Το αποδυναμωμένο καθεστώς του Ιράν δεν κάνει πιο εύκολα τα πράγματα για τον Τραμπ

Σαν την τσίχλα που προσφέρει έντονη γεύση πολύ γρήγορα, έτσι και η εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ λατρεύει το άμεσο αποτέλεσμα και απεχθάνεται τα παρατεταμένα κωλύματα σε χαοτικές καταστάσεις.

Λίγα πράγματα είναι προβλέψιμα σε αυτόν τον Λευκό Οίκο, και αυτό ίσως είναι το ζητούμενο, σημειώνει το CNN. Όμως τα ελάχιστα διδάγματα από τον ανεμοστρόβιλο του Ιανουαρίου, καθώς και από τις προηγούμενες εμπλοκές του Τραμπ με το Ιράν, δείχνουν ότι οι στρατιωτικές επιλογές του στον Περσικό Κόλπο είναι περιορισμένες, και κάθε άλλο παρά ελκυστικές.

Η συγκέντρωση ναυτικών δυνάμεων ανοιχτά και γύρω από τις ακτές του Ιράν είναι ωμή και αργή. Ο Τραμπ προανήγγειλε πιθανή στρατιωτική δράση εδώ και περίπου 19 ημέρες, από τότε που ανάρτησε το μήνυμα «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ» και ακύρωσε συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους λόγω της βίαιης σφαγής διαδηλωτών.

Τότε δεν διέθετε πειστική ισχύ πυρός στην περιοχή για να εξαπολύσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση. Αυτή η εξίσωση αλλάζει αργά. Στην επίθεση του Ιουνίου κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν υπήρχαν δύο ομάδες αεροπλανοφόρων στην περιοχή, περισσότερο ως αντίβαρο σε ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα παρά για άμεση συμμετοχή στην επίθεση. Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ένα αεροπλανοφόρο και άλλα μέσα, πολλά από τα οποία εντοπίζονται εύκολα μέσω ανοικτών πηγών.

Η συγκέντρωση αυτή έχει στερήσει από το Πεντάγωνο το στοιχείο του αιφνιδιασμού, αλλά αυτό ίσως να μην έχει μεγάλη σημασία. Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται ούτως ή άλλως σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού εδώ και επτά μήνες, από τη σαρωτική και καταστροφική 12ήμερη επίθεση του Ισραήλ. Και παρότι έχει καταφέρει κάποιας μορφής ανάκαμψη, τα αποθέματα πυραύλων και η δομή διοίκησής του είναι αναμφίβολα αποδυναμωμένα. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει έναν εξασθενημένο αντίπαλο, αλλά αυτό δεν βελτιώνει τις επιλογές του-  ίσως μάλιστα να τις περιπλέκει.

Αβέβαιη η μετά Χαμενεΐ περίοδος

Καταρχάς, ένα από τα μαθήματα του Ιανουαρίου είναι ότι μπορεί να μη συμβεί απολύτως τίποτα. Πολλές αναλύσεις γύρω από τις θορυβώδεις και παράνομες διεκδικήσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία υποστήριζαν ότι είχε στριμωχτεί σε μια γωνία και έπρεπε να δράσει. Όμως η «σιδερένια» στάση του κατέρρευσε πιο γρήγορα απ’ ό,τι ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε θα μπορούσε να ψιθυρίσει τη μοιραία λέξη: «Daddy».

Συχνά, ο στόχος του Τραμπ είναι μόνο το θέαμα. Ανακοινώνει στο Truth Social τη «σύλληψη» του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο σε 74 λέξεις, υποχωρεί στη Γροιλανδία και για τέταρτη φορά μέσα σε έναν μήνα, ο κόσμος κρέμεται από κάθε ανάρτηση για να δει αν αυτή τη φορά, με το Ιράν, πρόκειται για FAFO (Fuck Around, Find Out – Κάνε μ@@@@ίες και θα δεις τι θα πάθεις) ή για TACO (Trump Always Chickens Out – Ο Τραμπ πάντα δειλιάζει).

Αν ο Τραμπ αισθανθεί υποχρεωμένος να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση, το μονοπάτι θα είναι δύσβατο. Όταν ο Τραμπ καταφεύγει σε στρατιωτική δράση, κάτι στο οποίο συχνά αντιτίθεται η βάση του «America First», αυτή συνήθως συνδυάζει εντυπωσιακή και τολμηρή εκτέλεση με μια φαινομενικά ψύχραιμη και ακριβή εκτίμηση των επακόλουθων κινδύνων.

Η «σύλληψη» του Μαδούρο, η δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, ηγέτη της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης και τα πλήγματα στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα βασίστηκαν όλα στη σωστή εκτίμηση ότι ο αντίπαλος είχε περιορισμένη δυνατότητα άμυνας ή αντεπίθεσης. Αυτές οι τρεις επιχειρήσεις ανέδειξαν την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή μέσα σε ένα σύντομο αλλά εξαιρετικά ισχυρό παράθυρο: ένας και μόνο κύκλος δράσης, φαινομενικά χωρίς σκέψη για το «μετά», επειδή απλώς αυτό δεν θεωρήθηκε αμερικανικό πρόβλημα.

Ο Τραμπ μπορεί να ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ θα «διοικούσαν» τη Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο, όμως προφανώς δεν υπήρχε πραγματικό σχέδιο, πέρα από την πίεση προς την ίδια κυβέρνηση στο Καράκας. Ο κορυφαίος σύμβουλός του, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, παραδέχεται ανοιχτά ότι δεν έχουν ιδέα τι θα ακολουθούσε την πτώση του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο Ιράν.

