Τι λένε Γερμανοί πολιτικοί για τον Τζίμι Κάρτερ

«Στεκόμαστε δίπλα στο πλευρό των Αμερικανών φίλων μας που θρηνούν για την απώλεια του πρώην προέδρου Τζίμι Κάρτερ. Οι ΗΠΑ έχασαν έναν αφοσιωμένο υπέρμαχο της δημοκρατίας. Ο κόσμος έχασε έναν σπουδαίο διαμεσολαβητή για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή και για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Με αυτό το μήνυμά του μέσω της πλατφόρμας Χ ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς αποχαιρετά τον 39ο πρόεδρο Τζίμι Κάρτερ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή την Κυριακή σε ηλικία 100 ετών.

«Βραβευμένος με Νομπέλ Ειρήνης, μαχητής της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διαμεσολαβητής στη Μέση Ανατολή, υπέρμαχος της προστασίας του περιβάλλοντος και του κλίματος. Ο Τζίμι Κάρτερ σε όλη του τη ζωή προσπάθησε να κάνει τον κόσμο λίγο καλύτερο. Το μεγαλείο του θα λείψει», αναφέρει στο δικό της μήνυμα η Γερμανίδα υπ. Εξωτερικών από τους Πρασίνους Αναλένα Μπέρμποκ.

Αν και είχε διατελέσει στον Λευκό Οίκο για μία μόνο προεδρική θητεία μεταξύ 1977 και 1981, ο ρόλος του Τζίμι Κάρτερ υπήρξε καταλυτικός διότι κλήθηκε να διαχειριστεί μεταξύ άλλων, σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, την κρίση του στασιμοπληθωρισμού και την μεγάλη ενεργειακή κρίση του 1979, τις σύνθετες σχέσεις με το Ιράν αλλά και τη ρωσική εισβολή στο Αφγανιστάν.

Tιμήθηκε με το Βραβείο Νομπέλ Ειρήνης το 2002 και μολονότι η προεδρική θητεία του ήταν σύντομη, ο Τζίμι Κάρτερ παρέμεινε ενεργός μέχρι το τέλος της ζωής του, όχι παρεμβατικά αλλά διακριτικά, σεβόμενους τους άτυπους «νόμους» που διέπουν τον ρόλο πρώην προέδρων.

Διπλωματικές πρωτοβουλίες για τη Μ. Ανατολή

Πολλά είναι σήμερα τα αφιερώματα στον γερμανικό Τύπο για τον πολιτικό βίο και τη συμβολή του Τζίμι Κάρτερ στις διεθνείς σχέσεις. Όπως παρατηρεί η γερμανική ραδιοφωνία DLF, ο Τζίμι Κάρτερ, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών, θα μείνει στην ιστορία για την αφοσίωσή του στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία έθεσε στο επίκεντρο της εξωτερικής πολιτικής του.

Στόχος της πολιτικής του ήταν «η προώθηση της ιδέας της δημοκρατίας σε οικονομικά αναπτυσσόμενες χώρες δίνοντάς τους οικονομικά και ηθικά κίνητρα καθώς επίσης και η προσέγγιση του Ανατολικού Μπλοκ με τη Δύση μέσω της συνεργασίας».

Την εποχή εκείνη ωστόσο οι θέσεις του Τζίμι Κάρτερ δεν έτυχαν ευρείας αποδοχής από άλλες κομβικές δυτικές κυβερνήσεις, από το Λονδίνο, το Παρίσι μέχρι τη Βόννη. Θεωρούσαν έλλειψη ηγετικής πυγμής και υποχωρητικότητα τη στάση του πχ. απέναντι στην τότε Σοβιετική Ένωση.

Παρά τις επικρίσεις των συγχρόνων του, a posteriori επιτυχία της διακυβέρνησης Κάρτερ θεωρείται η πρώτη ειρηνευτική συνθήκη μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου στην εξοχική κατοικία του προέδρου στο Καμπ Ντέιβιντ. Ιστορικοί εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη συνθήκη, βάσει της οποίας το Ισραήλ αποχώρησε από τη χερσόνησο του Σινά με αποτέλεσμα οι δύο χώρες να αποκαταστήσουν τις διπλωματικές σχέσεις τους, δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς την αποτελεσματική διαμεσολάβηση του Τζίμι Κάρτερ.

Η κρίση ΗΠΑ- Ιράν

Η θητεία Κάρτερ σημαδεύτηκε όμως προς το τέλος της από την «ιρανική κρίση ομηρίας» του 1979, όταν 400 Ιρανοί φοιτητές εισέβαλαν στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τεχεράνη, κρατώντας όμηρους 52 Αμερικανούς πολίτες.

Μετά από μια μακρά περίοδο μυστικών διαπραγματεύσεων που κράτησε 444 ημέρες τελικά απελευθερώθηκαν στις 20 Ιανουαρίου του 1981 κι ενώ νωρίτερα, στην αρχική φάση της ομηρίας, είχαν σκοτωθεί οκτώ Αμερικανοί στρατιώτες.

Οι σχέσεις Ουάσινγκτον- Τεχεράνης την περίοδο της ομηρίας είχαν παγώσει, ενώ η υπόθεση αυτή κόστισε στον Κάρτερ μια ακόμη θητεία στον Λευκό Οίκο. Η απελευθέρωση των ομήρων στις 20 Ιανουαρίου του 1981 συνέπεσε ουσιαστικά με την ορκωμοσία του διαδόχου του Τζίμι Κάρτερ, του Ρεπουμπλικανού Ρόναλντ Ρίγκαν.