψε σε μια στρατηγική που είχε αποτύχει κατά την προεδρία του Felipe Calderón (2006-2012).

Υπό τον Calderón, μια σκληρή στρατιωτική εκστρατεία στόχευσε ηγέτες καρτέλ σε μια προσπάθεια διάλυσης του οργανωμένου εγκλήματος. Όμως, ενώ αρκετοί κορυφαίοι βαρόνοι ναρκωτικών συνελήφθησαν ή σκοτώθηκαν, η καταστολή οδήγησε σε βίαιη κατακερμάτιση. Εκατοντάδες χιλιάδες σκοτώθηκαν ή εξαφανίστηκαν τα επόμενα χρόνια, ωστόσο οι εγκληματικές ομάδες τελικά προσαρμόστηκαν και συνέχισαν να επεκτείνονται.

Όταν το σημερινό κυβερνών κόμμα Morena ανέλαβε την εξουσία το 2018 υπό τον πρώην πρόεδρο Andrés Manuel López Obrador, υποσχέθηκε διαφορετική προσέγγιση. Το σύνθημα του Obrador, «abrazos, no balazos» («αγκαλιές, όχι σφαίρες»), σηματοδοτούσε απομάκρυνση από τις εξουδετερώσεις αρχηγών καρτέλ και τη μετατόπιση προς κοινωνικά προγράμματα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της βίας.

Θα επιβιώσει το καρτέλ;

Ναι, κατά πάσα πιθανότητα θα επιβιώσει, ισχυρίζονται οι ειδικοί.

Σύμφωνα με τον Miguel Alfonso Meza, διευθυντή της Defensorx, μιας μεξικανικής πολιτικής οργάνωσης, η κυβέρνηση, σκοτώνοντας έναν ηγέτη ενώ η οργάνωση «βρίσκεται ακόμη στο απόγειό της», έχει πυροδοτήσει έναν κύκλο αντιποίνων και εσωτερικών αγώνων εξουσίας.

Αυτό συμβαίνει επειδή το καρτέλ εξακολουθεί «να έχει την ικανότητα να βάλει φωτιά στη μισή χώρα», ενώ, παράλληλα, αντίπαλα καρτέλ θα μπορούσαν τώρα «να δοκιμάσουν μέχρι πού μπορούν να φτάσουν για να δουν αν το Jalisco New Generation Cartel θα υποχωρήσει», εξήγησε ο Dalby.

Τελικά, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απομάκρυνση μιας ηγετικής μορφής δεν διαλύει και το καρτέλ ως οντότητα.

«Η απομάκρυνση του «Ελ Μέντσο είναι σαν να λέμε ότι μια εταιρεία θα αποτύχει επειδή διώχνεις τον διευθύνοντα σύμβουλο», πρόσθεσε ο Dalby.

«Καθόλου. Η ροή των ναρκωτικών θα συνεχιστεί… και θα υπάρξουν πολλοί διεκδικητές του θρόνου. Και το Μεξικό θα πρέπει να το αντιμετωπίσει αυτό», επεσήμανε.

Πηγή: skai.gr