Τζεμ Έζντεμιρ, ο ενταγμένος ρεαλιστής

Ο τουρκικής καταγωγής Πράσινος πολιτικός κέρδισε στο νήμα την εκλογική μάχη στη Βάδη-Βυρτεμβέργη με το ίδιο όπλο που αξιοποίησε σε όλη του τη σταδιοδρομία: τον ρεαλισμό.«Λουκάνικο με κάρυ και ντονέρ». Ο τίτλος για το βιβλίο που εξέδωσε το 1999 δεν ήταν παρά το μανιφέστο ενός γιου μετανάστη, αποφασισμένου να αποδείξει ότι μπορεί να ενταχθεί και να ανέβει κοινωνικά και πολιτικά στην επιφυλακτική προς τους ξένους γερμανική κοινωνία κρατώντας και τις δύο του ταυτότητες, την τουρκική και τη γερμανική. Την Κυριακή το βράδυ ο Τζεμ Έζντεμιρ, 60χρονος πια, κατέθετε ένα ακόμα πιστοποιητικό αυτής του της πεποίθησης με την επικράτησή του ως επικεφαλής του κόμματος των Πρασίνων στις εκλογές για την κυβέρνηση του κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Όλα δείχνουν ότι θα γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός κρατιδίου με τουρκική καταγωγή, όπως το 2021 γινόταν ο πρώτος υπουργός γιος Τούρκων μεταναστών στην τρικομματική κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς.

Κάτι σαν θαύμα

Το επίτευγμά του φαντάζει ακόμα πιο μεγάλο, αν αναλογιστεί κανείς ότι λίγοι συνοδοιπόροι του στο κόμμα κατάφεραν να επιβιώσουν πολιτικά μετά το άδοξο τέλος αυτής της κυβέρνησης στα τέλη του 2024. Κι αν συνυπολογίσει κανείς ότι μερικές εβδομάδες νωρίτερα οι δημοσκοπήσεις τον έδιναν σχεδόν 10 μονάδες πίσω από τον Χριστιανοδημοκράτη αντίπαλό του, Μάνουελ Χάγκελ, τότε ίσως έχει το δικαίωμα να μιλήσει και για ένα θαύμα. Πολύ περισσότερο που στην πρώτη προεκλογική μάχη μιας κρίσιμης για τη Γερμανία πολιτικά χρονιάς, με εκλογές σε ακόμα τέσσερα κρατίδια να ακολουθούν μέχρι το φθινόπωρο, είχε ρίξει όλο το βάρος του και ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς με ενεργή συμμετοχή σε αρκετές προεκλογικές συγκεντρώσεις και με δεδηλωμένη τη βεβαιότητά του για την πρώτη νίκη που θα άνοιγε τον δρόμο και για τις επόμενες.

Με όπλο τον ρεαλισμό

Ο Έζντεμιρ θα διαδεχτεί κατά πάσα πιθανότητα τον επίσης Πράσινο Βίνφριντ Κρέτσμαν, πρωθυπουργό από το 2011, μια πλέον ιστορική φιγούρα της ρεαλιστικής πτέρυγας του κόμματος, στην οποία ανήκουν και οι δύο. Ο ρεαλισμός ήταν ένα από τα όπλα του γεννημένου το 1965 σε ένα προάστιο της Στουτγκάρδης πολιτικού. Εκεί εξελέγη απευθείας βουλευτής (με σταυρό δηλαδή) στις εκλογές του 2021 με ποσοστό 40%, που είναι και το καλύτερο ποσοστό που είχε πετύχει ποτέ κάποιος υποψήφιος από το κόμμα του. Έχει διατελέσει βουλευτής επί σειρά ετών, ευρωβουλευτής για μια θητεία (2004-09) και πρόεδρος του κόμματος των Πρασίνων για μια δεκαετία (2008-18). Δεν απαρνήθηκε πάντως ποτέ την καταγωγή του και δεν δίστασε να κάνει παρεμβάσεις για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, προκαλώντας μάλιστα κάποια στιγμή και την οργή του Ταγίπ Ερντογάν.

