Βρετανία: Οι εθνολαϊκιστές ανεβαίνουν, ο Φάρατζ καμαρώνει

Ο Νάιτζελ Φάρατζ θεωρούνταν, και για πολλούς θεωρείται ακόμα, «καρικατούρα» της βρετανικής πολιτικής σκηνής, αλλά και των Βρετανών γενικότερα. Ένας άνθρωπος που για δεκαετίες πάλευε να μπει στο βρετανικό κοινοβούλιο, ενώ για να διατηρήσει τη φήμη του συμμετείχε ακόμα και σε ριάλιτι σόου όπως το «I’m A Celebrity… Get Me Out Of Here!».

Τα πράγματα για τον ίδιο και τους υποστηρικτές του όμως αδιαμφισβήτητα άλλαξαν στις φετινές εθνικές εκλογές που διεξήχθησαν το καλοκαίρι. Ο Νάιτζελ Φάρατζ και το κόμμα του, Reform UK, κατάφεραν να διασφαλίσουν 5 έδρες εντός του βρετανικού κοινοβουλίου ενώ ήρθε μόλις τρίτο στην προτίμηση του βρετανικού λαού με 14,3% της μερίδας των ψηφοφόρων, δηλαδή πήρε περισσότερες από 4 εκατομμύρια ψήφους.

Η εκλογική «εκτόξευση» του κόμματος, δεδομένου μάλιστα ότι ο Φάρατζ έθεσε την υποψηφιότητά του την τελευταία στιγμή, προβλημάτισε ευρύτερα το Ηνωμένο Βασίλειο και ειδικότερα το Συντηρητικό Κόμμα (Tory Party), καθώς μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι «έκλεψε» ουσιαστικά μερίδα των δικών του ψηφοφόρων.

Στα «μαχαίρια» Μπέιντενοκ – Φάρατζ για τα εγγεγραμμένα μέλη

Τώρα, η αντιπαράθεση στη δεξιά πολιτική πτέρυγα της Βρετανίας είναι ακόμα εντονότερη. Μόλις χθες, στη γνωστή και ως Boxing Day για τη χώρα, ο Φάρατζ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι τα μέλη του κόμματός του ξεπέρασαν εκείνα των Συντηρητικών.

Πριν λίγες ώρες μάλιστα, δημοσίευσε ότι το κόμμα έχει περισσότερα από 135.000 εγγεγραμμένα μέλη, ενώ σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που είχε δημοσιεύσει το Συντηρητικό Κόμμα τον Νοέμβριο, εκείνο μένει πίσω με μόλις 131.680.

Πανηγυρίζοντας αυτή τη «νίκη», ο Φάρατζ έκανε λόγο για μια «ιστορική στιγμή», σχολιάζοντας ότι «το νεότερο πολιτικό κόμμα της βρετανικής πολιτικής μόλις ξεπέρασε το παλαιότερο πολιτικό κόμμα του κόσμου».

Η ιντερνετική «μάχη» δεν άργησε να ξεκινήσει. Η ηγέτιδα του Συντηρητικού Κόμματος Μπέιντενοκ απάντησε ότι «ο Φάρατζ δεν καταλαβαίνει την ψηφιακή εποχή», ενώ κατηγόρησε ότι πρόκειται για εξαπάτηση και ότι ο «μετρητής είναι έτσι κωδικοποιημένος, ώστε οι αριθμοί να αυξάνονται αυτόματα».

Η αντιπαράθεση όμως συνεχίστηκε, με τον Φάρατζ να απαντά ότι «θα προσκαλούσε ευχαρίστως μια εταιρεία, από τις τέσσερις μεγάλες ελεγκτικές, να ελέγξει τους αριθμούς των μελών του, αν και οι Συντηρητικοί έκαναν το ίδιο».

Θέση πήρε και το Εργατικό Κόμμα λέγοντας ότι «την ώρα που οι Συντηρητικοί και το Reform UK ψάχνονται για φασαρίες, η κυβέρνηση των Εργατικών συνεχίζει να επιφέρει την αλλαγή που ψήφισε ο βρετανικός λαός».

Η πλατφόρμα X «γήπεδο» του Φάρατζ;

Πάντως, η πλατφόρμα Χ μπορεί να θεωρηθεί ως «γήπεδο» του Φάρατζ, καθώς ο ίδιος έχει πάνω από 2 εκατομμύρια ακολούθους, ενώ η Μπέιντενοκ ούτε 300.000, κάτι που και ο ίδιος δεν ξέχασε να παραλείψει σε αυτή την κόντρα.