Πώς θα έμοιαζε, λοιπόν, μια και μοναδική νύχτα στοχευμένης και περιορισμένης αμερικανικής στρατιωτικής δράσης; Θα μπορούσαν να στοχεύσουν ό,τι απομένει από την ιρανική ηγεσία: ανώτατα στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, ίσως ακόμη και τον ίδιο τον Χαμενεΐ – μια μορφή ανταπόδοσης για τις δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές που σκοτώθηκαν από το καθεστώς, τους οποίους ο Τραμπ είχε παροτρύνει να ξεσηκωθούν και να «Κάνουν το Ιράν Ξανά Μεγάλο», αλλά που πλέον φαίνεται να έχουν λιγότερο κεντρικό ρόλο στις απαιτήσεις του προς την Τεχεράνη.

Όμως οι Φρουροί της Επανάστασης ανασυγκροτήθηκαν γρήγορα μετά τον 12ήμερο πόλεμο που αποδεκάτισε τις τάξεις τους. Και η πορεία μετά τον Χαμενεΐ είναι κάθε άλλο παρά ξεκάθαρη. Είναι εξαιρετικά απίθανο να διαδεχθεί τον 80χρονο θρησκευτικό ηγέτη ένας νέος, φωτισμένος δημοκράτης. Το καθεστώς θα συσπειρωθεί για την επιβίωσή του και κάθε διάδοχος θα πρέπει να αποδείξει τον αντιαμερικανικό του ζήλο για να εξασφαλίσει στήριξη από τη βάση. Αυτό που θα ακολουθήσει τον Χαμενεΐ πιθανότατα θα είναι χειρότερο, καθώς ένα μόνο πρόσωπο δεν αποτελεί από μόνο του ολόκληρο το ιρανικό σύστημα.

Μια άλλη επιλογή είναι η επίθεση στα απομεινάρια του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, κάτι που θα ταίριαζε με τους μακροπρόθεσμους στόχους της αμερικανικής πολιτικής. Όμως ένα νέο πλήγμα θα κινδύνευε να αναιρέσει τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις του Τραμπ για την επιτυχία των επιθέσεων του Ιουνίου: γιατί να βομβαρδίσεις το ίδιο πράγμα δύο φορές, εκτός αν απέτυχες την πρώτη;

Το ενδεχόμενο μιας μακρόχρονης και γενικευμένης σύγκρουσης θα είχε ως αποτέλεσμα να βρεθούν στα πεδία μάχης χιλιάδες Ιρανοί και να χάσουν τη ζωή τους πολυάριθμοι άμαχοι -καθώς τα πλήγματα δεν θα ήταν τόσο μεγάλης ακρίβειας. Οι ΗΠΑ, έτσι, θα διακινδύνευαν να εξοργίσουν ένα σημαντικό τμήμα του ιρανικού πληθυσμού που θέλουν να το προσεταιριστούν και να παγιώσουν το καθεστώς που επιδιώκουν να ανατρέψουν.

Μια υπαρξιακή στιγμή για το καθεστώς του Ιράν

Όσο πιο μακρά και παρατεταμένη είναι μια εκστρατεία βομβαρδισμών, τόσο περισσότερο αποκαλύπτονται οι περιορισμοί της. Οι ηγέτες του Ιράν γνωρίζουν ότι πρόκειται για μια υπαρξιακή στιγμή για την επιβίωση των ίδιων και του θεοκρατικού καθεστώτος τους και αυτή η επιβίωση θα είναι η κύρια προτεραιότητα. Το ενδεχόμενο να παραδοθούν μέσα από τα ερείπια των κυβερνητικών κτιρίων της Τεχεράνης είναι απίθανη…

Πρόκειται, εξάλλου, για μια διαχρονική πλάνη των «στρατηγών του καναπέ» ότι ένα καθεστώς μπορεί να ανατραπεί με βομβαρδισμούς, σημειώνει το CNN.

Αυτή τη στιγμή ο Τραμπ δεν διαθέτει τον απαραίτητο στρατιωτικό εξοπλισμό στην περιοχή για να σχεδιάσει εντατικούς βομβαρδισμούς που θα διαρκέσουν εβδομάδες. Μπορεί εξάλλου να μην έχει την πολιτική βούληση για αποστολή χερσαίων δυνάμεων, ένα τεράστιο εγχείρημα που στην περίπτωση της ατυχούς εισβολής στο γειτονικό Ιράκ το 2003 χρειάστηκε μήνες προετοιμασίας.

Με αυτά τα δεδομένα και με τις επιλογές του να είναι περιορισμένες, ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά στο γνωστό δίλημμα: να αλλάξει θέμα ή να προχωρήσει σε μια στιγμιαία επίδειξη στρατιωτικής ισχύος; Μπορεί να επιλέξει το δεύτερο, εκτιμώντας σωστά ότι το Ιράν είναι αποδυναμωμένο. Όμως η καλή τύχη που τον συνόδευσε στις τρεις προηγούμενες αστραπιαίες επιχειρήσεις -δύο κατά του Ιράν και μία κατά της Βενεζουέλας- κινδυνεύει να δώσει τη θέση της στην ύβρη και τον λανθασμένο υπολογισμό. 

Το ενδεχόμενο να υπάρξουν Αμερικανοί στρατιώτες νεκροί από ιρανικό πύραυλο ή drone θα μπορούσε να σύρει τον Τραμπ σε μήνες πολέμου και να δημιουργήσει ένα ακόμη πρόβλημα στη σχέση του με το κίνημα MAGA.

Αυτές οι παγκόσμιες κρίσεις ανεβαίνουν και κατεβαίνουν σαν την παλίρροια, θυμίζοντας πόσο κεντρικός είναι ο ρόλος του ίδιου του Τραμπ σε όλα. Ο κόσμος παρακολουθεί και συχνά το θέαμα μοιάζει να είναι ο σκοπός.

Πηγή: skai.gr