Ένα κρατίδιο σε αναβρασμό

Μετά τις ριζικές αλλαγές στο κόμμα -αποτέλεσμα της πικρής κυβερνητικής εμπειρίας του διαστήματος 2021-2024- επέλεξε να γυρίσει πίσω στις… ρίζες του. Η Βάδη-Βυρτεμβέργη των 7,7 εκατομμυρίων ψηφοφόρων δεν είναι ένα εύκολο κρατίδιο. Εκεί βρίσκονται άλλωστε κάποιες από τις σημαντικότερες αυτοκινητοβιομηχανίες της χώρας, που αντιμετωπίζουν τεράστια δομικά προβλήματα και αναμένεται να «αποχαιρετίσουν» δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους το επόμενο διάστημα, στέλνοντάς τους στην ανεργία.

Σε συνδυασμό με τα γενικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η στάσιμη γερμανική οικονομία και με τον νέο πόλεμο στο Ιράν να ενισχύει τις ανησυχίες για ακόμα περισσότερη ακρίβεια και απρόβλεπτες δυσκολίες για τους απλούς εργαζόμενους, δεν θα είναι εύκολο να διατηρήσει ζωντανή την αισιοδοξία που προσπάθησε να μεταδώσει τόσο προεκλογικά, όσο και μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος. Και θα χρειαστεί να συνεργαστεί με τους Χριστιανοδημοκράτες αντιπάλους του αφήνοντας πίσω παλιά πράσινα ριζοσπαστικά συνθήματα και συνεχίζοντας στον κεντρώο δρόμο του προκατόχου του.

Αλλά εύκολο δεν ήταν ποτέ το έργο για τον γιο του Τούρκου γκασταρμπάιτερ. Και το 2021, όταν κάποιες εσωκομματικές, αλλά και κυβερνητικές καραμπόλες τον έφεραν σε ένα υπουργείο για το οποίο δεν είχε το απαραίτητο υπόβαθρο, το Γεωργίας, Ασφάλειας των Τροφίμων και Προστασίας του Καταναλωτή, αναγκάστηκε να μπει στην κυριολεξία σε άγνωστα… χωράφια, επικαλούμενος τότε την «ασυλία του αδαούς», αλλά επιμελούς μαθητή. Αυτήν τη φορά δεν έχει βεβαίως ανάλογη δικαιολογία.

Ανάσα για τους Πράσινους συνολικά;

Για το ταλαιπωρημένο τους τελευταίους μήνες κόμμα του, η δική του νίκη είναι μια βαθιά ανάσα ανακούφισης και μια ένεση αισιοδοξίας που χρειαζόταν, ειδικά ενόψει εκλογών στην πρώην Ανατολική Γερμανία, όπου το κόμμα είναι παραδοσιακά εξαιρετικά αδύναμο.

Οι ρεαλιστές μέσα στο κόμμα μπορούν τώρα να ισχυρίζονται ότι με τη μετατόπιση προς το φιλελεύθερο κέντρο και την επιλογή του κατάλληλου υποψήφιου μπορούν να κερδίζουν εκλογές. Η αριστερή πτέρυγα του κόμματος, ειδικά η νεολαία, δεν είναι απαραίτητα ενθουσιασμένη με αυτή την εξέλιξη, που έρχεται να επισφραγίσει την άποψη ότι μόνο η μετάλλαξη του κόμματος μπορεί να του εξασφαλίσει μακροζωία. Η συγκεκριμένη αναμέτρηση έμοιαζε πολύ με αμερικανικές εκλογές. Με μονομαχία δύο προσώπων σε μια περίοδο αστάθειας, με δύο πολέμους σε εξέλιξη και την τιμή της βενζίνης σε ύψη ρεκόρ. Ο έμπειρος Έζντεμιρ είχε πλεονέκτημα απέναντι σε έναν κατά πολύ νεότερο, μόλις 37χρονο και υπερβολικά γυαλιστερό αντίπαλο, που δεν έπειθε απαραιτήτως ότι είναι σε θέση να σηκώσει τα μανίκια, αν χρειαστεί, και να «λερωθεί» προκειμένου να βγάλει το κάρο από τη λάσπη. Τέτοιες συνθήκες δεν θα υπάρχουν φυσικά στις επόμενες εκλογικές μονομαχίες για τους Πράσινους. Ούτε και άλλος Έζντεμιρ…

Πηγή: Deutsche Welle