Παράλληλα, ο Ίλον Μασκ, ο ιδιοκτήτης δηλαδή της πλατφόρμας, έχει δείξει το ενδιαφέρον του προς το κόμμα, με τον Φάρατζ να αποκαλύπτει λίγες ημέρες πριν στο BBC ότι ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος δεν αποκλείει τη χρηματοδότηση του Reform UK. Υπενθυμίζεται ότι οι δύο άνδρες, πριν κάποιες εβδομάδες, είχαν συναντηθεί στη Φλόριντα στην έπαυλη του Τραμπ, το Mar-a-Lago, ενώ ο Μασκ έχει κατηγορηθεί το τελευταίο διάστημα για την κριτική που ασκεί, αλλά και την παρέμβασή του στη βρετανική πολιτική σκηνή.

Πώς ορίζονται τα στοιχεία και πόση σημασία έχουν;

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει πάντως ότι γενικότερα ο αριθμός των μελών όλων των μεγάλων κομμάτων της χώρας μειώθηκε φέτος, παρότι όδευαν προς τις πολυαναμενόμενες εθνικές εκλογές του καλοκαιριού. Μάλιστα, ακόμα και για το νικητήριο κόμμα των Εργατικών, τα μέλη του μειώθηκαν για πρώτη φορά από το 2015 και έπεσαν κάτω από τις 400.000. Ενώ για το Συντηρητικό Κόμμα, παρότι βρισκόταν σε διαδικασία αντικατάστασης του ηγέτη του, εν προκειμένω του Ρίσι Σούνακ, τα εγγεγραμμένα μέλη ήταν κατά 40.000 λιγότερα από τον αντίστοιχο διαγωνισμό ηγεσίας του 2022.

Πάντως, γενικά θεωρείται σχετικά δύσκολο να καταμετρηθούν τα μέλη ενός κόμματος, καθώς δεν υπάρχει συγκεκριμένος ορισμός για το καθορίζει κάποιον μέλος ενός κόμματος ή τρόπος διασταύρωσης.

Παράλληλα, το ιδιόρρυθμο εκλογικό σύστημα της Αγγλίας δεν εξασφαλίζει ότι η αύξηση των υποστηρικτών ενός κόμματος θα μεταφράζεται απαραίτητα σε έδρες στο βρετανικό Κοινοβούλιο. Σε μια εκλογική περιφέρεια, για παράδειγμα, ο πρώτος στην εκλογή κερδίζει την έδρα και οι υπόλοιποι ψηφοφόροι χάνουν, και μαζί τους και το κόμμα που εκπροσωπούν. Εμπράκτως, στις φετινές εθνικές εκλογές το κόμμα Reform UK, αν και είχε το 14% της προτίμησης του κόσμου, διασφάλισε μόλις 5 θέσεις στο βρετανικό Κοινοβούλιο, ενώ οι Φιλελεύθεροι με μόλις 12% του μεριδίου των ψηφοφόρων κατάφερε να εξασφαλίσει 72 έδρες.

Πού αποδίδεται αυτή η μεταβολή των ψηφοφόρων;

Υποστηρικτές του Συντηρητικού Κόμματος θεωρούν ότι το πρόβλημα βρίσκεται στο ότι το κόμμα υιοθετεί πιο φιλελεύθερες πολιτικές και απομακρύνεται από στις παραδοσιακές αξίες του κόμματος. Το ζήτημα αυτό είχε τεθεί εντόνως και από τη δεξιά πτέρυγα των Συντηρητικών και η «μετριότητα» της πολιτικής του κόμματος σε καίρια θέματα, όπως το μεταναστευτικό, θεωρήθηκε ως βασική αιτία για την ήττα του κόμματος στις εκλογές.

Εκπρόσωπος τύπου των Συντηρητικών δήλωσε πάντως ότι «το Reform UK παρέδωσε στον βρετανικό λαό μια εργατική κυβέρνηση», ενώ πρόσθεσε ότι «η ψήφος στο κόμμα τον ερχόμενο Μάιο, όπου και είναι οι αυτοδιοικητικές εκλογές, είναι ψήφος για τους Εργατικούς, που μόνο οι Συντηρητικοί μπορούν να τους σταματήσουν».